II SA/Sz 68/05
WyrokWSA w Szczecinie2005-11-09
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Iwankiewicz, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres sprawowania opieki nad chorym dzieckiem przez osobę świadczącą usługi na podstawie umowy zlecenia, za który nie przysługiwał zasiłek chorobowy, może być zaliczony do wymaganego okresu 365 dni uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, za który nie przysługiwał zasiłek chorobowy, nie może być wyłączony z okresu pracy uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, jeśli składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy były odprowadzane. W konsekwencji, skoro skarżąca wykazała 366 dni świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, spełnia warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.Stan faktyczny
A.K. została uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niewykazania wymaganego okresu 365 dni pracy w ciągu ostatnich 18 miesięcy. Skarżąca twierdziła, że przepracowała 366 dni na podstawie umowy zlecenia oraz sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem, za którą nie otrzymała zasiłku chorobowego. Organ I i II instancji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że okres opieki nie może być zaliczony do wymaganego czasu pracy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych I u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r., orzekł o uznaniu A.K. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona spełnia warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast suma okresów o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001) przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest mniejsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania zasiłku.
W odwołaniu od decyzji A. K. podniosła, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, ponieważ przepracowała 366 dni, to jest pełne 12 miesięcy z ostatnich 18 miesięcy, co wynika z zaświadczenia z zakładu pracy. Ponadto, że w dniach od [...] r. do [...] r. sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem, co wynika z zaświadczenia lekarskiego, a w dniu [...] zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], czyli niezwłocznie po ustaniu zatrudnienia i opieki nad dzieckiem.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając tę decyzję wskazał, że A.K. zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...] r. i podczas rejestracji przedłożyła zaświadczenie z dnia [...] r. wystawione przez Zakład Usługowo Handlowy [...] w [...] potwierdzające, że wykonywała tam inną pracę zarobkową w pełnym wymiarze godzin w dwóch okresach: od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy odwołującej się przysługuje zasiłek dla bezrobotnych. Stosownie do art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przysługuje osobie bezrobotnej (z zastrzeżeniem innych warunków) za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się, która wykazała, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji była zatrudniona lub wykonywała inną pracę zarobkową przez co najmniej 365 dni. Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji - tj. od [...] r. do [...] r. - wylegitymowała się okresami wykonywania innej pracy zarobkowej wynoszącymi 364 dni, zamiast wymaganych 365 dni. Do wymaganego okresu nie można zaliczyć czasu opieki nad chorym dzieckiem, ponieważ strona udokumentowała ten okres zaświadczeniem lekarskim, z którego wynika, że nie korzystała w tym czasie z zasiłku chorobowego, co uzasadniałoby zaliczenie tego okresu do okresów uprawniających do zasiłku na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia strony, że przepracowała 366 dni w wymaganym okresie 18 miesięcy, nie znajdują pokrycia w dokumentach. Dlatego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania prawa do zasiłku i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W dniu [...] r. A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] r. W skardze podniosła argumenty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji. Ponadto wskazała, że przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy zlecenia nie przysługują zasiłki chorobowe, przysługują one tylko w razie nawiązania stosunku pracy.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga jest zasadna.
Zasady przyznawania osobom bezrobotnym prawa do zasiłku określa ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.). Stosownie do art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c tej ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy na świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 cytowanej ustawy, do 365 dni o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się między innymi okresy pobierania zasiłku chorobowego.
W niniejszej sprawie zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji ustaliły, że skarżąca w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania przepracowała 364 dni, zatem prawo do zasiłku dla bezrobotnych jej nie przysługuje. W ocenie organu II instancji fakt, iż A.K. w okresie od dnia od [...] r. do dnia [...] r. sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem i w tym okresie nie korzystała z zasiłku chorobowego oznacza, że do wymaganego okresu 365 dni nie można zaliczyć czasu opieki nad chorym dzieckiem, co wynika z art. 71 ust. 2 pkt. 3 ww. ustawy. Organ nie wskazał jednak podstawy prawnej, z której wynikałoby, że do okresu uprawniającego do zasiłku nie należy zaliczyć dni, kiedy skarżąca sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem, w sytuacji kiedy zleceniodawca odprowadzał wymagane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy i dał jej 2 wolne dni.
Jak wskazano wyżej, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni świadczył usługi na podstawie m. in. umowy zlecenia, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W sytuacji gdy umowa zlecenia nie wygasła, wymagane składki były odprowadzane, a skarżąca w dniu [...] r. faktycznie sprawowała opiekę nad chorym dzieckiem, ale nie otrzymała za te dni zasiłku chorobowego, to sprawa wyłącznie pomiędzy skarżącą a zleceniodawcą. Skarżąca przedłożyła zaświadczenie, z którego wynika, że świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia przez 366 dni w okresie ostatnich 18 miesięcy, tak więc spełnia warunki do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych. Wysokość zasiłku ustali organ.
Inna sytuacja byłaby, gdyby skarżąca przedłożyła zaświadczenie, z którego wynikałoby, że świadczyła usługi do [...] r. i chciała ten okres przedłużyć o czas sprawowania opieki nad chorym dzieckiem.
Trafny jest zatem zarzut skargi, iż fakt, że skarżąca nie otrzymała zasiłku chorobowego za okres sprawowania opieki nad dzieckiem, nie może być podstawą odmowy zaliczenia tego okresu do wymaganych 365 dni, w sytuacji gdy składki były odprowadzane. Tym bardziej, że osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia, nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 ze zm.) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Z powyższych względów, skarga podlega uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wynika z regulacji zawartej w art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło