II SA/Sz 682/16

Dnia 4 października 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu zwrotu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o rozłożeniu na [...] rat kwoty [...] zł przyznanych na podjęcie działalności gospodarczej. W dniu 25 lipca 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadniając wniosek podał, że jego sytuacja materialna i finansowa jest bardzo trudna z powodu problemów z pracą oraz chorobami [..] letniej córki która skończyła naukę w liceum, uczy się języków, choruje na padaczkę, a ostatnio wykryto u niej zmiany na tarczycy. Wnioskodawca natomiast od [...] r. pracuje, ale otrzymuje wynagrodzenie minimalne w kwocie [...] brutto miesięcznie. Z powodu problemów finansowych ma zaległości wobec ZUS (zł), B. (zł), zalega z czynszem (zł). Skarżący wyjaśnił, że bezpodstawnie nęka go PUP żądając zwrotu pożyczki bezzwrotnej udzielonej na rozpoczęcie działalności gospodarczej r., którą spłaca po [...] zł miesięcznie, w sytuacji gdy winę za zerwanie tej umowy ponosi w całości PUP . Z tego powodu wnioskodawca przez wiele miesięcy nie mógł prowadzić zaplanowanej działalności polegającej na współpracy, nie mógł także podjąć innej pracy bo takie były zapisy w umowie z PUP, co doprowadziło do trudności finansowych i zdrowotnych. Na dodatek PUP pozbawił go zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący dołączył do wniosku m. in. kopię własnego zeznania podatkowego za [...] r., dowody potwierdzające stan zdrowia córki, dowody potwierdzające wysokość dochodów skarżącego, kopię decyzji ZUS z [...] r. dotyczącej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, kopię umowy z dnia [...] r. wyłączającej wspólność majątkową małżeńską wnioskodawcy i jego żony (akt notarialny rep. [...] sporządzony w Kancelarii Notarialnej). We wniosku złożonym na urzędowym formularzu w dniu 30 sierpnia 2016 r. A.P. podał, że mieszka przy, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i żoną (rozdzielność majątkowa), z którą pozostaje w faktycznej separacji, posiada domu o wartości ok. [...] zł w bankowym kredycie hipotecznym na całość nieruchomości, a także mieszkanie do remontu o pow. (wartość ok. [...] zł). Skarżący podał, że jego opłaty bytowe wynoszą [...] zł podatek, spłata zadłużenia wobec ZUS [...] zł miesięcznie, spłata zadłużenia wobec PUP [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący ponownie dołączył kopie dowodów przedłożonych poprzednio, a także kopię porozumienia zawartego z w sprawie spłaty pożyczki w eurokoncie ( rat po zł miesięcznie), kopię pisma z zakładu Gospodarki Mieszkaniowej dotyczącego rozłożenia na raty zaległości czynszowej powstałej z tytułu najmu lokalu użytkowego przy ul.[..](zł miesięcznie), zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie skarżącego w Lipianach, elektroniczne zestawienie operacji na koncie wnioskodawcy w za okres od [...] r. Mimo wezwania referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2016 r. wnioskodawca nie przedłożył wyciągów lub wykazów z rachunku bankowego swojej żony, nie podał wysokości jej dochodów, nie przedłożył kopii umowy o kredyt hipoteczny zaciągniętej na zakup domu czy harmonogramu spłat kredytu, nie udokumentował wysokości wydatków na utrzymanie domu ani w którym mieszka jego żona i córka. Nie przedłożył kopii decyzji w sprawie podatku od własnych nieruchomości ani od nieruchomości żony. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. ) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stosownie do art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce, gdy dana osoba wykaże, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem, to rzeczą skarżącego, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W złożonym wniosku skarżący podał, że mieszka w należącym do niego mieszkaniu, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, a jedynym dochodem rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Z akt sprawy wynika jednak, że żona i córka wnioskodawcy mieszkają, najpierw przy, a następnie. Nie jest jasne, gdzie mieszka skarżący. Z przedłożonego przez niego zestawienia opłat za [...]. wynika, że w należącym do niego mieszkaniu przy nikt nie mieszka, a skarżący ponosi wyłącznie opłaty eksploatacyjne i płaci na fundusz remontowy. Z decyzji organów obu instancji wynika, że wnioskodawca mieszka z żoną i córką, a nie jak twierdzi. Skarżący nie udokumentował żadnych wydatków na utrzymanie domu którego jest w części właścicielem, nie udokumentował, by spłacał raty za ten dom. Nie wyjaśnił także, do jakich celów wynajmował lokal użytkowy. Z przedłożonego zestawienia operacji na rachunku bankowym wnioskodawcy nr [...] wynika, że skarżący posiada także inny rachunek bankowy z którego dokonuje przelewu środków, zestawienia z którego nie przedłożył. Złożone oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca wypełnił tylko częściowo, przedkładając dokumenty mające świadczyć o jego wyjątkowo trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej. Z dokumentów tych wynika jednak, że skarżący posiada dwie nieruchomości o łącznej wartości [...] zł, a jego żona także posiada mieszkanie bądź dom. Wprawdzie skarżący ma zaległości finansowe związane z koniecznością spłaty pożyczki z PUP, ale nie wykazał w sposób przekonujący, by nie rzeczywiście znajdował się w sytuacji majątkowej uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawca posiada dwie nieruchomości o znacznej wartości, przy czym co najmniej jedna z tych nieruchomości jest niezamieszkana, a jego żona także posiada nieruchomość. Wnioskodawca nie udokumentował, by spłacał kredyt hipoteczny na zakup domu, jak podał w urzędowym formularzu. Nie udokumentował dochodów żony ani ponoszonych przez nią wydatków. Analiza złożonego wniosku ani przedłożonych dowodów nie pozwoliła na ustalenie czy wnioskodawca mieszka sam, a jeżeli tak to gdzie, czy z żoną i córką, jakie ponosi koszty utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jakie są jego inne wydatki. Okoliczność, że skarżący uzyskuje dochód w deklarowanej kwocie i ma zaległości związane z zaciągniętą pożyczką, nie była wystarczająca dla uwzględnienia wniosku. W tej sytuacji należało stwierdzić, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, by znajdował się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.