II SA/Sz 673/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę W dniu [...]r. H. S. złożyła do Inspektora Nadzoru Budowlanego zawiadomienie o zakończeniu budowy, polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji na podstawie dołączonych do zgłoszenia dokumentów między innymi dziennika budowy oraz inwentaryzacji powykonawczej, ustalił, że rozbudowa w/w budowa została zrealizowana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po stwierdzeniu powyższego organ wydał w dniu [...]r. decyzję zgłaszającą sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Następnie w dniu [...]r. organ wydał na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie w terminie do dnia [...]r. określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych, zrealizowanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. Organ I instancji nakazał inwestorowi H. S. – rozbiórkę wykonanych niezgodnie (z istotnymi odstępstwami) z zatwierdzonym projektem części w budynku mieszkalnym przy ul. [...] (tj. między innymi tylnej północnej ściany przesuniętej o [...]m w kierunku południowym, przeszklenia z drzwiami wejściowymi w miejscu projektowanej bramy garażowej, wc wnęce do piwnicy, drzwi wejściowych w ścianie bocznej na parterze, łukowego daszku z poliwęglanu nad wejściem) oraz doprowadzenie dobudowanej części obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem. Odwołanie od decyzji złożyli H. i T. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane decyzją z dnia 27 maja 2005r utrzymał w/w decyzję w mocy. Pismem z dnia [...]r. H. S. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W związku ze śmiercią skarżącej H. S. w jej prawa wstąpił spadkobierca w osobie syna T. S., którego przed Sądem reprezentował ojciec J., T. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008r. w sprawie IISA/Sz 186/08 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r, a także decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. W obiegu prawnym pozostała więc decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. , wydana na podstawie art. 54 ust.1, art. 83 ustawy Prawo budowlane, zgłaszająca sprzeciw w sprawie zakończenia budowy – rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Rozbudowa budynku została bowiem zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego: przesunięto tylną, północną ścianę o [...]m w kierunku południowym, nie wykonano otworów okiennych, wejścia i schodów od strony północnej na poziomie parteru, nie wykonano ścianek wewnętrznych wydzielających projektowaną kuchnię w parterze oraz schodów wewnętrznych łączących piwnicę z parterem, uchylną bramę garażową przesunięto do lica tarasu, a w miejscu projektowanej bramy garażowej zamontowano przeszklenie z drzwiami wejściowymi, we wnęce przy wejściu do piwnicy zlokalizowano wc, zabudowano część tarasu zewnętrznego, w elewacji frontowej zlokalizowano dodatkowe okno, drzwi wejściowe zlokalizowano w ścianie bocznej, a nad wejściem wykonano łukowy daszek z poliwęglanu, nie rozebrano schodów zewnętrznych od strony północnej i nie zamurowano wejścia z klatki schodowej do mieszkania nr [...]. Z tych przyczyn organ I instancji decyzją z dnia [...]., działając na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 104 kpa nakazał T. P. S. w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]do stanu zgodnego z prawem, sporządzenie i przedstawienie do dnia [...]r. projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. S. Skarżący zarzuca organowi I instancji wydanie kwestionowanej decyzji w oparciu o błędną podstawę prawną, tj. art. 51 prawa budowlanego, który jego zdaniem nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Skarżący podnosi, iż wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o ww. podstawę prawną świadczy o lekceważeniu przez PINB postanowień prawomocnego wyroku WSA z dnia 17 kwietnia 2008 r., oraz o świadomym sukcesywnym piętrzeniu trudności w próbie zakończenia przez inwestora procesu budowlanego. T. S. podnosi także, iż organ powiatowy wykorzystał wybiórczo i stronniczo pisma E. T. W. i J. S. K. z dnia [...]r., uznając ww. pismo za koronny dowód przy wydawaniu decyzji na ich korzyść. Skarżący zarzuca również organowi powiatowemu m.in. zlekceważenie całkowicie pisemnego poświadczania nieprawdy, przez autorów pisma z dnia [...]r., w sprawie samowoli budowlanej w lokalu nr [...] i zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej w lokalu mieszkalnym nr [...] w nieruchomości wspólnej przy ulicy [...], bez zgody pozostałych współwłaścicieli i pozwolenia na budowę. T. S. podkreśla również, że art. 50 i 51 ww. ustawy mają zastosowanie wyłącznie do wykonywanych samowolnie robót, które nie zostały zakończone. Stwierdza przy tym, iż podstawa prawna art. 51 ust. 1 pkt. 3 nie był zastosowany przez okres ostatnio minionych [...]lat, natomiast zastosowanie miał art. 57 ust. 2, czego dowodem jest inwentaryzacja rozbudowy przedmiotowego budynku. Skarżący zarzuca również zarówno PINB, jak i organowi odwoławczemu tolerowanie wykorzystywania stanowiska służbowego przez E. W. pracownika Urzędu Miejskiego WUiAB Zespołu Miejskiego Konserwatora Zabytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i określił termin wykonania czynności do dnia [...]r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organy nadzoru budowlanego związane są postanowieniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Sz 186/08. Sąd w/w wyrokiem uchylił na podstawie art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi szereg zapadłych w niniejszej sprawie decyzji, nie kwestionując przy tym zasadności wydania samego sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy, wniesionego wobec zrealizowania przedmiotowej inwestycji z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ odwoławczy, ustosunkowując się do argumentacji skarżącego, podkreślił, iż użyty w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zwrot organ nakłada oznacza, iż w przypadku zaistnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności, właściwy organ (w tym przypadku PINB) ma obowiązek wydać nakaz, o którym mowa wyżej. Wydanie zaskarżonej decyzji stanowiło zatem ustawową konsekwencję wykonania przez inwestora istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, nie zaś jak podnosi skarżący, sukcesywne piętrzenie trudności w próbie zakończenia procesu budowlanego. