II SA/Sz 680/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Inspektor Sanitarny w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., dalej "PPIS", uznał zgłoszone przez M. P., w toku postępowania egzekucyjnego zarzuty, za bezzasadne. W uzasadnieniu postanowienia PPIS wskazał, że Wojewoda Z. prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego z dnia [...] r. nr [...]. M. P., reprezentowany przez adwokata, wniósł w dniu [...] r. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej podnosząc, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nie istnieje, brak jest wymagalności obowiązku, zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Organ uznał wszystkie podnoszone przez skarżącego zarzuty za nieuzasadnione szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w sprawie. M. P. złożył zażalenie na postanowienie PPIS do Inspektor Sanitarny, dalej "ZPWIS", podnosząc zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na uznaniu, iż zobowiązany nie zamierza zaszczepić dziecka w innym podmiocie leczniczym, co wyraźnie dał do zrozumienia oraz naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 upea, poprzez nieuznanie zarzutu nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Skarżący podnosił, że w treści tytułu wykonawczego wierzyciel wpisał konkretną przychodnię, w której należy zaszczepić dziecko, a tak określony obowiązek nie wynika z żadnego przepisu prawa. Ponadto skarżący podniósł zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 upea, art. 27 §1 pkt 6 upea, art. 20 upea, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i pkt 3, art. 17 ust. 2 i 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z art. 87 i 92 Konstytucji RP, art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP i art. 8 ust. 1 o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Wskazywał również na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. ZPWIS utrzymał w mocy postanowienie PPIS. Organ II instancji nie podzielił stanowiska skarżącego i wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony w przedmiocie nieistnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wyjaśnił jednocześnie, że zasadnym było wskazanie placówki, w której należy wykonać szczepienie, bowiem za realizację programu szczepień ochronnych odpowiada lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Skoro lekarz Przychodni [...] przekazał PPIS informację o braku realizacji szczepień u dziecka, to właśnie ten lekarz będzie nadzorował wypełnienie tego obowiązku. Organ nie podzielił również zarzutu odnoszącego się do braku wymagalności obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym, wyjaśniając, że obowiązek szczepień ochronnych określony jest wprost w przepisach prawa i w związku z tym był wymagalny w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. W ocenie organu nie jest również zasadny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bowiem postanowienie o nałożeniu grzywny podlega zaskarżeniu w odrębnym trybie. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie występuje nie jako organ egzekucyjny obowiązku o charakterze niepieniężnym, ale jako organ rozpatrujący zażalenia na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Organ wyjaśnił także, że nie mógł uwzględnić zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego, bowiem nie mieści się on w zamkniętym katalogu sytuacji, które mogą być podstawą wniesienia zarzutu stosownie do art. 33 upea. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia PPIS w S. jako naruszających prawo. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1) naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wywodząc, że organ twierdzi, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż zobowiązany może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., tj. do ukończenia przez dziecko 6 roku życia, 15 roku życia, 19 roku życia, 2) naruszenie art. 29 § 1 w/w ustawy poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, mimo iż dziecko skarżącego było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalić dopuszczalność szczepienia i tym samym naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 Ustawy poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej, 3) naruszenie art. 119 § 1 Ustawy polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia; jako podstawę prawną postanowienia organ powołuje art.5 ust.1 pkt.1 lit.b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tymczasem ustawa niniejsza w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: a) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, b) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym j przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, c) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych - bez wskazania, że powyższe nastąpi w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, 4) nieważność polegająca na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., 5) naruszenie art. 124 § 2 kpa - poprzez brak uzasadnienia - jakiegokolwiek odniesienia się do konsultacji mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia, jak i zarzutów wskazujących na naruszenie Konstytucji, 6) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, złożenia dowodów, 7) naruszenie art. 27 § 1 pkt 6 Ustawy poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, 8) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie, iż powyższy przepis stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy nie konkretyzuje on obowiązku co do czasu i rodzaju szczepienia, 9) naruszenie art, 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi w związku z art. 87 oraz 92 Konstytucji, 10) naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi, 11) naruszenie art, 8 ust, 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności , 12) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80 oraz 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu. Ponadto skarżący domagał się zwrócenia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i oddalenie ww. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest postanowienie Wojewódzkiego Państwowego Z. Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r., którym to postanowieniem ZPWIS utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. , w sprawie zajęcia stanowiska wobec zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. Dokonując oceny zasadności skargi, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy sprawa będąca jej przedmiotem mieści się w katalogu spraw rozstrzyganych przez sądy administracyjne. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowe; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Art. 3 P.p.s.a. został znowelizowany ustawą z dnia 9 kwietna 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która spod kognicji sądów administracyjnych wyłączyła postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zmiana ustawy P.p.s.a. wprowadzona nowelą z dnia 9 kwietnia 2015 r. weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. ma zatem zastosowanie do spraw wszczętych po dniu 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu [...] r., a więc już po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. Zasadnie zatem organ pouczył skarżącą, iż wydane postanowienie jest ostateczne. Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane zostało skargą M. P., w dacie gdy przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidywały już możliwości złożenia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, do której to kategorii zaskarżone postanowienie niewątpliwie się zalicza. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając zatem na uwadze okoliczność, iż skarga na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu jest niedopuszczalna, sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. skargę odrzucił.