II SA/Sz 681/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na czynność Dyrektora Szpitala w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za dostęp do informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Stowarzyszenie w W. pismem z dnia [...] r. zwróciło się do Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr [...] w S. (dalej: "SPSK ") o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o jej udzielenie w formie skanów drogą poczty elektronicznej. W odpowiedzi SPSK pismem z [...] r. powiadomił wnioskodawcę o nowym terminie udostępnienia informacji oraz przyczynach opóźnienia. Ponadto SPSK , na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm. - dalej: "d.d.i.p."), poinformował wnioskodawcę, iż posiadane środki jak i potencjał kadrowy nie pozwalają na udostępnienie żądanych informacji we wskazanej formie, tj. poprzez przesłanie skanów dokumentów na podany adres poczty elektronicznej. SPSK wskazał, iż zakres żądanych informacji jest bardzo obszerny i przesłanie go za pośrednictwem poczty szpitala, która ma ograniczoną pojemność, nie jest możliwe, a ponadto informacje przygotowywane są w ramach różnych jednostek organizacyjnych szpitala, które często nie dysponują odpowiednimi urządzeniami. SPSK wyjaśnił, że żądane informacje mogą zostać udostępnione częściowo w postaci kserokopii dokumentów i częściowo w formie zapisu na nośniku danych (płyta CD). Jednocześnie wskazał, że udostępnienie informacji w powyższej formie powodować będzie dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia w wysokości: 1. za jedną stronę kopii dokumentu podlegającego ujawnieniu - 0,81 zł brutto, 2. za sporządzenie zapisu na elektronicznym nośniku danych - 8,13 zł brutto. W odpowiedzi skarżące Stowarzyszenie wiadomością e-mail z dnia [...] r. cofnęło swój wniosek z [...] r. w zakresie punktu 1 i podtrzymało go w pozostałej części. Jednocześnie wniosło o zmianę sposobu udostępnienia informacji w formie nagrania skanów dokumentów na płytę CD. Nadmieniło przy tym, iż sposobem i formą udostępnienia nie czyni udostępnienia informacji publicznej w drodze kserokopii dokumentów. Skarżące Stowarzyszenie podniosło również, iż w jego ocenie opłata za udostępnienie dokumentów jest zbyt wysoka i wniosło o jej ustalenie w oparciu o rzeczywiste koszty. Kolejnym pismem z dnia [...] r. SPSK wyjaśnił, iż dokumentacja dotycząca zatrudnienia lekarzy w szpitalu nie może być udostępniona w żądanej formie, tj. zapisu na płytach CD. Z uwagi na wymogi polityki bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych Dział Spraw Pracowniczych nie dysponuje urządzeniami umożliwiającymi dokonanie zapisu na nośnikach zewnętrznych. W związku z tym udostępnienie żądanych informacji, tj. kontraktów z lekarzami ([...] stron) możliwe jest jedynie w formie kserokopii tych dokumentów, za które naliczona zostanie opłata w wysokości: 0,81 zł brutto za jedną stronę kopii dokumentu podlegającego ujawnieniu. Nadto SPSK wskazał, że żądane informacje dotyczące liczby miejsc dla pacjentów, liczby przyjmowanych we wskazanych latach pacjentów oraz o średnim czasie hospitalizacji w tych latach w odniesieniu do poszczególnych klinik, mogą zostać udostępnione poprzez ich wysłanie pocztą elektroniczną. Stowarzyszenie w W. pismem z dnia [...] r., doręczonym SPSK w dniu [...] r., wezwało SPSK do usunięcia naruszenia prawa w zakresie wyznaczenia opłaty dodatkowej w dostępie do informacji publicznej. SPSK w odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] r., nr[...] , podtrzymał wyznaczenie opłaty dodatkowej w związku z udostępnieniem informacji publicznej w formie kopii dokumentów. Jednocześnie SPSK zmodyfikował swoje dotychczasowe stanowisko w tym zakresie poprzez zmianę wysokości opłaty za udostępnienie dokumentów wskazanych w punkcie trzecim wniosku w formie kopii. Ostateczna wysokość opłaty została ustalona na kwotę 0,053 zł za stronę dokumentu. SPSK nadmienił przy tym, iż opłata w tej wysokości obrazuje rzeczywisty koszt skopiowania dokumentów zawierających żądane informacje publiczne. Na opisany powyżej akt z dnia [...] r., nr [...] wyznaczający wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej Stowarzyszenie w W. pismem z dnia [...] r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez nieprawidłowe nałożenie opłaty za dostęp do informacji publicznej, stanowiące jego zdaniem ograniczenie tego prawa oraz art. 7 ust. 2 ustawy d.d.i.p. - poprzez nieuzasadnione nałożenie opłaty za dostęp do informacji publicznej, gdyż niemające zdaniem skarżącego charakteru wyjątku od zasady. Nadto zdaniem skarżącego, akt został wydany również z naruszeniem art. 15 ust. 1 d.d.i.p. - poprzez nieuzasadnione nałożenie opłaty spowodowane niewystąpieniem "dodatkowych kosztów", o których stanowi ten przepis. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie opłaty wyznaczonej pismem z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę SPSK wniosło o jej oddalenie przez Sąd. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśniono między innymi, że ustalona wysokość opłaty obrazuje rzeczywisty koszt udostępnienia informacji i ustalona została li tylko w oparciu o wyliczenie kosztów za wykonanie kserokopii, które SPSK uiszcza na rzecz podmiotu wynajmującemu (wydzierżawiającemu) na rzecz SPSK kserokopiarki oraz papieru, które zostałyby zużyte w celu udostępnienia informacji. Po dokonaniu wyliczeń ustalono, iż w celu wykonania 1 sztuki kserokopii w formacie A4 na rzecz wykonawcy wynajmującemu SPSK kserokopiarki zostałby poniesiony koszt w wysokości 0,033 zł netto za stronę wydruku. Koszt jednej ryzy papieru w formacie A4 wynosi 9,83 zł brutto. Jako, że jedna ryza papieru obejmuje 500 arkuszy, to podzielenie kosztu jednej ryzy przez liczbę arkuszy daje kwotę w wysokości 0,0196 zł brutto za jeden arkusz. Zsumowanie kosztów wydruku - 0,033 zł netto i papieru - 0,0196 zł daje ustalony koszt skserowania jednej strony w określonej przez SPSK ,wysokości, tj. 0,053 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." - kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). W myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 tej ustawy). Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 3). W rozpoznawanej sprawie skarżące Stowarzyszenie kwestionuje wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej zakomunikowaną jemu w piśmie z dnia [...] r., nr [...] . Jednak skarżące Stowarzyszenie po otrzymaniu rzeczonego pisma, nie wezwało organu do usunięcia naruszenia prawa, lecz od razu złożyło skargę do sądu administracyjnego. Brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi, uzasadniającą, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., jej odrzucenie przez sąd. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji