II SA/Sz 68/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz[...] , powołując się na art. 54 ust. 1, art. 59 w związku z art. 106 ustawy o pomocy społecznej, odmówił skierowania I. K. do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu podano, że I.K. od [..] r. jest osobą bezdomną w okresie ostatnich 23 lat nie podejmowała żadnych starań w kierunku uzyskania lokalu socjalnego, aktualnie przebywa w Schronisku dla Kobiet "[...] " w[...] . Źródłem utrzymania strony jest zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ I instancji wskazał, że podawana jako główna przyczyna skierowania do domu pomocy społecznej - bezdomność nie może stanowić podstawy do umieszczenia w ww. placówce. W miejscu aktualnego pobytu I. K zapewnioną pomoc socjalną i medyczną, może także korzystać z pomocy personelu, co pozwala na samodzielne funkcjonowanie w środowisku. W dniu [...] r. I.K. wniosła odwołanie od ww. decyzji podając, że jest kobietą w wieku 69 lat, z racji czego nie może podjąć żadnej pracy, a zasiłek stały jaki otrzymuje nie jest wystarczający do usamodzielnienia się. Ponadto strona wskazała, że schronisko, w którym przebywa jest miejscem jej czasowego pobytu, a nadto jej stan zdrowotny z dnia na dzień ulega pogorszeniu. Decyzją z dnia [..] r. nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania I.y K. utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza . W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z akt postępowania pierwszoinstancyjnego wynika, że podaniem z dnia [...] r. I. K. (ur. [...]r.) zwróciła się o przyznanie Jej miejsca w Domu Pomocy Społecznej przy ulicy [...] w Malborku. Pismem z dnia [...] r. wniosek strony przekazany został zgodnie z właściwością do Ośrodka Pomocy Społecznej w[...] . Kolegium wyjaśniło, że skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga oceny stanu zdrowia oraz możliwości korzystania przez daną osobę z pomocy środowiskowej, w szczególności zaś zbadania możliwości zorganizowania usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub w ośrodku wsparcia. Prowadząc postępowanie w sprawie skierowania I. K. do domu pomocy społecznej organ I instancji obowiązany był zatem ustalić stan zdrowia strony oraz to, czy może Ona otrzymać konieczną pomoc w miejscu zamieszkania. Jak wynika z formularza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. I. K. zamieszkuje w Schronisku dla Kobiet "[...] " Wspólnota Chleb Życia w [...] przy ul.[...] , gdzie przebywa jako osoba bezdomna. W ww. placówce strona korzysta z pomocy personelu schroniska, ma zapewnione trzy posiłki dziennie, całodobowy pobyt i pomoc socjalną oraz medyczną. I.K. leczy się na nadciśnienie tętnicze, cierpi na zmiany zwyrodnieniowe, niedoczynność tarczycy oraz żylaki kończyn dolnych. Organ I instancji ustalił, że strona nie wymaga opieki w codziennym życiu w związku z tym brak jest też podstaw faktycznych i prawnych do zaproponowania pomocy w formie usług opiekuńczych; strona jest osobą samodzielną zdolną do zaspokajania potrzeb we własnym zakresie, nie jest osobą niepełnosprawną, nie była hospitalizowana, pozostaje jedynie pod kontrolą lekarza pierwszego kontaktu, a schorzenia, które zostały stwierdzone u I. K. nie stanowią w obecnej chwili ograniczeń samodzielnego funkcjonowania, takiego ograniczenia nie stanowi także wiek strony (notatka pracownika socjalnego w aktach sprawy). Kolegium wskazało, że wydanie na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej decyzji administracyjnej ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie może być rozumiane, jako niczym nieograniczona dowolność. Możliwość, a nie obowiązek zastosowania określonego w przepisach rozwiązania, nie zwalnia organu orzekającego od konieczności wszechstronnego rozpatrzenia stanu faktycznego sprawy, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że jest on zobowiązany w czytelny sposób uzasadnić swoją decyzję, umożliwiając kontrolę jego stanowiska. Nadto, obowiązki organu administracyjnego w przypadku decyzji uznaniowej w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego są nawet większe niż przy zastosowaniu określonych w ustawie przesłanek, albowiem w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny sprawy, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę zgodności takiej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela uwidocznionym w treści art. 7 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz wydając decyzję z dnia [...] r. wyjaśnił i wziął pod uwagę wszystkie istotne okoliczności sprawy, a ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego, a ponadto ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego. Pismem z dnia [...] r. I. K. złożyła skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jest osobą samotną i schorowaną. W dniu [...] r. skarżąca stawiła się na Komisję w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności i obecnie czeka na decyzję, czy zostanie zakwalifikowana do osób niepełnosprawnych. Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że schronisko, w którym przebywa jest miejscem czasowego pobytu, a nie miejscem dożywotniej opieki, zaś skarżąca ze względu na jej sytuację osobistą potrzebuje miejsca, gdzie miałaby zapewnioną odpowiednią opiekę i gdzie mogłaby przebywać na stałe. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] r. wpłynęło pismo procesowe organu odwoławczego. W załączeniu przedłożono odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej z dnia [...] r. Z orzeczenia wynika, że stan zdrowia skarżącej zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.Sąd nie stwierdził, aby w postępowaniu zostały naruszone przepisy prawa materialnego oraz przepisy procedury administracyjnej. Podstawą materialnoprawną decyzji organu pierwszej instancji jest art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. zwanej dalej ustawą). W myśl tego przepisu osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Tak więc prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie, która spełnia dwie podstawowe przesłanki tj.: - wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, - nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. W ocenie Sądu organ prowadząc postępowanie dokonał oceny wszystkich przesłanek wynikających z art. 54 ust. 1 ustawy. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżąca przebywała w Schronisku dla Kobiet przy ul. [...] w [...] , a obecnie przebywa w [...] w[...] . gm.[...]. Zdaniem Sądu przesłanką, która miałaby przede wszystkim decydować o umieszczeniu w domu opieki społecznej skarżącej jest bezdomność. Przepis art. 54 ust. 1 ustawy nie zawiera przesłanki bezdomności jako warunku umieszczenia w domu pomocy społecznej. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby skarżąca nie była zdolna do samodzielnej egzystencji. Stan zdrowia I.K. nie uprawnia do stwierdzenia, że wymaga ona całodobowej opieki z powodu choroby. Sąd przyznaje, że sytuacja życiowa skarżącej jest bardzo trudna ze względu na to, że nie wypracowała sobie prawa do świadczeń emerytalnych i nie może też liczyć na pomoc rodziny, gdyż osoby bliskie nie żyją. Zdaniem Sądu powinno to obligować gminę do pomocy skarżącej. Jednak Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w przeprowadzonym postępowaniu przez organy administracji mając na względzie wykładnię art. 54 ust. 1 ustawy. Organ I instancji trafnie zwrócił uwagę, że przesłanki określone w art. 54 ust. 1 ustawy muszą być spełnione łącznie, zatem musi zachodzić konieczność całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemożliwości samodzielnego funkcjonowania przez osobę w codziennym życiu oraz brak możliwości zapewnienia tej osobie niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.