II SA/Sz 669/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. i J. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki o d d a l a skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z informacją Burmistrza w [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej zabudowy działki nr [...]położonej w [...]będącej własnością M. i J. T. W dniu [...]r. przeprowadzono - w obecności J. T. - oględziny powyższej nieruchomości i ustalono, że właściciele bez wymaganego pozwolenia postawili dwa nietrwale związane z gruntem drewniane domki campingowe. Budowa domków została rozpoczęta około [...]lata temu i obecnie jest zakończona. J. T. oświadczył, że nie wiedział o konieczności uzyskania pozwolenia na obiekty nietrwale związane z gruntem. Następnie Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) - nakazał M. i J. T. wykonanie czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie postawionych bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...]w [...]dwóch domków campingowych, w tym między innymi: zaświadczenia właściwego organu w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - określając termin wykonania obowiązków do dnia [...]r. Organ pouczył strony, że niewykonanie w terminie nakazanych czynności spowoduje wydanie decyzji o rozbiórce, natomiast po ich wykonaniu zostanie naliczona opłata legalizacyjna wynosząca po [...] zł za każdy domek. W dniu [...]r. M. i J. T. zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem "o przedłużenie terminu wykonania obowiązków nakazanych postanowieniem o trzy miesiące z powodu dużej odległości od miejsca zamieszkania oraz okresu zimowego". Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U.z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał M. i J. T. rozbiórkę postawionych bez pozwolenia na działce [...]w [...]dwóch drewnianych domków campingowych. Organ I instancji ustalił, że M. i J. T. postawili na działce nr [...]bez wymaganego pozwolenia dwa nietrwale związane z gruntem drewniane domki campingowe. Postanowieniem z dnia [...]r. organ orzekający nakazał inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie tych domków, określając termin wykonania tych czynności. M. i J. T. nie wykonali w terminie nałożonych czynności, dlatego nakazano rozbiórkę dwóch domków campingowych. W odwołaniu od tej decyzji M i J T. wnieśli "o cofnięcie decyzji nakazującej rozbiórkę" podnosząc, że w piśmie z dnia [...]r. wnosili o przedłużenie terminu wykonania nakazanych czynności. Wskazali ponadto, że domki wykorzystują wyłącznie do odpoczynku w okresie letnim oraz, że nie wiedzieli, że ich postawienie wymagało pozwolenia na budowę, a starania o przeklasyfikowanie gruntu na inne cele niż rolne trwają kilka lat, a za popełnienie samowoli budowlanej zostali już ukarani mandatem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa i art. 48 ust. 1 oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. i J. T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy - jak wynika to z uzasadnienia decyzji - ustalił, że w dniu [...]r. organ I instancji przeprowadził oględziny działki nr [...]i stwierdził, że M. i J. T. w latach [...]wybudowali dwa nietrwale związane z gruntem domki campingowe bez wymaganego prawem pozwolenia. W celu legalizacji samowoli budowlanej właściciele nieruchomości postanowieniem z dnia [...]r. zostali zobowiązani do przedłożenia w terminie do [...]r. odpowiednich dokumentów i zaświadczeń. Z obowiązku tego zobowiązani nie wywiązali się w wyznaczonym terminie, dlatego organ I instancji w dniu [...] r. wydał zaskarżoną decyzję. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane i podniósł, że w przypadku gdy inwestor nie wykona nałożonych obowiązków, stosuje się zgodnie z art. 48 ust. 4 przepis art. 48 ust.1 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do prośby o przedłużenie terminu wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający wyjaśnił, że prośba ta nie została uwzględniona, gdyż ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości przedłużenia wyżej wymienionego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i J. T. wnieśli o uchylenie postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...]r., i o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu [...]r. nabyli, dzierżawioną od pięciu lat działkę nr [...]o pow. [...]głównie z powodów klimatycznych, gdyż syn choruje na astmę. Na działce tej postawili dwa drewniane tymczasowe obiekty campingowe. Skarżący podnieśli, że nie mogli wykonać obowiązków nałożonych przez organ I instancji, gdyż władze Gminy nie podając przyczyny nie wyraziły zgody na zmianę przeznaczenia działek rolnych na cele budowlane lub rekreacyjne i bez tego dalsze działania w kierunku legalizacji samowoli budowlanej są niemożliwe. Ponadto opłata legalizacyjna w wysokości [...] zł za obiekt trzykrotnie przekracza wartość campingu. Postawione obiekty nie są szkodliwe i kłopotliwe dla otoczenia. Skarżący od [...]lat bezskutecznie starają się o zmianę przeznaczenia terenu, i w tym czasie ponieśli znaczne koszty związane z doprowadzeniem elektryczności, budowę dróg dojazdowych, ogrodzenia, stworzenia warunków do odpoczynku. Orzeczony nakaz rozbiórki małych domków wywołuje u skarżących poczucie nierówności społecznej, gdyż większe budowle uzyskują akceptację władz. Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W dniu [...]r. skarżąca M. T. złożyła wniosek o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na dzień [...]r. i jak podała "z powodów służbowych". Do wniosku tego skarżąca dołączyła pismo z [...]r. nazwane "Prośbą" w którym m.in. podniosła, że kupując działkę nr [...]oznaczoną jako grunt rolny - pastwisko [...]) była świadoma, że będą czynione starania o zmianę tej funkcji na cele zabudowy mieszkaniowej - jednorodzinnej i zabudowy rekreacyjnej. Takie starania zostały podjęte, lecz obecne władze ich nie kontynuują. Do pisma skarżąca przedłożyła odpisy uchwał, zawiadomień dot. zmian planu zagospodarowania. Sąd na rozprawie w dniu [...]r. na podstawie art. 99 i art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy nie uwzględnił, bowiem okoliczności podane we wniosku "powody służbowe" nie stanowią ważnej przyczyny a ponadto na rozprawę stawił się skarżący J. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Niesporne jest w sprawie, że skarżący wybudowali w latach [...]r. przedmiotowe domki campingowe bez pozwolenia na budowę na działce nr [...]w miejscowości [...], zatem budowa domków nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w [...]r., to jest w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Zmiana przepisów ustawy Prawo budowlane wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. umożliwiła w ściśle określonych przypadkach, odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu i jego zalegalizowanie. Znalazły się one w przepisach art. 48-49a (budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę) oraz art. 49b (bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu). Generalnie, warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i art. 49 tej ustawy jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania, a więc, przede wszystkim, pozytywnego zaświadczenia organu gminy o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz projektu budowlanego ze wszystkimi koniecznymi uzgodnieniami (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie wydania zaskarżonej decyzji). W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji wszczął postępowanie w celu legalizacji samowolnie wybudowanych przez skarżących dwóch domków campingowych i stosownie do art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał skarżących do przedstawienia wymienionych w nim dokumentów, określając termin wykonania tych obowiązków. Jednocześnie skarżący zostali pouczeni o skutkach niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków. Zgodnie bowiem z art.. 48 ust. 3 tej ustawy niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3, stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej. Termin z art. 48 ust. 3 ustawy jest bowiem terminem nieprzywracalnym i nie stosują się do niego przepisy o przywróceniu terminu (art. 58 kpa). Skarżący - co jest niesporne - nie przedłożyli w wyznaczonym terminie żądanych przez organ dokumentów, zatem stosownie do art. 48 ust.1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów odpowiada prawu. Podnoszone przez skarżących w skardze i w piśmie z dnia [...]r. okoliczności dotyczące celu wybudowania domków, przyczyn nieuzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu, pomimo ich istotnego znaczenia dla strony, nie mogły zostać uwzględnione przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ponieważ są to okoliczności pozaprawne. Z powyższych względów Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.