II SA/Sz 676/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-01-19
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia charakteru obiektów budowlanych (tymczasowe vs. trwale związane z gruntem) oraz tożsamości inwestorów?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w kluczowych kwestiach, takich jak trwałe związanie obiektów z gruntem czy ustalenie inwestorów. W takich przypadkach organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie okoliczności, które należy zbadać.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki domków holenderskich postawionych na działce bez pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji uznał obiekty za tymczasowe i niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiało legalizację. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak wystarczających ustaleń dotyczących trwałego związania obiektów z gruntem oraz tożsamości inwestorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę O.G. na decyzję organu odwoławczego, uznając ją za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O.G. jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi O. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nakazał inwestorom H.G., O.G. oraz J.G. rozbiórkę obiektów tymczasowych – domków holenderskich w ilości [...] szt. ustawionych w czterech rzędach odpowiednio – [...] szt. podłączonych do instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz elektrycznej, postawionych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] bez zezwolenia właściwego organu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w świetle przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, domków holenderskich nie zalicza się do obiektów zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę a wymagających zgłoszenia, ponieważ nie są to parterowe budynki gospodarcze w ramach istniejącej działki siedliskowej w rozumieniu art. 29 ust. 1 wspomnianej ustawy, nie są to również wolnostojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty, altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe), o których mowa w art. 29 ust. 2 tej ustawy.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że usytuowane na nieruchomości gruntowej obiekty o tymczasowym charakterze, jak barakowozy czy obiekty kontenerowe zaliczają się do wyszczególnionych w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane tymczasowych obiektów budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.
Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana, zatem należy – zdaniem organu – uznać, że ww. obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, do których zastosowanie mają przepisy art. 48 Prawa budowlanego.
Dla obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę ustawa Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji pod warunkiem spełnienia łącznie dwóch warunków, o których mowa w art. 48 ust. 2 ww. ustawy, tj.: zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, że zachodzi niezgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] i części obrębów [...] i [...] uchwalonego uchwałą nr XLIV/306/2010 Rady Gminy w Ustroniu Morskim z dnia 5 listopada 2010 r., który w § 11 wprowadził zakaz lokalizacji obiektów tymczasowych, brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
J.G., H.G. i O.G. złożyli odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej:
1. naruszenie art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez nakazanie skarżącym rozbiórki wymienionych w decyzji obiektów tymczasowych, pomimo braku przesłanek uzasadniających sformułowanie tego obowiązku wobec skarżących, albowiem skarżący nie są ani inwestorami ani właścicielami ani zarządcami rzeczonych obiektów, których dotyczy nakaz rozbiórki,
2. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia, na kim faktycznie, w świetle art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ciąży obowiązek rozbiórki wymienionych w decyzji obiektów tymczasowych, tj. kto jest inwestorem, właścicielem czy też zarządcą,
3. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dotyczących roli skarżących w procesie budowy i przyjęcie, że wszyscy oni mają przymiot inwestorów, podczas gdy taki wniosek nie znajduje podstaw w zgormadzonym materiale dowodowym,
4. naruszenie art. 76 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie protokołu kontroli obiektu budowlanego z dnia [...] r. za dokument urzędowy i poczynienie w oparciu o niego ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji,
5. poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, zgodnie z którymi obiekty tymczasowe w postaci wskazanych w decyzji domków holenderskich są ustawiane sukcesywnie od [...] r. przez skarżącego J.G., co uzasadnia uznanie go oraz pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] w [...] za inwestorów rzeczonych obiektów,
6. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania w zaskarżonej decyzji pełnej podstawy prawnej oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez "zaniedbanie określonych w tym przepisie wymogów dotyczących treści uzasadnienia zaskarżonej, tj. zaniechanie wskazania przez organ wszystkich zebranych dowodów, zwłaszcza tych, na których oparł się przy dokonywaniu ustalenia, że skarżący są inwestorami wskazanych w decyzji obiektów tymczasowych".
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], uchylił opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w celu ustalenia czy przedmiotowe obiekty budowlane są obiektami budowlanymi tymczasowymi, konieczne jest ustalenie czy nie są one trwale połączone z gruntem. Organ I instancji uznał, że są to tymczasowe obiekty budowlane, jednakże zebrany materiał dowodowy, a w szczególności zapisy w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., nie zawierają wiążących ustaleń w tym zakresie. Powyższe powoduje, że nie można stwierdzić jednoznacznie czy przedmiotowe obiekty budowlane są obiektami budowlanymi tymczasowymi czy takimi obiektami nie są, a w związku z tym nie dotyczą ich przytoczone przez organ I instancji postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące zakazu sytuowania obiektów budowlanych tymczasowych. W ocenie organu odwoławczego, za zasadne należy także uznać zarzuty skarżących dotyczące braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji co do okoliczności ustalenia adresatów zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ powiatowy nie wyjaśnił czy adresatów zaskarżonej decyzji uznał, w szczególności, za sprawców przedmiotowej samowoli budowlanej albo ich następców prawnych oraz na jakiej podstawie poczynił takie ustalenia. Organ odwoławczy, na podstawie art. 136 k.p.a. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia sposobu posadowienia przedmiotowych obiektów budowlanych oraz ustalenia osób będących inwestorami ich budowy, jednakże organ powiatowy nie przeprowadził takiego postępowania. Oznacza to, że organ odwoławczy, nie będąc uprawnionym do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia wspomnianych okoliczności, obowiązany jest przekazać przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy – ponownie rozpatrując sprawę – winien ustalić, czy obiekty budowlane objęte tym postępowaniem są czy też nie są zgodne z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W celu ustalenia czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem zbadać należy czy możliwe jest przesunięcie obiektu w inne miejsce, bez uszkodzenia całości konstrukcji. Organ powiatowy winien także ustalić bądź to osoby inwestorów budowy tych obiektów budowlanych, bądź też ich następców prawnych i w tym celu zasadnym jest ustalenie okoliczności związanych z posadowieniem przedmiotowych obiektów budowlanych, nie stanowiących według skarżących ich własności, na działce skarżących oraz wyjaśnienie czy wobec powyższego znany jest im właściciel lub współwłaściciel tych obiektów budowlanych, co powinno ułatwić ustalenie osoby, która obiekty te wybudowała.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniosła O.G.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy co do meritum, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w tym przez stwierdzenie przez organ, że zachodzą konieczne przesłanki do ponownego zbadania sprawy przez organ I instancji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej a także zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postpowanie dowodowe pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest ona inwestorem ani właścicielem domków holenderskich postawionych przy ul. [...] w [...]. W jej ocenie, w żaden sposób nie wyjaśniono, w oparciu o jakie przesłanki została uznana za osobę odpowiedzialną za samowolę budowlaną i dlaczego była adresatem decyzji organu I instancji. Strona wskazała, że nie ulega żadnej wątpliwości, iż domki znajdujące się na nieruchomości nie są trwale związane z gruntem, dlatego nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że jest ona właścicielką tych obiektów.
Skarżąca zaznaczyła, że organ II instancji, podejmując decyzję powinien uwzględnić fakt, że nie ma ona nic wspólnego z tą sprawą i nie powinna brać w niej udziału. Sam fakt, że jest współwłaścicielką nieruchomości, na której posadowione są domki holenderskie nie powoduje powstania domniemania, że jest osobą odpowiedzialną za ich budowę, czy w jakikolwiek inny sposób nimi zarządza. W rezultacie organ wydający zaskarżoną decyzję powinien uwzględnić te okoliczności, dokonać wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a następnie uchylając decyzję organu I instancji umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie w stosunku do jej osoby i pozostałych współwłaścicieli oraz skierować je do osób rzeczywiście odpowiedzialnych za powstałe naruszenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga O.G. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
[...]WINB w [...] wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy może zatem podjąć tylko wówczas, gdy, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Są to jedyne przesłanki stanowiące podstawę do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącej wyjątek od zasady dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W razie spełnienia wskazanych przesłanek, dokonanie ustaleń mających istotny wpływ na wynik sprawy dopiero przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., ponieważ ustalenia te nie mogłyby zostać zakwestionowane w trybie postępowania zwyczajnego. Ponadto wymaga zauważenia, że organ drugiej instancji może na podstawie 136 k.p.a. przeprowadzić lub zlecić jego przeprowadzenie organowi pierwszej instancji jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, a zatem nie takie, którego wpływ na wynik postępowania będzie miał charakter istotny.
Analiza przez organ odwoławczy dowodów zebranych w niniejszym postępowaniu administracyjnym oraz argumentacji sformułowanej zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzi do wniosku, że [...]WINB prawidłowo podjął rozstrzygnięcie kasacyjne. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec ujawnionych uchybień dotyczących przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji, przede wszystkim zaś jego niewyczerpujących ustaleń co do obiektów budowlanych, których dotyczy wszczęte postępowanie legalizacyjne, przeprowadzenie postępowania dowodowego na etapie postępowania odwoławczego doprowadziłoby do naruszenia prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania takiej wadliwej decyzji z obrotu prawnego.
Jak wynika z prawidłowych ustaleń [...]WINB, przedmiotowe obiekty (domki holenderskie w ilości [...] sztuk podłączone do instalacji kanalizacyjnej oraz elektrycznej, postawione na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]) zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę.
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, stosownie do treści art. 6 ust. 1 noweli z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;
b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy).
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowalne).
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 cytowanej ustawy).
Z powyższych uregulowań jednoznacznie wynika, że orzeczenie nakazu rozbiórki możliwe jest jedynie w przypadku jednoznacznego wykazania, że doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem – nie jest możliwe.
