II SA/Sz 670/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata D. F. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 maja 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] . Wezwany do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 100 zł skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając złożony wniosek podał, że pracuje dorywczo na umowę zlecenie, z tego tytułu osiąga dochód w wysokości ok. [...] zł brutto, który jest zajęty na poczet egzekucji komorniczej. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wezwaniem z dnia 2 września 2011 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - dowodów potwierdzających obciążenie dochodów skarżącego egzekucją komorniczą, - oświadczenia, czy skarżący ponosi koszty z tytułu zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...] , jeżeli tak to przedłożenie dowodów potwierdzających ich wysokość, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu, - oświadczenia, czy skarżący w okresie ostatnich dwóch lat korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej, jeżeli tak to przedłożenie kserokopii decyzji potwierdzającej ten fakt, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że aktualnie nie zamieszkuje w mieszkaniu u rodziców przy ul. [...] w [...] , ponieważ mieszka w altance w ogródku działkowym. Wnioskodawca nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont ani samochodu oraz nigdy nie korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Wnioskodawca załączył zaświadczenie wystawione przez "K." Spółkę z o.o. podające, że wynagrodzenie D. F. przekazywane jest na konto komornika sądowego, rachunek do umowy zlecenia z którego wynika, iż w miesiącu wrześniu 2011 r. za wykonaną pracę wypłacono wnioskodawcy kwotę [...] zł oraz umowę zlecenia na wykonanie określonej pracy za wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację materialną skarżącego, referendarz sądowy uznał, że w obecnej sytuacji osobistej i finansowej skarżącego, zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla skarżącego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący uzyskuje miesięczny dochód z tytułu wykonywanej pracy na umowę zlecenie w wysokości 500 zł brutto, całość wypłaty przekazywana jest na konto komornika sądowego. Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego należało uznać, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, a tym samym zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.