II SA/Sz 681/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-23
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania do przedłożenia dokumentów niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. W ramach postępowania wyjaśniającego referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie wykonał tego wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dot. cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego cofnięcia wydanego w dniu [...] r. zezwolenia nr [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo w [...] Bar "[...] " położonym w [...] przy ul. [...] .
Zarządzeniem Sądu z dnia 7 lipca 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania, wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, iż źródło jego dochodu i utrzymania stanowi sezonowa działalność gospodarcza tj. lokal gastronomiczny. Dochód uzyskany z tej działalności w ubiegłym roku wyniósł [...] zł, co miesięcznie daje kwotę ok. [...] zł. Tymczasem miesięczne zobowiązanie wnioskodawcy z tytułu alimentów zasądzonych na rzecz synów wynosi [...] zł. W tej sytuacji skarżący nie dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na pokrycie koniecznych środków utrzymania a tym bardziej uiszczenie żądanego wpisu sądowego. M. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiadany majątek stanowi współwłasność w [...] domu o powierzchni [...] w [...] przy ul. [...] . Współwłasność domu obciążona jest hipoteką na kwotę ok. [...] zł.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy :
- wyciągów lub wykazów ze wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość i płatność alimentów na rzecz synów w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2011.
Powyższe zobowiązanie zostało doręczone M. K. w dniu 31 sierpnia 2011 r., jednakże skarżący nie wykonał go do dnia dzisiejszego.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy zważył:
Instytucja prawa pomocy uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakres której wchodzi wnioskowane przez skarżącą częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 ww. ustawy.
Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawczynię od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 ustawy, zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał, że prowadzi sezonową działalność gospodarczą z której uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Z tej kwoty musi płacić alimenty na rzecz synów wysokości [...] zł oraz utrzymać siebie. Mając na uwadze opisane okoliczności, a m.in. dosyć wysoką kwotę obowiązku alimentacyjnego w stosunku do wykazywanego dochodu, należało ustalić sytuację finansową wnioskodawcy.
Jednakże skarżący, nie zastosował się w całości do wezwania referendarza sądowego i nie wyjaśnił wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, należy stwierdzić, że M. K. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy.
W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, a rozpatrywany wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło