II SA/Sz 670/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę I o d d a l a skargę, II z a s ą d z a od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata A. Ł. kwotę [...]złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, przy czym kwota ta uwzględnia podatek od towarów i usług. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. W. - utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...]r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie przeniesienia na rzecz M. i G. G. pozwolenia na budowę myjni samochodowej w [...]przy ul. [...], udzielonego J. i M. W. decyzją z dnia [...]r. Kierownika Urzędu Rejonowego. W uzasadnieniu organ podał, że M. W. w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...]r. i wznowienie postępowania. Odwołujący usprawiedliwiał rzekome uchybienie terminu przedstawiając orzeczenia lekarskie o stopniu swojej niepełnosprawności, która została orzeczona m.in. w związku z ograniczeniem koncentracji uwagi i tzw. fragmentarycznej pamięci. Ponadto M. W. twierdził, że o jego problemach z pamięcią urzędnicy Starostwa wiedzieli choćby z długoletniej korespondencji dotyczącej uzyskania przez wnioskodawcę środków finansowych z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych będących w dyspozycji Starostwa. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że art. 148 § 1 kpa normuje tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalania, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem ustawowego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że o możliwości wznowienia postępowania M. W. dowiedział się z decyzji Wojewody z dnia [...]r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę myjni samochodowej na rzecz nowych inwestorów. Uzyskana informacja, zdaniem organu I instancji, stanowiła okoliczność, o której mowa w art. 148 § 1 kpa. W związku z tym, że M. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...]r. organ uznał, że nastąpiło uchybienie ustawowego terminu. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie decyzji organu I instancji było błędne. Przepis art. 148 § 1 kpa określa termin jednego miesiąca do złożenia wniosku, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie termin uzyskania wiadomości o samej możliwości wniesienia podania. W sprawie ustalono, iż odwołanie pełnomocnictwa przez wnioskodawcę nastąpiło z dniem [...]r. (akt notarialny [...]). Natomiast decyzja nr [...]przenosząca pozwolenie na budowę na rzecz nowego inwestora została wydana przez Starostę w dniu [...]r. M. W. o spornej decyzji wiedział najpóźniej w dniu [...]r. składając wniosek do Starostwa Powiatowego o uchylenie spornej decyzji. Ponadto przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie nieważności organ wojewódzki zwrócił się do wnioskodawcy pismem z dnia [...]r. o określenie jakiego rodzaju postępowanie zamierza wszcząć i wykazanie przesłanek uzasadniających to żądanie. Organ wyjaśnił też w jakich wypadkach stosuje się nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego. W tej sytuacji organ odwoławczy przyjął, że argumenty mające usprawiedliwić uchybienie terminu nie zasługują na uwzględnienie. Pozwoliło to stwierdzić, że termin w którym należało złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...]r. nr [...]został przekroczony. Decyzja o odmowie wznowienia jest rozstrzygnięciem merytorycznym i kończy sprawę, gdyż stwierdza, że nie zachodzą podstawy wznowienia. Dlatego wszelkie rozważania merytoryczne mające na celu badanie wnioskowanej decyzji, co do której miało nastąpić wznowienie na tym etapie postępowania są niedopuszczalne. Dlatego część argumentów zawartych w odwołaniu, które dotyczą okoliczności wydania decyzji z dnia [...]r. nie mają wpływu na wynik postępowania. Od powyższej decyzji Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył M. W., zarzucając rażące pominięcie dokumentacji sprawy, w tym korespondencji kierowanej zarówno do Starostwa Powiatowego jak i do G. i M. G. w zakresie skutecznego powiadomienia o cofnięciu pełnomocnictwa i nie wyrażeniu zgody na przeniesienie pozwolenia na budowę myjni samochodowej. Ponadto skarżący zarzucił pominięcie dokumentacji dowodowej (protokoły przesłuchań świadków) będącej w posiadaniu Prokuratury Rejonowej oraz pominięcie akt sprawy karnej Sądu Rejonowego, sygn. akt [...] tj. wydanego postanowienia wraz z uzasadnieniem. Skarżący wniósł poza tym o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie przez Starostę postępowania administracyjnego dotyczącego przeniesienia pozwolenia na budowę myjni samochodowej. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący stwierdził, że z pełnej dokumentacji, zgromadzonej w sprawie bezspornie wynika, że Starosta w oparciu o te same dokumenty wydał dwie sprzeczne ze sobą decyzje tzn. odmawiającą przeniesienia pozwolenia na budowę oraz zezwalającą na jego przeniesienie na małżonków G. Ponadto, wniosek o unieważnienie decyzji został złożony w oparciu o ustalone przez skarżącego i Prokuraturę Rejonową - nowe okoliczności sprawy. W tej sytuacji, kiedy wszczęto postępowanie administracyjne mające, rozstrzygnąć czy ujawnione nowe, nieznane wcześniej okoliczności i dokumenty dają podstawę do unieważnienia kwestionowanej decyzji, niemożliwe było z uwagi na to postępowanie, aby równolegle Starosta rozstrzygał złożony w terminie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Z dokumentacji sprawy wynika też, że w tym samym czasie, z wniosku skarżącego toczyło się postępowanie karne dotyczące przekroczenia uprawnień przez urzędnika Starostwa Powiatowego. W związku z tym, zdaniem skarżącego, Wojewoda w decyzji z dnia [...]r. bezpodstawnie zarzucił uchybienie terminu, ponieważ wymogi określone w art. 148 § 1 kpa, dotyczące nie przekroczenia terminu 30 dni od daty ujawnienia nowych okoliczności, zostały w całości spełnione. Należy wziąć pod uwagę, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w Starostwie Powiatowym już w dniu [...]r. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że były powody do powołania się na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...]r. sygn. akt [...]. W oparciu o to postanowienie i porównując daty wpływu wniosku do Starostwa, z datą postanowienia Sądu, termin 30 dni liczony od dowiedzenia się o nowych okolicznościach sprawy, został dotrzymany. Zarówno Starosta jak i Wojewoda znali uzasadnienie tego postanowienia, które podtrzymało postanowienie Prokuratury Rejonowej o umorzeniu dochodzenia w zakresie przekroczenia uprawnień przez urzędnika Starostwa. Mimo tych bezspornych faktów, zarówno Wojewoda jak i Starosta, nie podjęli jakichkolwiek działań w celu wyciągnięcia sankcji wobec pracowników, którzy opracowywali projekt bezprawnej decyzji zezwalającej na przeniesienie pozwolenia na budowę, a przede wszystkim działając z urzędu nie uchylili kwestionowanej decyzji i nie skierowali sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący podtrzymał podniesione w skardze zarzuty, a nadto podniósł, że termin określony w art. 148 kpa w zw. z art. 146 § 1 kpa został zachowany, ponieważ od daty doręczenia decyzji nie upłynęło 10 lat z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a gdy żąda wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Powinność udowodnienia kiedy dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji spoczywa na stronie, która powinna dokonać tego ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że określony w ustawie termin został zachowany (zob. B.Adamiak (w:) B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, s. 664). Jeżeli termin ten nie zostanie zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu z art. 148 § 1 kpa, ponieważ wniosek M. W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...]wydaną przez Starostę w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę, wpłynął w dniu [...]r., a zatem po upływie terminu ustawowego. Strona dowiedziała się bowiem o możliwości wznowienia postępowania z treści uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia [...]r. o odmowie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Starosty. Organ odwoławczy zakwestionował uzasadnienie decyzji organu I instancji, ponieważ art. 148 § 1 kpa wskazuje termin jednego miesiąca do złożenia wniosku, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie termin podjęcia wiadomości o samej możliwości złożenia podania. Organ odwoławczy ustalił, że cofnięcie pełnomocnictwa przez M. W. nastąpiło z dniem [...]r. Natomiast decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę Starosta wydał w dniu [...]r. Wnioskodawca znał treść tej decyzji najpóźniej w dniu [...]r. gdy złożył wniosek o jej uchylenie. Poza tym przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie nieważności zwrócono się do wnioskodawcy o sprecyzowanie jakie postępowanie zamierza wszcząć i jakie okoliczności należy w związku z tym wykazać, pouczając jednocześnie o wymogach zastosowania nadzwyczajnych trybów w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że termin uprawniający do wystąpienia o wznowienie postępowania został w rozpoznawanej sprawie przekroczony, co zwalnia organ od badania zagadnień merytorycznych dotyczących decyzji z dnia [...]r., ponieważ decyzja o odmowie wznowienia postępowania jest samodzielnym rozstrzygnięciem procesowym. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...]r. uzupełniającym treść skargi, należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Czym innym jest kontrola dokonywana przez organ, czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany (art. 148 kpa), a czym innym dopuszczalność uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 146 kpa. Jest to bowiem dalsza kwestia, którą organ bierze pod uwagę jeżeli doszło do wznowienia postępowania, a nie kiedy została wydana decyzja o odmowie wznowienia postępowania z powodu nie zachowania ustawowego terminu do złożenia podania wszczynającego postępowanie w trybie szczególnym (zob. wyrok NSA z 24 III 1998r.,II SA 122/98, ONSA 1999, nr 2, poz. 53). Nie może być również uwzględniony wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ Sąd nie jest uprawniony do dokonania takiej czynności. Przywrócenie terminu następuje w toku postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w art. 58 kpa. W związku z tym mając na uwadze powyższe rozważania na podstawie art. 151 oraz art. 250 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.