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów skarżącego, organ II instancji wyjaśnił, iż, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Sz 186/08, zostało podkreślone, że w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 51 prawa budowlanego, nadzór budowlany nie może żądać od inwestora oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Dlatego też pismo E. i T. W. oraz J. i S. K. z dnia [...]r., zawierające wyjaśnienia w sprawie dysponowania H. S. nieruchomością na cele budowlane, nie stanowi w przedmiotowej sprawie koronnego dowodu, jak to podnosi skarżący. Jednocześnie organ ten podkreślił, iż przywołany przez skarżącego przepis art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wykonania przez inwestora zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, zaś przedmiotowe postępowanie dotyczy istotnych zmian od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tak więc w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ponadto zarówno PINB, jak i ZWINB nie mają wpływu tak na obsadę, jak i na postępowanie pracowników innych organów administracji publicznej, w tym pracowników podległych Prezydentowi Miasta. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. S., w której domaga się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dni [...]. Zaskarżonym decyzjom zarzucił: - obrazę prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust 2, art. 51 ust 1 pkt. 3 art. 59 ust.7 ustawy Prawo Budowlane i art. 139 kpa; - niezgodne z prawem. wydanie decyzji nakazującej sporządzenie i przedłożenie projektu zamiennego dla zakończonej już budowy, - błędną interpretację sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, - wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga T. S. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy wynika, iż właściwy organ w dniu [...]r. udzielił pozwolenia na budowę Nr [...]polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...]. W dniu [...]r. inwestor H. S. zawiadomiła Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończeniu budowy. Z dołączonych dokumentów: oświadczenia kierownika budowy i inwentaryzacji powykonawczej wynika, że rozbudowa opisanego budynku została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z tych powodów zasadnie Inspektor Nadzoru Budowlanego stosownie do treści art. 54 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca1994r. (tj. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) zgłosił sprzeciw wobec zamierzonego użytkowania obiektu budowlanego (rozbudowanej części budynku położonego w [...]). Zgłoszenie sprzeciwu jest możliwe w szczególności, gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany lub jego część został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Po zgłoszeniu sprzeciwu powinny być niezwłocznie podjęte czynności o których mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Decyzja w/w organu z [...]r. zgłaszająca sprzeciw została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r.. Zdaniem Sądu, podjęte przez właściwe organy czynności uznać należy za prawidłowe. Takie też stanowisko zajął tutejszy Sąd w sprawie II SA/Sz 186/08 z dnia 17 kwietnia 2008r. nie eliminując z obrotu prawnego w/w decyzji. Organy obu instancji podjęły więc czynności nakazane przepisami Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień ich podjęcia (wydania decyzji). Wbrew zarzutom skargi dokonane odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać za istotne w rozumieniu art. 36a ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. Nr 156, poz. 1118), bowiem dotyczą między innymi charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczb kondygnacji, i zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu. Do istotnych zmian zaliczyć niewątpliwie można zmniejszenie powierzchni zabudowy, zmianę kubatury oraz zagospodarowania działki tj. cofnięcie tylnej północnej ściany w poziomie piwnic i parteru o [...]cm w stosunku do pierwotnego projektu, niewykonanie wejścia i schodów od strony północnej na poziomie parteru i przesunięcie ściany z zamontowaną uchylną bramą garażową do lica tarasu, dobudowanie przedsionka. W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżone decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 cytowanej ustawy Prawo budowlane uznać należy za zgodne z prawem. Zgodnie z treścią art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Podzielić należy stanowisko organów, iż użyty w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zwrot organ nakłada oznacza, iż w przypadku zaistnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności, właściwy organ (w tym przypadku PINB) ma obowiązek wydać nakaz, o którym mowa wyżej. Wydanie zaskarżonej decyzji stanowiło zatem ustawową konsekwencję wykonania przez inwestora istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, nie zaś jak podnosi skarżący, sukcesywne piętrzenie trudności w próbie zakończenia procesu budowlanego. Nie doszło zatem również do naruszenia przez organy przepisu art. 139 kpa. Za niezasadny uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut, że przepis art. 51 ust.1 pkt 3 może być stosowany tylko do robót będących w toku wykonywania. Z samego brzmienia tego przepisu oraz przepisów art. 51 ust. 4-6 w/w ustawy wynika, że powołany przepis dotyczy również robót już wykonanych. W przypadku wykonania obowiązku z art. 51 ust.1 pkt 3 organ wydaje decyzje, jeżeli budowa została zakończona o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Nietrafny okazał się również zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przepisu art. 57 ust.2 Prawa budowlanego. W/w przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadku wykonania przez inwestora zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Prowadzone przez organy postępowanie dotyczyło również istotnych zmian od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, co wykazane zostało wyżej. Tym samym nie znajduje zastosowania również przepis art. 59 ust.7 Prawa budowlanego, który dotyczy postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić.