II SA/Sz 668/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Odpis ww. wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 23 grudnia 2016 r. W dniu 23 stycznia 2017 r. J. K. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę, do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie, osobiste podpisanie i odesłanie załączonego do wezwania urzędowego formularza PPF, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie zobowiązał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania oraz wysokość dochodów skarżącego oraz jego żony. Powyższe wezwanie wraz z formularzem PPF zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 lutego 2017 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 68 akt sądowych). W dniu 15 lutego 2017 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że 15 stycznia 2017 r. zachorował na [...] , która to choroba doprowadziła do [...] . Wobec powyższego nie był w stanie wywiązać się z siedmiodniowego terminu wyznaczonego w zobowiązaniu referendarza. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r., w którym podano, że pacjent w wieku [...] leczony jest od dnia [...] r. z powodu zapalenia oskrzeli i pobiera zabiegi domięśniowe oraz wskazane jest przesunięcie terminu leczenia uzdrowiskowego o miesiąc. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie. W odpowiedzi na to zobowiązanie skarżący, nadesłał wypełniony formularz PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Niewątpliwie brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. W orzecznictwie i w literaturze przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Obowiązek wykazania braku winy, jak i jej uwiarygodnienia ciążą na wnioskodawcy. Natomiast Sąd przy ocenie tej kwestii uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Oznacza to, że istotne są nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu. Oceniając wniosek skarżącego według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, albowiem przedstawione przez stronę argumenty, nie uzasadniają w sposób dostateczny przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z pisma z dnia 15 lutego 2017 r. skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazał na swoją chorobę. Załączone do tego pisma zaświadczenie lekarskie z dnia 1 lutego 2017 r. potwierdza, że u skarżącego zdiagnozowano [...] . Choroba, zgodnie z oświadczeniem lekarza, trwała od dnia [...] r. i pomimo braku wskazania daty jej zakończenia, Sąd kierując się doświadczeniem życiowym przyjął, że w przypadku skarżącego, będącego osobą starszą, mogła ona objąć cały okres biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (tj. okres do dnia 7 lutego 2017 r. do 14 lutego 2017 r.). Podkreślenia jednakże wymaga, że choroba, podobnie jak zły stan zdrowia i podeszły wiek nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu, a samo powołanie się na tą okoliczność nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Konieczne jest zatem wykazanie nie tylko samego faktu choroby, ale także jej wpływu stanu zdrowia na niemożność działania, w tym wyręczenia się inną osobą (por. postanowienia NSA z dnia: 22 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1053/13; 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 649/13 i 5 września 2013 r., sygn. akt II FZ 746/13, z 28 lutego 2017 sygn. akt II OZ 200/17, dostępne w Internecie). Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie, skarżący nie wykazał, aby powołana we wniosku choroba uniemożliwiła zachowanie terminu. Przede wszystkim podnieść należy, że samo zaświadczenie lekarskie zawiera zalecenia co do sposobu leczenia, jednakże nie wynika z niego niezdolność skarżącego do wykonywania jakichkolwiek czynności. Uznając zatem, iż skarżący, z uwagi na zaistniałą sytuację zdrowotną, nie był w stanie osobiście uzupełnić braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, to powinien był w celu zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, jako osoba należycie dbająca o swoje interesy, skorzystać z pomocy domownika lub innej osoby trzeciej (np. członka rodziny, znajomego itp.). Z przedłożonego do akt sprawy wniosku PPF wynika, że skarżący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną ([...] lat), która wraz z rodziną pomagała mu w trudnej sytuacji życiowej, a zatem za pośrednictwem którejkolwiek z tych osób mógł nadać w placówce pocztowej przesyłkę zawierającą odpowiedź na zobowiązanie referendarza. Co istotne skorzystanie z takiej formy pomocy osób nie nastręcza dużych trudności, a skarżący nie wskazał żadnych okoliczności wykluczających wskazaną możliwość. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia warunku określonego w art. 86 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak na wstępie.