II SA/Sz 685/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie p o s t a n a w i a 1/ odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. Pismem z dnia 24 lipca 2008 r. Z. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] i przyznaniu uprawnień wdowy po kombatancie na podstawie ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371). Razem ze skargą skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że Jej sytuacja materialna jest katastrofalna i wymaga pomocy Państwa. Aktualnie zamieszkuje u syna, ponieważ z powodu działań sąsiadki nie może mieszkać w swoim mieszkaniu. Wnioskodawczyni otrzymuje rentę po mężu w wysokości 1735 zł netto, posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 80 m2 w dwurodzinnym poniemieckim domu. Do formularza wnioskodawczyni załączyła oświadczenie o stanie majątkowym, w którym wskazała, że przychody Jej i syna łącznie miesięcznie wynoszą 2.696 zł netto. Następujące zestawienie wydatków: woda 21,66 zł, gaz 11,96 zł, pogotowie Tele-Cardio 32 zł, wywóz śmieci 32 zł, telefon 28 zł, podatek od nieruchomości 24 zł, wieczyste użytkowanie 16 zł, prąd 17 zł, leki 277 zł, dojazd tramwajami do lekarza i na zabiegi 200 zł, dojazdy do zarządu 50 zł. Łącznie daje to kwotę 1.096 zł. Następnie wydatki syna Z. S. : alimenty 96 zł, pożyczka z kasy zapomogowo-pożyczkowej 10 zł, pożyczka mieszkaniowa 10 zł, telefon 58 zł, czynsz 162 zł, fundusz remontowy 47 zł, gaz 583 zł, wieczyste użytkowanie 7 zł, podatek od nieruchomości 6 zł, prąd 74 zł, ubezpieczenie PZU 50 zł. Łącznie daje to kwotę 1.105 zł. Łączna suma wydatków matki i syna daje kwotę 2.167 zł, natomiast wspólny dochód wynosi 2.696 zł, a zatem na życie pozostaje kwota 528 zł na dwie osoby. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca ma stałe źródło dochodu - otrzymuje rentę w wysokości 1735 zł netto. Wnioskodawczyni nie należy zatem do osób pozbawionych zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Nadto w oparciu o załączone przez skarżącą dowody opłat ustalono następującą wysokość miesięcznych wydatków : woda 27 zł, gaz 11zł, Tele Cardio 32zł, wywóz śmieci 23zł, telefon 28zł, prąd 18zł, podatek od nieruchomości 25zł, pomimo braku dowodów dokumentujących wydatki ponoszone na zakup leków przyjęto, iż jest to kwota 500zł. Kwotę 200zł wskazaną jak wydatek na dojazdy tramwajami pominięto, ponieważ zgodnie z § 1 pkt 9 regulaminu ZDiTM w S. osoby, które ukończyły 70 lat uprawnione są do bezpłatnych przejazdów. W sumie łączna miesięczna kwota wydatków Z. S. wyniosła 664 zł. Podobnego wyliczenia w oparciu o załączone dokumenty dokonano również w stosunku do wydatków syna i uzyskano następujące dane: alimenty 96 zł, pożyczki 20 zł, telefon 56 zł, czynsz 200zł, gaz 80zł ( ponieważ wnioskodawczyni załączyła rachunki z grudnia 2007r. i stycznia 2008 r. a skarga wnoszona była w lipcu 2008 r., przyjęto średnią opłatę ponoszoną w trzech miesiącach poprzedzających wniesienie skargi), podatek od nieruchomości 6zł, prąd 80zł, ubezpieczenie PZU 50zł. Daje to łączną kwotę 508zł. Zsumowanie wydatków matki i syna daje kwotę 1172 zł, a zatem przy dochodzie matki i syna 2692zł na życie pozostaje kwota 1520zł. Mając na uwadze, iż na obecnym etapie sprawy koszty postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, wysokość posiadanych środków finansowych pozwala skarżącej na ich poniesienie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd natomiast uwzględnił wniosek w pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia radcy prawnego do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ponieważ mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, stwierdził, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.