Słusznie zatem przyjął organ odwoławczy, że skoro u podstaw wydania decyzji organu powiatowego nakazującej rozbiórkę wspomnianych obiektów legło stwierdzenie, że są to obiekty tymczasowe, na budowę których nie pozwalają postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem kluczowe w sprawie jest ustalenie czy są to obiekty trwale połączone z gruntem. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W ocenie Sądu należy zgodzić z organem odwoławczym, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie zawiera niezbędnych ustaleń w tym zakresie. Nie sposób stwierdzić, czy przedmiotowe obiekty są istotnie – jak przyjął organ powiatowy – obiektami tymczasowymi. Słusznie też zauważył organ II instancji, że dla stwierdzenia trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez ten obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie, a istotne jest, czy posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, żeby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Takich ustaleń – dotyczących sposobu posadowienia przedmiotowych obiektów na działce należącej do H., O. i J. G. - w niniejszej sprawie niewątpliwie zabrakło.
Jak słusznie przyjął organ odwoławczy w niniejszej sprawie zabrakło także ustaleń co do osób inwestorów budowy bądź ich następców prawnych. Jednocześnie z treści uzasadnienia decyzji organu powiatowego nie wynika jednoznacznie dlaczego adresatami decyzji nakazującej rozbiórkę spornych obiektów uczynił on skarżącą oraz H. i J. G. Co prawda organ ten powołał się na informację udzieloną mu przez J.G, z której miało wynikać, że ustawiał on domki holenderskie sukcesywnie od [...] r., (co mogłoby zdaniem organu dowodzić, że jest on inwestorem) jednakże wymieniony zaprzecza by tego rodzaju informacji udzielał.
Przedstawione braki postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji, naruszające przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mają charakter istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W przypadku braku prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.
Przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego poprzedzającego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części musi jednak dotyczyć prawidłowo ustalonego i zakwalifikowanego obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie organ uznał, że legalizacja obiektów nie jest możliwa z uwagi na niezgodność budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednak jak już wskazano powyżej stanowisko to wynikające z przyjęcia przez organ, że przedmiotowe obiekty są obiektami tymczasowymi nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym.
To zaś oznacza, że ustalenia mające istotny wpływ na wynik sprawy (co do legalizacji ewentualnie rozbiórki obiektu budowlanego) w całości wymagają powtórzenia postępowania wyjaśniającego, co w rezultacie pozostaje w kolizji z treścią art. 136 k.p.a. i zakresem postępowania uzupełniającego przed organem odwoławczym.
Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., przesłanki wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego zostały przez organ drugiej instancji należycie i prawidłowo wykazane. Ponadto spełniony został w zaskarżonej decyzji wymóg dotyczący wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż jak wynika z jej uzasadnienia organ pierwszej instancji powinien na nowo zakwalifikować przedmiotowe obiekty budowlane - po dokonaniu ustaleń co do trwałego charakteru ich związania z gruntem. W zaskarżonej decyzji odniesiono się do zarzutów odwołania, prawidłowo uznając, że braki przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania uzasadniają uchylenie decyzji z dnia [...] r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Należy też podkreślić, że takie rozstrzygnięcie jest zgodne z żądaniem zawartym w odwołaniu J., H. i O. G. z dnia [...] r. Wymieni w żadnym razie nie domagali się w swoim odwołaniu umorzenia postępowania, tego rodzaju żądanie zawarła dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego O. G.
Nie sposób przy tym zgodzić się ze skarżącą, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy co do meritum, a także prowadzenie postępowania przez organ w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zachodzą konieczne przesłanki do ponownego zbadania sprawy przez organ I instancji.
Skarżąca stwierdzając, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż nie jest ona ani inwestorem ani właścicielem spornych domków holenderskich, nie wskazuje jakie to dowody mają o powyższym świadczyć. Podobnie podnosząc, że "nie ulega wątpliwości, że domki znajdujące się na nieruchomości nie są trwale związane z gruntem" nie podaje z czego pogląd taki ma wynikać.
Raz jeszcze należy podkreślić, że wobec stwierdzonych braków postępowania - ustalenia mające istotny wpływ na wynik sprawy (co do legalizacji ewentualnie rozbiórki obiektu budowlanego) w całości wymagają powtórzenia postępowania wyjaśniającego. Z tego względu nie może być mowy o przeprowadzeniu - w tak istotnym zakresie - postepowania uzupełniającego przed organem odwoławczym.
W tej sytuacji przedwczesnym byłoby także umorzenie postępowania wobec niektórych ewentualnie wobec wszystkich właścicieli działki, na której posadowione zostały sporne obiekty budowlane.
Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji dokonał wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, uzasadniając należycie powzięte wątpliwości co do ustalonego przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę jako bezzasadną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło