II SA/Sz 681/07

PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-19

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwań, nie przedłożyła kompletnych dokumentów dotyczących wydatków na leki, wyjaśnienia sytuacji mieszkaniowej oraz dochodów wszystkich członków rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy skutkuje jego odmową.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Po uiszczeniu wpisu od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na niską emeryturę i wysokie wydatki na leki. Sąd wezwał ją do udokumentowania wydatków i wyjaśnienia sytuacji mieszkaniowej, jednak skarżąca nie wykonała wezwania, a korespondencja sądowa została zwrócona jako niepodjęta.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: referendarz sądowy Monika Bieńkowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca C. Z. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji własnej z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, uiściła żądany wpis w kwocie 200 zł a następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, iż zamieszkuje u syna, a jej miesięczny dochód stanowi emerytura w wysokości 1600,00zł. Nadto podała, że ponosi wysokie wydatki na zakup lekarstw, oraz posiada oszczędności. Wnioskodawczyni wezwana do udokumentowania wydatków ponoszonych na zakup lekarstw oraz wysokości otrzymywanej emerytury, nadesłała odcinki emerytury z okresu ostatnich trzech miesięcy z których wynika, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1310 zł netto, odnośnie wydatków na zakup lekarstw oświadczyła, że nie jest w stanie ich udokumentować, ponieważ nie pobierała z apteki faktur, ale kwartalnie wydatki te kształtują się na poziomie ok. 500zł. Ponadto wnioskodawczyni dołączyła pismo, w którym wskazała, że nie może udokumentować wydatków ponoszonych na zakup lekarstw, ponieważ korzysta z pomocy osób trzecich, które wykupują leki w różnych aptekach, ponadto podała, że mieszka w ciężkich warunkach, bez zamka w drzwiach i jest często okradana i za mieszkanie bez żadnych wygód płaci 300 zł miesięcznie. Wobec powyższego Sąd ponownie wezwał skarżącą do nadesłania w terminie 7 od daty doręczenia : oświadczenia , czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, dowodów potwierdzających wysokość dochodów wszystkich członków rodziny za okres ostatnich trzech miesięcy, dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu oraz zasady ponoszenia tych kosztów oraz co obejmuje kwota 300 zł, decyzję dot. podatku od nieruchomości, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie z powodu nieobecności skarżącej zostało złożone w dniu [...] na okres siedmiu dni w placówce pocztowej z adnotacją o fakcie nieobecności adresata, a zawiadomienie o tym umieszczono w skrzynce listowej adresata (awizo). W dniu [...] dokonano powtórnego awiza i ponowne złożono przesyłkę w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni. We wskazanym terminie przesyłka nie została przez adresata podjęta, dlatego urząd pocztowy zwrócił ww. przesyłkę do nadawcy, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. w dniu [...] z adnotacją "Zwrot, nie podjęto w terminie". Doręczenie ww. wezwania stało się zatem skuteczne z dniem [...] (doręczenie w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 12070 ze zm.) Wobec powyższego siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął [...]. Jednakże wnioskodawczyni we wskazanym terminie ani dotychczas zobowiązania Sądu nie wykonała. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr.153,poz.1270) zw. Dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Strona wnosząc sprawę przed sądem powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z uzyskiwanych dochodów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie, gdy "osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. art. 255 cyt. ustawy Dane wskazane przez C. Z. w ocenie Sądu nie stanowiły wystarczającej i kompletnej podstawy odzwierciedlającej Jej sytuację majątkową, a tym samym uniemożliwiały dokonanie oceny Jej możliwości płatniczych, dlatego skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Wnioskodawczyni nie udokumentowała wydatków ponoszonych na zakup lekarstw, również nie wyjaśniła, swojej sytuacji mieszkaniowej ( najpierw wskazała, że mieszka u syna, następnie, że odnajmuje pokój za 300zł miesięcznie). Biorąc pod uwagę, iż skarżąca nie wykonała zobowiązania Sądu a tym samym nie wykazała, że Jej sytuacja uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło