II SA/Sz 675/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-09-13

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód rzeki dla hodowli ryb może zostać wydana bez uwzględnienia obowiązku sporządzenia opisu działalności w języku nietechnicznym oraz bez określenia niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne nie może zostać wydane bez spełnienia wymogu przedstawienia opisu planowanej działalności w języku nietechnicznym, który jest niezbędną przesłanką do wszczęcia postępowania. Ponadto, organ ma obowiązek określić w pozwoleniu niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko, jeśli zachodzi taka potrzeba, co stanowi integralny element pozwolenia. Zaniechanie tych wymogów stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżący T. M. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki dla hodowli ryb. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak opisu działalności w języku nietechnicznym oraz brak określenia przedsięwzięć ograniczających negatywny wpływ na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na wadliwą wykładnię przepisów. WSA rozpatrując sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski ( spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. o Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu , III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. M. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej k.p.a.) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia na rzecz Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] do hodowli ryb w stawach karpiowych w [...] w ramach którego zezwolił, na: - pobór wód z rzeki [...]na potrzeby hodowli ryb w stawach karpiowych w ilości [...]tys. m3/rok, w tym: do napełniania stawów – [...] tys. m3/rok, do uzupełnienia strat na przesiąki przez groblę – [...] tys. m3/rok, do uzupełnienia strat w doprowadzalnikach – [...]tys. m3/rok, do uzupełnienia strat na parowanie – [...] tys. m3/rok, na wymianę wody w zimochowach i magazynach – [...] tys. m3/rok, - piętrzenie wody na jazie na rzece [...] w km 39+000 do maksymalnej rzędnej 41,55 m npm, - piętrzenie wody w [...] stawach rybnych o łącznej powierzchni [...] ha, zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji, - odprowadzanie wód wykorzystanych w hodowli ryb karpiowych do rzeki [...] w km od 36+004 do km 38+974 - w ilości 1.603,59 tys. m3/rok. Na powyższą decyzję T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci opinii hydrobiologicznoekologicznej oraz odniesienia się do sposobu użytkowania wód oraz stanu biocenozy na rzece [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja w szczególności narusza art. 107 k.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej oraz art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania oraz ustosunkowania się do materiału dowodowego, co jednocześnie uniemożliwiło złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Skutkowało to naruszeniem zasady wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem przez organ także art. 77 § 1 w związku z art. 136 k.p.a. Poza tym organ odwoławczy rozpoznając sprawę nie usunął naruszenia prawa, które nastąpiło przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji, a wcześniej stanowiło podstawę uchylenia decyzji. Powyższe naruszenie zasadzało się na uznaniu, że określenie najwyższych dopuszczalnych przyrostów substancji zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach wykorzystanych na potrzeby hodowli ryb karpiowych oraz liczby pobieranych średnich dobowych próbek wód dopływających i wykorzystanych na potrzeby hodowli ryb, nie było konieczne. Z kolei jako bezpodstawne skarżący ocenił przyjęcie przez organy braku potrzeby ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wyraził ponadto sprzeciw wobec zaniechania załączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego opisu załączonej działalności sporządzonego w języku nietechnicznym, który powinien był zostać przedłożony niezależnie od obowiązku złożenia operatu wodnoprawnego. Rozstrzygnięcie, wbrew stanowisku zgłoszonemu przez skarżącego, nie spełniało również wymogów dotyczących zasad i obowiązku maksymalnego wykorzystania potencjalnej energii wody, jak też nie zapobiegało jej marnotrawstwu. Dodatkowo podniósł, iż integralną część pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów stanowi instrukcja gospodarowania wodą, której obowiązek opracowania i zatwierdzenia ma charakter ustawowy. Brak przepisów wykonawczych nie mógł stanowić zatem podstawy odstąpienia przez organy od żądania opracowania stosownej instrukcji. Kolejny zarzut dotyczył poniechania przez organ odniesienia się do zarzutu skarżącego w przedmiocie odstąpienia od nałożenia na uprawnionego obowiązku realizacji określonych inwestycji w związku z otrzymaniem pozwolenia wodnoprawnego na okres trzydziestu lat. W ostatnim z przedstawionych zarzutów skarżący oponował wobec bezpodstawnego przyjęcie bezzasadności jego argumentacji, co do braku w zaskarżonej decyzji określenia średniego dobowego poboru wody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda odrzucając zarzuty skarżącego, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006 r. (sygn. akt II SA/Sz 682/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. M/ na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż pozwolenie wodnoprawne utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją zawierało wszystkie określone w tym przepisie warunki i obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska oraz interesów ludności. WSA zaznaczył, że faktem jest, iż przepis art.128 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz.1229 ze zm., dalej zwanej. Pr.wod.) nakładał obowiązek sporządzenia i zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą, jednakże skoro instrukcja mogła być zatwierdzona bezpośrednio w pozwoleniu wodnoprawnym lub w odrębnej decyzji, to zdaniem Sądu, jeżeli przepis nie określał terminu zatwierdzenia instrukcji odrębną decyzją, a brak przepisów wykonawczych do ustawy utrudniał sporządzenie takiej instrukcji, to dopuszczalne było nałożenie obowiązku sporządzenia instrukcji i przedłożenia jej do zatwierdzenia w określonym terminie. Z chwilą sporządzenia instrukcja stałaby się integralną częścią pozwolenia. Z kolei w przedmiocie obowiązku dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia, w myśl art. 131 ust. 1 powołanej ustawy, opisu prowadzenia zamierzonej działalności sporządzonego w języku nietechnicznym, Sąd wyjaśnił, że przepis tenże nie określa co należy rozumieć poprzez "opis". Uznał, że jego brzmienie zdaje się jednak wskazywać, iż szczegółowy opis prowadzenia zamierzonej działalności winien być wymagany przy skomplikowanej produkcji z wykorzystaniem różnych procesów technicznych, chemicznych itp. w celu przybliżenia organowi wydającemu pozwolenie wodnoprawne możliwych zagrożeń. Działalność prowadzona przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie, tj. hodowla ryb karpiowych, stanowić miała natomiast działalność nieskomplikowaną, o technologii powszechnie znanej i nie wymagającej rozbudowanego opisu. Zaznaczył również, że związanie organu I instancji tymi zaleceniami co do sposobu ponownego rozpatrzenia sprawy nie ma charaktery pełnego, bowiem o treści decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyduje organ I instancji. Poza tym, w niniejszej sprawie organ odwoławczy, rozpatrując po raz kolejny odwołanie od wydanego pozwolenia wodnoprawnego, inaczej zinterpretował obowiązujące przepisy prawa w zakresie obowiązku określenia najwyższych dopuszczalnych przyrostów substancji zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach wykorzystywanych na potrzeby hodowli ryb karpiowych oraz liczby pobieranych średnich dobowych próbek wód dopływających i wykorzystywanych do hodowli ryb. Sąd nie uwzględnił również zarzutu, iż organ nie ustosunkował się do twierdzeń odwołującego się, że pozwolenie wodnoprawne nie nakłada obowiązku wykonania żadnych inwestycji, a ponadto nie podzielił stanowiska skarżącego w zakresie pozostałych zarzutów dotyczących treści pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiocie naruszenia przepisów art. 10 i 107 k.p.a., Sąd wyraził pogląd, że jakkolwiek należy uznać je za uchybienia, to jednak nie mogły mieć one wpływu na wynik sprawy. Skarżący bowiem mógł przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zapoznać się z operatem wodnoprawnym, a nie został zapoznany jedynie z uzupełnieniem operatu. Powołanie z kolei w podstawie zaskarżonej decyzji jedynie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie oznaczało, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a jedynie, że nie została sformułowana w pełni prawidłowo, ponieważ przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia przytoczone zostały w treści uzasadnienia decyzji. Od niniejszego wyroku T. M. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 128 ust. 3 Pr.wod. przez błędną jego wykładnię w postaci przyjęcia, że brak przepisu wykonawczego w zakresie treści instrukcji gospodarowania wodą zwalnia wnioskującego o wydanie pozwolenia wodnoprawnego od obowiązku opracowania takiej instrukcji, zaś organ wydający pozwolenie wodnoprawne od żądania jej opracowania w celu zatwierdzenia; - art. 128 ust. 1 pkt 8 Pr.wod. przez błędną jego wykładnię w postaci przyjęcia, że przepis ten nie uzależnia wydania pozwolenia wodnoprawnego od ustalenia w nim niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko; - art. 131 ust. 2 pkt 3 Pr.wod. przez błędną jego wykładnię w postaci przyjęcia, że przepis tenże pozwala na uzależnienie wykonania obowiązku dołączenia do wniosku o pozwolenie wodnoprawne opisu prowadzenia zamierzonej działalności od jakichkolwiek przesłanek w nim w ogóle nie wymienionych. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a, przez zbyt ogólnikowe uzasadnienie części konkluzji, a także odstąpienie od uzasadnienia części zarzutów skarżącego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r. (sygn. akt II OSK 706/06) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniwszy skargę kasacyjną T. M. orzekł o uchyleniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, iż jako usprawiedliwione w okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należało zarzuty dokonania przez Sąd I instancji wadliwej wykładni przepisu art. 131 ust. 2 pkt. 3 oraz art. 128 ust. 1 pkt. 8 Pr.wod. Podkreślił, iż z dyspozycji art. 131 ust. 2 pkt. 3 Pr.wod. wynika, że aby wszcząć postępowanie o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego należy w szczególności dołączyć opis prowadzonej działalności. Opis ten powinien jednocześnie wyjaśniać charakter działalności (produkcyjnej, usługowej), rozmiary, użyte środki, stosowane technologie oraz naświetlać, jaki wpływ na środowisko może mieć zamierzona działalność. Poza tym omawiany przepis ustawy Prawo wodne wymagał, by opis został sporządzony w języku powszechnie zrozumiałym tj. nietechniczym. Sąd I instancji natomiast podnosząc, że przywołany wyżej przepis nie określa, co należy rozumieć przez "opis", dokonał błędnej jego wykładni przyjmując, iż jego treść wskazuje, że opis konieczny jest jedynie w przypadku skomplikowanej produkcji z wykorzystaniem różnych procesów technicznych, podczas gdy działalność wnioskodawcy jako nieskomplikowana, o technologii powszechnie znanej, nie wymagała rozbudowanego opisu. Nie można bowiem przyjąć, że przepis ten pozwala na uzależnienie wykonania obowiązku dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego opisu prowadzenia zamierzonej działalności od złożoności (skomplikowania) planowanej działalności. Z kolei w przedmiocie zarzutu naruszenia art. 128 ust. 1 pkt. 8 Pr.wod. NSA zaznaczył, iż w rozpoznawanej sprawie dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki Myśli do hodowli ryb w stawach karpiowych, w wydanym pozwoleniu nie zobowiązano uprawnionego do wykonania niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko i mimo podnoszenia przez skarżącego zarzutu w tym zakresie organ nie ustosunkował się do niego, nie wyjaśniając czy pominięcie takiego wynikającego z ustawy obowiązku było zbędne i niecelowe w okolicznościach sprawy. Zarzut ten przez Sąd I instancji potraktowany został jako niesamoistny. Ponadto WSA uznał, że przepisy ustawy Prawo wodne nie uzależniają wydania pozwolenia ani długości jego obowiązywania od wykonania inwestycji, jednocześnie zapewniając kontrolę nad wykonaniem wydanego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie sądu II instancji nie można było podzielić takiej wykładni przepisu art. 128 ust. 1 pkt. 8 Pr.wod., albowiem omawiana norma prawa nie odnosiła przedmiotowego obowiązku do nakazania wykonania konkretnej "inwestycji", a więc wykonania urządzeń wodnych o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 Pr.wod., lecz wykonania określonych w wydanym pozwoleniu "przedsięwzięć". NSA podniósł przy tym, że taka interpretacja omawianego przepisu doprowadziła Sąd I instancji do przyjęcia błędnej jego wykładni, tj. że przepis ten nie uzależnia wydania pozwolenia wodnoprawnego od ustalenia w nim niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko, podczas gdy przepisy ustawy nie pozwalają na przyjęcie takiego poglądu. Określenie niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko jest integralnym i koniecznym elementem pozwolenia wodnoprawnego prowadzącym do zachowania i utrzymania dobrego stanu ekologicznego wód, oczywiście w przypadku wystąpienia takiej potrzeby. Tym samym uczyniony w tym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za usprawiedliwiony. Za bezpodstawny uznał natomiast zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 128 ust 3 ustawy Pr.wod. Z kolei w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, za trafny NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie Sądu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zbyt ogólnikowo sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia, w tym odstąpienia od uzasadnienia części zarzutów skarżącego. Mianowicie WSA w zaskarżonym wyroku przedstawił swoje stanowisko ustosunkowując się jedynie do części zarzutów skargi wniesionej do tegoż Sądu, natomiast w odniesieniu do pozostałych zarzutów dotyczących pozwolenia wodnoprawnego stwierdził, że "podziela stanowisko organu odwoławczego". Obowiązkiem Sądu jest zaś poddanie w takiej sytuacji wszystkich aspektów rozpoznawanej sprawy swej kontroli i zamieszczenie w motywach wyroku własnej oceny. W rozpoznawanej sprawie tego jednakże nie uczyniono. W okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać zatem należało, że pozostały nierozstrzygnięte zarzuty w szczególności dotyczące: nie określenia w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym średniodobowego poboru wody (art. 132 ust. 4 Pr.wod.), nie zamieszczenia w decyzji zapisu o tym, ze Ekoenergia powinna mieć dostęp do urządzeń pomiarowych, jak też odstąpienia od konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego na jazie lewym do czasu wybudowania przepławki. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należało w sposób pełny i przekonujący odnieść się również do zarzutu nie rozważenia konieczności określenia najwyższych dopuszczalnych przyrostów substancji zanieczyszczających w odprowadzanych wodach wykorzystywanych na potrzeby hodowli ryb karpiowatych oraz liczbę pobieranych średnich dobowych próbek wód dopływających i wykorzystywanych dla hodowli ryb. Pismem procesowym z dnia [...] r., pełnomocnik uczestnika postępowania S. J. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny , że wraz z tym pismem, przesłał do Sądu decyzję Ministra Ochrony Środowiska, jak określił, uchylającą własność działki T. M, znajdującej się w cieku rzeki [...], w celu jej wykorzystania w rozprawie odwoławczej. Jednocześnie załączył kserokopię decyzji nr 237 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia 14 czerwca 1991 r. Nr G-II 2050/2198/91 – w części dotyczącej stwierdzenia przez gminę z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obręb [...], jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli decyzji na podstawie kryterium legalności, oceniając zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego oraz badając czy organy administracji w toku postępowania administracyjnego nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, iż przedmiotową sprawę Sąd rozpatruje ponownie w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 706/06, poprzednio wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 682/05 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. W myśl art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższego przeprowadzona powtórnie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że decyzja ta, jak również poprzedzająca ją decyzja Starosty wydane zostały z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd za zasadny uznał zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 131 ust. 2 Pr.wod. Zgodnie z art. 131 ust. 1 i 2 Pr.wod. wszczęcie postępowania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego następuje na wniosek, do którego zainteresowany podmiot zobligowany jest przedłożyć dodatkowe, określone w powołanym przepisie dokumenty, w tym m.in. opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. W konsekwencji niniejszej regulacji przyjąć zatem należy, iż przedmiotowy opis stanowi niezbędną przesłankę, warunkującą skuteczne zainicjowanie wniesionym podaniem postępowania w zakresie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji natomiast, pomimo zaniechania w tym zakresie uprawnionego podmiotu, bezpodstawnie wszczął postępowania, a następnie udzielił na jego rzecz pozwolenie wodnoprawnego, który to akt administracyjny Wojewoda następnie utrzymał w mocy. Sąd podzielił również stanowisko skarżącego, zasadzające się na założeniu, iż organy w sposób nieuprawniony poniechały zobowiązania beneficjenta zaskarżonej decyzji do wykonania niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko. Organ II instancji ponadto, pomimo podniesienia przez skarżącego zarzutu w tym zakresie, nie ustosunkował się do niego. W ocenie Sądu, na gruncie art. 128 ust. 1 pkt 8 Pr.wod., określenie niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko stanowi w razie zaistnienia stosownej potrzeby, integralny i konieczny element pozwolenia wodnoprawnego, prowadzący do zachowania i utrzymania dobrego stanu ekologicznego wód. Właściwy organ obowiązany jest przeto w tego rodzaju przypadku ustalić w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązek realizacji niezbędnych przedsięwzięć, bądź też wykazać zaistnienie okoliczności wyłączających celowość lub potrzebę ich wykonania. Nie można natomiast uznać za usprawiedliwiony zarzut skarżącego dokonania przez organy błędnej wykładni art. 128 ust 3 Pr.wod. W myśl niniejszego przepisu, integralną częścią pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia lub zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów stanowi instrukcja gospodarowania wodą, zatwierdzona w tymże pozwoleniu lub odrębnej decyzji przez organ wydający pozwolenie. Z przywołanej regulacji jednoznacznie wynika zatem, że instrukcja gospodarowania wodą może zostać zamieszczona w danym pozwoleniu wodnoprawnym, bądź też stać się przedmiotem odrębnej decyzji. I właśnie z tejże ostatniej z wyróżnionych powyżej możliwości skorzystano w przedmiotowej sprawie, albowiem jak wynika z treści decyzji Starosty w jej pkt. 8 zamieszczono postanowienie zobowiązujące uprawnionego na podstawie art. 128 ust. 3 Pr.wod. do sporządzenia instrukcji gospodarowania wodą i przedłożenia jej do zatwierdzenia przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne w stosownym czasie. Nie znajduje również uznania Sądu zarzut braku wskazania w pozwoleniu średniego dobowego poboru wody. Podobnie jak w przypadku opisu prowadzenia zamierzonej działalności, jako wymóg determinujący, możliwość uzyskania pozwolenia wodnoprawnego art. 131 Pr.wod. wylicza konieczność przedłożenia łącznie z wnioskiem o wszczęcie postępowania operatu wodnoprawnego. Operat niezależnie od jego wartości merytorycznej opartej na wyspecjalizowanej wiedzy fachowej, stanowi także prawnie sformalizowany dokument, którego zakres treściowy określony został w art. 132 ust. 1 – 8 Pr.wod. Zgodnie z ust. 4 pkt 1 powołanego artykułu, operat, na którego podstawie wydaje się pozwolenie wodnoprawne na pobór wód określać powinien m.in. wielkości średniego dobowego poboru wody z podaniem bilansu zapotrzebowania wody w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Wskazać jednakże należy, iż powyższe wskazania, co do zawartości operatu wodnoprawnego nie mają charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 132 ust. 9 Pr.wod., organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odstąpić od niektórych wymagań dotyczących operatu, z wyjątkiem wymagań zastrzeżonych w ust. 8 art. 132 Pr.wod., odnoszących się do pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód podziemnych oraz na odwodnienie zakładu górniczego lub obiektu budowlanego za pomocą otworów wiertniczych. Z powyższego wynika więc, iż organy obu instancji w przedmiotowej sprawie posiadały prawną możność wyłączenia poszczególnych elementów treści operatu, z której to opcji skorzystały, poprzestając na wskazaniu zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 1 Pr.wod. łącznej ilości możliwej do pobrania wody. Z kolei w przedmiocie zarzutu zaniechania określenia w pozwoleniu wodnoprawnym najwyższych dopuszczalnych przyrostów substancji zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach wykorzystanych na potrzeby hodowli ryb karpiowatych oraz liczby pobieranych średnich dobowych próbek wód dopływających i wykorzystanych na potrzeby hodowli ryb wskazać należy, iż organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów, § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 168, poz, 1763, zwanego dalej rozp.) oraz art. 9 ust1 pkt 14 lit. f Pr.wod. Mianowicie organy bezzasadnie przyjęły, iż konieczność określenia dopuszczalnych przyrostów substancji zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach na gruncie ustawy Prawo wodne, w związku z treścią § 16 ust. 1 rozp. odnosi się wyłącznie do ryb łososiowatych, a jednocześnie nie zachodzi w przypadku hodowli ryb karpiowatych. Przywołany § 16 rozp., tak jak podniósł organ II instancji, rzeczywiście w zakresie warunków odprowadzania i maksymalnych wartości przyrostów substancji zanieczyszczeń odwołuje się jedynie do ryb łososiowatych. Nie oznacza to jednakże w kontekście art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. f Pr.wod, że jedynie do tego rodzaju hodowli sprowadza się możność ograniczenia dopuszczalnych wartości przyrostów zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach. Skoro bowiem, w § 16 rozp. ustawodawca jednoznacznie wskazał na wody odprowadzane z hodowli ryb łososiowatych, nie czyniąc tożsamego zastrzeżenia w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. f Pr.wod., to oznacza to, że pojęciem ścieków na gruncie ustawy Prawo wodne, objął on wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli także innych gatunków ryb, w tym karpiowatych. Jako zasadny należy uznać również zarzut dotyczący nie zamieszczenia w zaskarżonej decyzji zapisu o konieczności zastrzeżenia na rzecz Eko-energii prawa dostępu do urządzeń pomiarowych. Zdaniem Sądu, nie można się bowiem przychylić do twierdzeń organu II instancji, iż wprowadzenie obowiązku informowania przez uprawnionego o terminach rozpoczęcia i zakończenia napełniania stawów jest równoznaczne z zapewnieniem dostępu do urządzeń pomiarowych, wobec czego dopuszczalna była rezygnacja z ustanowienia w decyzji stosownego obowiązku. W rozpatrywanym przypadku prawo do wglądu do urządzeń pomiarowych ma szerszy zakres aniżeli przyznane skarżącemu prawo do informacji, stąd też organy wydane w sprawie pozwolenie wodnoprawne, powinny bądź obwarować wspomnianym warunkiem prawa dostępu do urządzeń, bądź też zamieścić w decyzji uzasadnienie odmowy jego przyznania. W kwestii kolejnego zarzutu, w którym podniesiona została bezpodstawność pominięcia poglądu skarżącego o odstąpieniu od konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego na jazie lewym wskazać należy, iż organ prezentując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację przemawiającą za zachowaniem przepływu nienaruszalnego, w żaden sposób nie odniósł się do wariantu zaproponowanego przez skarżącego i nie wykazał niemożności lub też bezzasadności wskazanego przezeń rozwiązania. Za właściwe uznać należy natomiast stanowisko organu II instancji, podważające zarzut skarżącego o konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ w sposób prawidłowy wykazał, że przeprowadzenie stosownego postępowania ograniczone zostało w myśl art. 46 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2001 roku, Nr 62, poz. 627, ze zm., dalej zwanej P.o.ś) wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych w zakresie wykonywania urządzeń wodnych, poboru wód podziemnych oraz rolniczego wykorzystania ścieków, wydawanych na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne. Powołany przez skarżącego § 3 ust. 1 pkt 91 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), stanowi o możliwości sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko m. in. takiego rodzaju przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko, jak chów i hodowla w stawach ryb typu karpiowego, jeżeli produkcja przekracza 4 tony ryb na 1 ha powierzchni użytkowej stawu. Okoliczność dopuszczalności sporządzenia w tym przedmiocie raportu nie stanowi jednakże warunku formalnego dla przeprowadzenia postępowania oraz udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, tak jak ma to miejsce w przypadku decyzji wyszczególnionych w art. 46 ust. 4 pkt 4 P.o.ś. W przedmiocie zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 107, 10 oraz 77§ 1 w związku z art. 136 k.p.a. wskazać należy, iż ograniczenie się przez organ II instancji do wskazania w podstawie prawnej wyłącznie art. 138 k.p.a. uznać należy za wadliwe, jednakże w stopniu nie mającym znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przyjąć bowiem można, że Wojewoda podtrzymując w mocy decyzję Starosty , podzielił nie tylko treść rozstrzygnięcia i uzasadnienie tejże decyzji, ale również wskazaną w niej podstawę prawną. Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a. odnoszących się do uprawnień strony w ramach postępowania wyjaśniającego i pominięcia tejże okoliczności przez organ odwoławczy, za zasadną uznać należy w ocenie Sądu argumentację wyrażoną w tym przedmiocie przez skarżącego. Nie umożliwienie uczestnikowi postępowania zapoznania się z istotnym dla sprawy dokumentem stanowiącym podstawę wydania decyzji, niezależnie czy stanowi on jedynie korektę pewnej większej całości, uznać należy za istotne naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zaznaczenia wymaga ponadto, iż pismo uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego – S. J. z dnia [...] r., w którym powołał się on na okoliczność pozbawienia skarżącego własności działki nr [...] znajdującej się w cieku rzeki [...], dla niniejszego postępowania jest bezprzedmiotowe. Reasumując należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie organy orzekły z naruszeniem zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego przy ponownym jej rozstrzyganiu rzeczą organów orzekających będzie uwzględnienie powyższych zapatrywań prawnych sądu, co do wykładni przywołanych powyżej przepisów ustawy Prawo wodne, jak również przeprowadzenie postępowania w sposób zapewniający stronie czynny udział na każdym etapie, aż do momentu jego zakończenia, w tym w szczególności w stadium postępowania wyjaśniającego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt II), sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło