II SA/Sz 673/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-11-14

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek rodzinny może zostać przyznany pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, uwzględniając szczególne okoliczności zdrowotne wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje wyłącznie wtedy, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza ustawowo określonego kryterium. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają odstępstw od kryterium dochodowego, nawet w przypadku trudnej sytuacji zdrowotnej wnioskodawczyni.
Stan faktyczny
K. B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko A. B. na okres od kwietnia do października 2019 r. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Odwołanie złożył pełnomocnik K. B., podnosząc trudną sytuację zdrowotną wnioskodawczyni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję odmowną w mocy. Skarga do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. 1 poz. 2096 ze zm.) dalej: "K.p.a.", w związku z art. 3 pkt 1, 2, 2a, art. 4, art. 5 ust. 1-3c, ust. 8- 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2222 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. N., pełnomocnika K. B., od decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem na rzecz dziecka, A. B., w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] października 2019 r., utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania K. B. zasiłku rodzinnego na rzecz dziecka A. B., w okresie od [...] kwietnia 2019 r. do [...] października 2019 r. Odwołanie od tej decyzji złożył ojciec wnioskodawczyni działający w jej imieniu jako pełnomocnik. Podniósł w nim, że nie zgadza się z decyzją, ponieważ córka uległa poważnej chorobie, przebywa w szpitalu, nie ma pracy, ubiega się o rentę, ma dziecko, czuje się załamana. Po rozpatrzeniu odwołanie opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z ustaleń organów wynika, że wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. K. B. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko – A. B.. W myśl art. 4 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zwanej dalej "ustawą"), zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do tego zasiłku i do dodatków do niego przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. W przypadku natomiast, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł (art. 5 ust. 2 ustawy). Dalej organ wyjaśnił, że dochód rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochód członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (art. 3 pkt 2a ustawy). Przepis art. 3 w pkt 1 ustawy stanowi, że dochód - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 301 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione enumeratywnie w ustawie, np. alimenty na rzecz dzieci czy kwota otrzymana na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie Strona ubiega się o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2018/2019, a zatem rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2017. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że rodzina wnioskodawczyni składa się z trzech osób: wnioskodawczyni, jej męża i dziecka. W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, jak stanowi art. 5 ust. 8 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 oraz z 2018 r. poz. 1588 i 1669). Organ odwoławczy przyjął zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2018 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2017 r., że przeciętny dochód z pracy wyniósł w 2017 r. 3399 zł. Kolegium wyjaśniło, że w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się (art. 5 ust. 9 ustawy). W przypadku wnioskodawczyni dochód z tytułu zatrudnienia jako dochód utracony nie został doliczony do dochodu rodziny. W dochodzie rodziny uwzględniono tylko dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, który wyniósł [...] zł ([...]). Z powyższych wyliczeń wynika, że dochód miesięczny rodziny równa się kwocie [...]zł, czyli przekracza kryterium dochodowe rodziny wynoszące 2.022,00 zł (674 x 3) o [...] zł, czyli o kwotę wyższą niż wnioskowany zasiłek rodzinny (124 zł). Przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Dochód ten przekracza kwotę uprawniającą do przyznania zasiłku rodzinnego, czyli 674 zł na osobę, a zatem zasiłek rodzinny na dziecko nie przysługuje, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy. Zasiłek rodzinny nie przysługuje też w wysokości różnicy pomiędzy kwotą zasiłku (124 zł), a miesięczną kwotą przekroczenia kryterium dochodowego rodziny ([...] zł), zgodnie z art. 5 ust. 3 - 3 c Ustawy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podane wyżej przepisy ustawy nie mają charakteru uznaniowego, są bezwzględnie obowiązujące, i żadne inne okoliczności, poza wskazanymi w tych przepisach, także te, o jakim mowa w odwołaniu, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik skarżącej K. B. jej ojciec J. N.. Jako główny powód niezadowolenia strona wskazała na brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na stan zdrowia, czego konsekwencją jest stres, załamanie psychiczne i brak motywacji do życia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.") Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkować powinno koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji Organu I instancji. Podstawą materialnoprawną niniejszej sprawy stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2008 r. poz. 2220) zwanej dalej "ustawą" w brzmieniu obowiązującym w dniu składania wniosku, tj. na dzień 1 kwietnia 2019 r. Podstawowym warunkiem materialnoprawnym nabycia prawa do zasiłku rodzinnego jest nieprzekroczenie granicy kryterium dochodowego. To główne założenie wynika z celu, jakiemu zasiłek rodzinny – stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy – powinien służyć. W myśl art. 4 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do tego zasiłku i do dodatków do niego przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. W przypadku natomiast, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł (art. 5 ust. 2 ustawy). Przepis art. 3 w pkt 1 ustawy stanowi, że dochód – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 301 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienione enumeratywnie w ustawie, np. alimenty na rzecz dzieci czy kwota otrzymana na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Dochód rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochód członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (art. 3 pkt 2a ustawy). W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2018/2019, a zatem rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2017. W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się (art. 5 ust. 9 ustawy). W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, jak stanowi art. 5 ust. 8 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 oraz z 2018 r. poz. 1588 i 1669). Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2018 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2017 r. - przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2017 r. 3399 zł. Jak wynika z treści decyzji zarówno organu I jak i II instancji w przypadku dochodu skarżącej został uwzględniony jedynie dochód z gospodarstwa rolnego jej męża o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, który wyniósł [...] zł ([...] ha x [...] zł). Dochód miesięczny rodziny równa się kwocie [...]zł, zaś przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Dochód ten przekracza kwotę uprawniającą do przyznania zasiłku rodzinnego, czyli 674 zł na osobę, a zatem zasiłek rodzinny na dziecko nie przysługuje. Sąd rozpoznając skargę, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia, bowiem jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze zastosowane przepisy nie mają charakteru uznaniowego lecz są bezwzględnie obowiązujące, a inne okoliczności w tym sytuacja zdrowotna skarżącej nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie sprawy na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło