II SA/Sz 668/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-19
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odrzucony w przypadku niewykonania przez stronę wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podlega oddaleniu, jeżeli strona, mimo wezwania sądu, nie przedłoży dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i niemożność poniesienia kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podał, że posiada dwa mieszkania, nieruchomość rolną, działkę ogrodową i siedliskową, osiąga dochód ok. 1500 zł miesięcznie i ma zadłużenie ok. 3 tys. zł. Sąd wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Moniki Bieńkowskiej po rozpoznaniu w dniu 19 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżący S. F. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od złożonej skargi na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...], wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że zamieszkuje razem z synem. Posiadany majątek to dwa mieszkania w S. S. i inne poza, nieruchomość rolna o pow. [...] oraz działka ogrodowa i siedliskowa. Osiągany dochód z działalności gospodarczej wynosi ok. 1500,00zł, nadto wnioskodawca wskazał, że posiada zadłużenie w wysokości ok. 3 tys. zł, zaległe podatki i opłaty czynszowe.
Pismem z dnia [...]. skarżący został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia :
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia, czy korzysta z pomocy społecznej,
- oświadczenia co do ilości posiadanych mieszkań i miejsca ich położenia,
- oświadczenia, czy otrzymuje alimenty na syna M. F. jeżeli tak to przesłanie dowodów potwierdzających ich wysokość za okres ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość posiadanego zadłużenia
pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] skarżący odebrał wezwanie, jednakże zobowiązania Sądu nie wykonał.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153,poz.1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ). Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Strona wnosząc sprawę przed sądem powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z uzyskiwanych dochodów.
Określenie, gdy "osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. art. 255 cyt. ustawy
Dane wskazane przez S. F. w ocenie Sądu nie stanowiły wystarczającej i kompletnej podstawy odzwierciedlającej Jego sytuację majątkową, a tym samym uniemożliwiały dokonanie oceny Jego możliwości płatniczych, dlatego skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych.
Biorąc pod uwagę, iż skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu a tym samym nie wykazał, że Jego sytuacja uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło