II SA/Sz 668/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II s t w i e r d z a, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]r. o nr [...] Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie zmienił w części swoją decyzję z dnia [...]r. nr [...] w ten sposób, że przyznał Z. P. w okresie [...]r. zasiłek stały wyrównawczy w kwocie [...]zł miesięcznie. Następnie, decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), ww. organ zmienił wskazaną powyżej decyzję w ten sposób, że przyznał temu wnioskodawcy w okresie [...]r. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości [...]zł miesięcznie. Uzasadniając swoje stanowisko, Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazał, że Z. P. jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności i nie osiąga dochodów, co sprawia, że zasiłek stały wyrównawczy w jego przypadku, zgodnie z treścią art. 27 ust. 6 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, powinien wynosić [...]zł. Jednak z uwagi na fakt, iż ww. jest osobą samotną i aktualnie został tymczasowo aresztowany, na podstawie art. 28 ww. ustawy, przysługuje mu jedynie 30% tego świadczenia, tj. kwota [...]zł. Od decyzji tej Z. P. odwołał się podnosząc, że nie został jeszcze skazany za przestępstwo, a jest jedynie podejrzany o jego popełnienie w związku z czym przebywa w Areszcie Śledczym, a nie w Zakładzie Karnym. Ponadto, odwołujący się opisał regulamin aresztu, dotyczący widzeń, paczek i robienia zakupów, podkreślając, że przyznany przez organ zasiłek nie wystarczy mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że już po wszczęciu postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie, w dniu [...]r., weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Na mocy art. 160 tej ustawy utraciła moc dotychczas obowiązująca ustawa o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 z dniem wejścia w życie nowej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z dnia [...]r., od której Pan Z. P. wniósł odwołanie, utraciła moc, a zatem postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. W myśl natomiast art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Z tego też względu Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Z. P. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której opisał swoją sytuacje życiową i finansową, podkreślając, że jest chory, ma trudności ze znalezieniem pracy, a w przypadku wstrzymania wypłaty zasiłku, po wyjściu z aresztu, nie będzie miał środków do życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Natomiast, jak stanowi art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151). Mając na uwadze powyższe, odnosząc się do wniosku skarżącego o uwzględnienie jego prośby i przyznanie zasiłku, podkreślić zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do orzekania merytorycznego w kwestii przyznania lub odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego czy też innych świadczeń, gdyż sądowa kontrola zaskarżonych decyzji ostatecznych sprowadza się jedynie do kontroli tych decyzji pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od sformułowanych w niej zarzutów i wniosków, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona na wskazanych powyżej zasadach, doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta podlega uchyleniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wywodząc taką treść rozstrzygnięcia z zapisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przepis ten stanowi, że z dniem wejścia w życie ww. ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, ze zm.), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy - nie dotyczących niniejszej sprawy. Takie rozstrzygnięcie należy uznać za nieprawidłowe albowiem zgodnie z art. 150 ww. ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się nowe przepisy. W postępowaniu administracyjnym za zakończoną uznaje się sprawę, w której wydana została decyzja ostateczna, tzn. taka, od której nie przysługuje odwołanie. A zatem, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zapis przytoczonego powyżej art. 149 ustawy należy odnieść wyłącznie do decyzji ostatecznych. Tak więc, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji, na tej podstawie, z chwilą wejścia w życie nowej ustawy wygasały z mocy prawa wszystkie decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej z wyjątkami wskazanymi w tym przepisie. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się zatem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999r., IV SA 2079/97 (LEX nr 48737), organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien, z kolei, ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Mając na uwadze powyższe, a także wskazany powyżej przepis intertemporalny, umożliwiający kontynuowanie postępowania w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy na podstawie nowych przepisów, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast umarzać postępowanie odwoławcze winno rozpatrzyć odwołanie wniesione przez Z. P. w oparciu o treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a następnie wydać stosowną decyzję na podstawie art. 138 Kpa, mając na względzie, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. była decyzją deklaratoryjną, a zatem potwierdzała jedynie wynikający z mocy ustawy fakt, że w przypadku tymczasowego aresztowania osobie uprawnionej wypłaca się jedynie 30% przyznanego świadczenia. Z powyższych względów stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja Kolegium narusza zarówno przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również wskazany powyżej przepis ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, co uzasadnia ograniczenie badania jej legalności wyłącznie do omówionych kwestii proceduralnych, albowiem zbadanie przesłanek merytorycznych, w aktualnym stanie sprawy, nie znajduje uzasadnienia. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.