II SA/Sz 679/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 września 2012 r. oddalił skargę Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. W dniu [...] r. Z. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą samotną, utrzymującą syna z pierwszą grupą inwalidzką i nie stać jej na pokrycie dalszych kosztów w tej sprawie. Z formularza PPF wynika, że Z.K. mieszka z synem, nie posiada oszczędności, a miesięczny dochód jej rodziny wynosi [...] zł (brutto), na który składa się renta syna w wysokości [...] zł i jej świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł, natomiast koszty leczenia [...] zł Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał Z. K. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość renty otrzymywanej przez A. K. oraz wysokości emerytury otrzymywanej przez skarżącą, - wskazania wysokości aktualnych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego (opłaty za czynsz, media, zakup żywności itp.) oraz do nadesłania dowodów potwierdzających te koszty, - złożenia oświadczenia, czy posiada zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe) - w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie akt sprawy. Zobowiązanie Sądu zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r. W zakreślonym przez Sąd terminie, ani dotychczas Z. K. nie wykonała ww. zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od normy ustanowionej w art. 199 tej ustawy, zgodnie z którą, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową. Świadczy o tym użycie w cytowanym wyżej przepisie zwrotu "gdy wykaże". Podobnie treść art. 252 § 1 ww. ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, powinien zawierać dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Ich przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Mając powyższe na względzie przyjąć należy, że Z. K. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie nadesłała bowiem wymaganych przez Sąd dokumentów, w sytuacji, gdy jednocześnie podała, że dochód jej rodziny wynosi [...] zł brutto. Okoliczność ta nie pozwala na uwzględnienie przedmiotowego wniosku, Sąd nie jest bowiem w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wnioskowanego przez skarżącą prawa pomocy.