II SA/Sz 675/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-09-16

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk Meder, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na podstawie skorygowanego przez komornika zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, jeśli pierwotne zaświadczenie było błędne, a skuteczność egzekucji miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skorygowanie przez komornika zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, które pierwotnie stanowiło podstawę do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, stanowi istotną nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji. Skuteczność egzekucji jest kluczowa dla przyznania świadczenia. W związku z tym, organ miał podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie do uchylenia pierwotnej decyzji i odmowy przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Organ I instancji przyznał B. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna, opierając się na zaświadczeniu komornika o bezskuteczności egzekucji. Następnie, po otrzymaniu korekty zaświadczenia od komornika, która wykazała skuteczność egzekucji, organ uchylił własną decyzję i odmówił przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. B. P. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących natychmiastowej wykonalności decyzji i podstaw do wstrzymania wypłaty świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] przyznał B. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego M. P. od dnia [...]r. do dnia [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Następnie organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania B. P. świadczenia alimentacyjnego na rzecz syna M. P. przyznanego decyzją z dnia [...]r.. Organ wskazał, że w dniu [...]r. wpłynęła korekta zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacjach z dnia [...]r., z której wynika, iż egzekucja tych świadczeń od dłużnika jest skuteczna. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta S. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 2 pkt 2, 10, 11, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), art. 145 § 1 pkt 5 art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. – 1) z urzędu uchylił decyzję Kierownika [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego B. P. na rzecz M. P. od dnia [...]r. do [...]r., 2) odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną M. P. od dnia [...]r. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia [...]r. zostało przyznane B. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną M. P. w okresie od [...]r. do [...]r., między innymi w oparciu o zaświadczenia komornika sądowego z dnia [...]r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Ponowna analiza posiadanych dokumentów wykazała, że komornik w powyższym zaświadczeniu, wykazał iż egzekucja jest bezskuteczna, a jednocześnie podał, że kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego na dzień wystawienia zaświadczenia wynosi [...] zł z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Brak zobowiązań z tytułu należności wierzyciela alimentacyjnego. Wobec powyższego, organ zwrócił się do komornika o przesłanie korekty zaświadczenia. W dniu [...]r. wpłynęło skorygowane zaświadczenie z którego wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się skuteczna, gdyż zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela nie występują. W tych okolicznościach organ uznał, że brak było podstaw do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego od [...]r., bowiem egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się skuteczna. B. P. nie zgodziła się z powyższą decyzją i w złożonym odwołaniu podniosła, że w miesiącu [...]r. nie była wyegzekwowana pełna kwota alimentów, a w [...]r. była wyegzekwowana ponad stan. W ten sposób bilans obu miesięcy wyszedł na zero. Jednakże art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, stanowi o dwóch poprzedzających miesiącach, dlatego przepis ten nie ma zastosowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania B. P. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium - jak wynika to z uzasadnienia decyzji – podzieliło w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji wskazując, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. P. zostało przyznane na podstawie zaświadczenia komornika sądowego z dnia [...]r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Podczas ponownej analizy akt, organ I instancji stwierdził, że zaświadczenie to zawiera informację o bezskuteczności egzekucji, a jednocześnie stwierdza brak zobowiązań z tytułu należności wierzyciela alimentacyjnego i wystąpił do komornika o korektę zaświadczenia. W dniu [...]r. wpłynęło do organu I instancji skorygowane przez komornika sądowego zaświadczenie z dnia [...]r., z którego wynikało że egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od dłużnika jest skuteczna bowiem zobowiązania wierzyciela wobec dłużnika nie występują. W tych okolicznościach organ I instancji zasadnie uchylił własną decyzję z dnia [...]r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. P. od [...] do [...]r. i odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego od [...]r. Organ odwoławczy podniósł też, że z zebranych dowodów wynika, iż wobec wierzycielki nie ma żadnych zaległych kwot alimentów i występuje nadpłata w kwocie [...] zł. B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia w całości jako naruszającej prawo. Skarżąca zarzuciła, że zgodnie z art. 20 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzja z dnia [...]r. nie była natychmiast wykonana. Zdaniem skarżącej decyzja organu I instancji z dnia [...]r. nie nabrała mocy natychmiastowej wykonalności czego konsekwencją było wstrzymanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzję z dnia [...]r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przesłano komornikowi sądowemu w dniu [...]r. W międzyczasie, nie posiadając wiedzy o tym, że otrzyma świadczenie z funduszu, komornik przesłał stronie w dniu [...]r. kwotę [...] zł (we [...] również otrzymała [...] zł.) W ocenie skarżącej, organ I instancji dopuścił sam do zaistniałej sytuacji poprzez zaniechanie natychmiastowego powiadomienia organu egzekucyjnego o podjętej decyzji w dniu [...]r.. Skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 21 powyższej ustawy, gdyż nie było podstaw do wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreśliła, że zaistniała sytuacja nie była spowodowana przez Jej zaniedbanie, kłamstwo czy składanie nieprawdziwych oświadczeń. W dacie decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, pomimo przesłania we [...] pieniędzy przez komornika, biorąc pod uwagę [...] ostatnie miesiące, egzekucja nadal była bezskuteczna ponieważ występowało zadłużenie w wysokości [...] zł Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób zarzucany skargą, ani w żaden inny sposób w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta S., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], przyznał B. P. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego M. P. od dnia [...]r. do dnia [...]r. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności. Zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a. – wzruszenie takiej decyzji tj. jej uchylenie bądź zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. W ocenie Sądu, okoliczność uzyskania przez organ I instancji pisma komornika sądowego z dnia [...]r. stwierdzającego, że koryguje zaświadczenie z dnia [...]r., w którym podał, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna, stanowiła podstawę do rozważenia, czy nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj., jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy przy tym rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W kontekście pism komornika tj. pierwszego, którego treść stanowiła podstawę do wydania decyzji ostatecznej o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz pisma drugiego z dnia [...]r., w którym komornik stwierdził, że pierwsze zaświadczenie (pismo z dnia [...]r.) zawierało błąd, za zgodne z prawem uznać należy stanowisko organu, że zaistniała wyżej wymieniona przesłanka wznowieniowa. Obiektywnie rzecz biorąc, w dacie wydania decyzji ostatecznej istniała bowiem okoliczność faktyczna, którą stanowiła skuteczność egzekucji. O skuteczności egzekucji organ nie wiedział dlatego, że pozostawał w błędnym przekonaniu wywołanym treścią zaświadczenia z dnia [...]r. stwierdzającym, że egzekucja jest bezskuteczna. Wyjście na jaw tego błędu w sytuacji gdy de facto egzekucja była skuteczna, stanowi o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż skuteczność egzekucji komorniczej miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust.1˛ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna (w rozumieniu art. 2 pkt 2 tej ustawy). Skorygowanie przez komornika sądowego zaświadczenia, a w konsekwencji brak podstaw do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji oznacza ujawnienie okoliczności wcześniej organowi nieznanej. Podkreślić należy, że przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawniane nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 1984r. SA/Wr 649/03, ONSA 1984/1/7). W tych okolicznościach, skoro wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to trafne było wydanie decyzji stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego od dnia [...]r. i o odmowie przyznania tego świadczenia od dnia [...]r. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie jest istotna data doręczenia organowi egzekucyjnemu decyzji o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bowiem zgodnie z art. 20 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzja w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego są natychmiast wykonalne, z wyjątkiem decyzji w sprawach dotyczących nienależnie pobranych świadczeń. Nie jest też trafny zarzut, że w rozpoznawanej sprawie organy naruszyły przepis art. 21 tej ustawy. Przepis art. 21 określa przesłanki wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nie był podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 25002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło