II SA/Sz 68/16

Dnia 1 marca 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. i M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych D.M. i M.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie piętra domu wraz ze zmianą konstrukcji dachu. W dniu [...] skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że nie mają nikogo na utrzymaniu, posiadają dom o pow. [...] m2, utrzymują się z renty i emerytury, a także z działalności gospodarczej skarżącej, a ich comiesięczny dochód wynosi [...] zł netto, natomiast ponoszone przez nich wydatki wynoszą: rata kredytu [...] energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, odpady komunalne [...] zł, leki [...] zł, dojazd do lekarzy [...] zł, internet [...] zł, telefon [...] zł, gaz [...] zł. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] skarżący przedłożyli m. in. wyciągi z rachunku bankowego, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., a także dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. Ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych wynika, że skarżący posiadają własny dom o pow. [...] m2, który w 2008 r. rozbudowali w oparciu o pozwolenie na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Z przedłożonych dowodów wynika, że comiesięczne dochody wnioskodawców wynoszą [...] zł, a wydatki ponoszone na utrzymanie domu są niższe od deklarowanych i wynoszą ok. [...] zł miesięcznie (cyfrowy Polsat [...] zł, odpady stałe [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, Orange [...] zł, gaz [...] zł). Oprócz tego skarżący spłacają kredyt bankowy zaciągnięty w 2015 r., którego rata miesięczna wynosi [...] zł. Skarżący nie udokumentowali wydatków na leki i leczenie, a z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że ponoszą oni koszty utrzymania samochodu. Ponadto, na dzień [...], a więc już po wniesieniu skargi (co nastąpiło [...]) posiadali na rachunku bankowym środki w kwocie [...] zł, na dzień [...] stan środków na rachunku wynosił [...] zł. W postępowaniu administracyjnym wnioskodawcy byli reprezentowani przez adwokata z wyboru, sytuacja taka ma miejsce także w postępowaniu sądowym. Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanki ustawowej stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, by skarżący byli osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej, nie będącymi w stanie uiścić wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...], wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 500 zł. Skarżący posiadają własny dom, uzyskują stałe dochody i posiadają oszczędności pozwalające na uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżącym będzie przysługiwać od organu zwrot poniesionych kosztów sądowych (art. 200 p.p.s.a.). Z powyższych względów wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.