II SA/Sz 68/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2010 r. sygnatura akt II SA/Sz 840/10 w sprawie ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., II SA/Sz 840/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu - oddalił skargę. Od wyroku tego nie wniesiono środka odwoławczego i stał się prawomocny. W piśmie z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...]r., A. S. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania stwierdził, że bez swej winy nie mógł brać udziału w prowadzonym postępowaniu, zakończonym wydaniem niekorzystnego dla skarżącego wyroku, a tym samym zaktualizowały się przesłanki do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący wskazał nadto, iż podstawą skargi jest art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe podstawy wznowienia postępowania zostały wskazane enumeratywnie w dalszych przepisach p.p.s.a., a zatem jedynie powołanie się na jedną z wyliczonych w ustawie przesłanek, może skutkować wznowieniem zakończonego już postępowania. Skarżący za podstawę swej skargi przyjął przepis art. 271 p.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Skuteczność skargi o wznowienie postępowania uzależniona jest przy tym od zachowania ustawowego terminu, który zgodnie z przepisem art. 277 p.p.s.a. wynosi trzy miesiące. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarżący zachował termin do wniesienia skargi, bowiem o wydaniu wyroku w sprawie skarżący dowiedział się 17 stycznia 2011r., natomiast skarga o wznowienie postępowania została złożona w dniu 24 stycznia 2011 r. Skarżący jako podstawę wznowienia powołuje pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa polegające na tym, iż nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, po zakończeniu której sąd wydał wyrok. Należy zatem przyjąć, iż o istnieniu podstawy wznowienia skarżący dowiedział się w chwili, w której dowiedział się, iż odbyła się rozprawa i zapadł wyrok. Podstawą skargi o wznowienie postępowania, w ocenie skarżącego, jest pozbawienie go możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa polegające na tym, iż nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 24 listopada 2010 r. Skarżący wskazał, iż w czasie kierowania przez sąd zawiadomienia o terminie rozprawy nie przebywał pod adresem wskazanym jako właściwy dla doręczeń, gdyż znajdował się na statku morskim, na którym pracuje. Wskazał nadto, iż zamieszkującemu pod wskazanym adresem bratu skarżącego operator pocztowy nie chciał wydać przesyłki listowej ani udzielić informacji o osobie nadawcy. W ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów prawa, bowiem skarżący nie został pouczony o konieczności informowania o zmianie adresu dla doręczeń, jak również nie wiedział, iż w przypadku długotrwałego wyjazdu powinien ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego należy na wstępie stwierdzić, iż pozbawienie możności działania należy rozumieć jako pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa, np. przeprowadzenie rozprawy mimo nieprawidłowego powiadomienia strony o jej terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009 r., s. 570). Pozbawienie strony możności działania będzie stanowiło przesłankę wznowienia postępowania, jeżeli zaistnieje związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możliwości działania. W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć, czy miało miejsce wskazywane przez skarżącego naruszenie przepisów prawa. Kwestię doręczeń pism w postępowaniu sądowym regulują przepisy art. 65 i nast. p.p.s.a. Zgodnie z art. 65 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Art. 67 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. natomiast, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było -administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Art. 73 p.p.s.a. przewiduje zaś tryb tzw. doręczenia zastępczego, który znajdzie zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. W takim przypadku pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu wskazanego w zawiadomieniu. Szczegółowe zasady doręczania pism przez pocztę reguluje nadto rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. (Dz. U. Nr 190, poz. 1277) w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia przewiduje, iż przesyłkę złożoną w placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy wydaje się osobie uprawnionej do jej odbioru, którą w przypadku osoby fizycznej jest adresat. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż doręczenie skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy było zgodne z obowiązującymi przepisami. Skarżący wskazał adres właściwy dla doręczeń, pod którym wcześniej odbierał kierowaną do niego korespondencję, zarówno w postępowaniu przed organem administracji, jak również w postępowaniu sądowym. Skarżący nie zmienił wskazanego adresu dla doręczeń, bowiem również w skardze o wznowienie postępowania powołuje ten sam adres. Nie ma zatem znaczenia kwestia, czy skarżący został pouczony o treści art. 70 p.p.s.a., bowiem nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie. Skarżący nie zmienił bowiem swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. Nie stanowi również naruszenia przepisów prawa okoliczność, iż operator pocztowy odmówił wydania przesyłki bratu skarżącego. Zgodnie bowiem z powołanymi powyżej przepisami, doręczenie przesyłki może nastąpić do rąk dorosłego domownika, lecz jedynie w przypadku zastania go pod wskazanym adresem. Przepisy nie przewidują możliwości wydania przesyłki na poczcie innej osobie niż adresat, jak również operator pocztowy nie ma obowiązku informowania osób trzecich o nadawcy przesyłki. Skarżący wskazując sądowi określony adres jako właściwy dla doręczeń powinien mieć świadomość, iż przesyłki będą kierowane pod ten adres i konieczne będzie ich odbieranie. W przypadku długotrwałego wyjazdu poza miejsce zamieszkania skarżący mógł udzielić pełnomocnictwa do odbierania korespondencji. Należy przy tym zauważyć, iż sąd nie ma obowiązku pouczać stron o ww. możliwości. Na marginesie można stwierdzić, iż z akt postępowania przed organem administracji wynika, iż skarżący miał świadomość możliwości udzielenia takiego pełnomocnictwa, bowiem w toku postępowania administracyjnego ustanowił pełnomocnika dla doręczeń, uzasadniając swoją decyzję planowanym wyjazdem zagranicznym. Reasumując, w ocenie sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do dalszych rozważań, czy naruszenie prawa prowadziło do pozbawienia strony możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1999 r. II UKN 417/98 trafnie rozstrzygnął, iż odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. W związku z powyższym, z uwagi na brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., w sprawie II SA/Sz 840/10, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.