II SA/Sz 685/18

Dnia 27 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. Z. i M. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze sprzeciwów M. Z. i D. Z. oraz B. O. i K. O. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 685/18 p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 685/18. D. Z. i M. Z. pismem z 13 sierpnia 2018r. wystąpili o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Sz685/18 oraz złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że do uchybienia terminu doszło na skutek ich pobytu poza miejscem zamieszkania. Dodali, że list polecony przesyłający sentencję wyroku w dniu 26 lipca 2018 r. podjęła osoba doglądająca domu i opiekująca się zwierzętami podczas ich nieobecności. Zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2018 r. sąd zobowiązał strony do wykazania kiedy dowiedziały się o treści wyroku i otrzymały odpis sentencji wyroku, a także uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku. W piśmie z dnia 27 sierpnia br. strony stwierdziły, że w okresie letnim większość czasu spędzają w domu letniskowym zlokalizowanym w pobliżu miejscowości Z.. Domem w S. opiekują się w tym czasie zwykle rodzice, rodzeństwo lub dzieci. Dodały, że w miejscu lokalizacji domu letniskowego odbiór sygnału telefonicznego i internetu jest incydentalny, w większości czasu nie ma go wcale. W dniach 24-31 lipca br. opiekę nad domem sprawował brat żony stryja, który w tym czasie wykonywał drobne prace remontowo-naprawcze. Podjął on list polecony z sądu w dniu 26 lub 27 lipca br. i próbował skontaktować się w tej sprawie telefonicznie, co jednak nie udało się. Po dniu 31 lipca opiekę nad domem przejął syn T. , który przygotowywał się do wyjazdu zarobkowego do [...]. W dniu 9 sierpnia strony powróciły do domu w S., następnie odwiozły syna do B. i dopiero w dniu 11 sierpnia dowiedziały się telefonicznie od brata żony stryja o przesyłce poleconej z sądu i zapoznały się z sentencją wyroku z dnia 20 lipca 2018 r. Powyższe stwierdzenia stron potwierdził brat żony stryja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z treści art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wynika, iż aby sąd przywrócił termin niezbędnym jest spełnienie kumulatywnie 4 przesłanek, a mianowicie: 1) przywrócenie terminu możliwe jest jedynie na wniosek strony - art. 86 § 1 zd. 1 i art. 87 § 1; 2) pismo z wnioskiem należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu - art. 87 § 1; 3) w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu - art. 87 § 2; 4) wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której niedokonano w terminie - art. 87 § 4. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu, m.in. do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową, przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony w takiej sytuacji. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Sąd może zatem uwzględnić wszystkie okoliczności, jakie uzna za istotne. Jednocześnie - zgodnie z poglądami doktryny "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (B. Adamiak. J. Borkowski. R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, wyd. 1). O braku winy można mówić zatem tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak zaś podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, brak winy w uchybieniu terminu zaistnieje co do zasady wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując - własnym bądź innych - zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 1998r. w sprawie o sygn. akt IV SA 1153/96, a także wyrok NSA z 30 listopada 2012r., sygn. akt I FZ 463/12 dostępny na stronie internetowej: http://orzecznia.nsa.gov.pl). Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zaliczyć można zatem na przykład: niespodziewaną przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza natomiast możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu. Jako regułę przyjmuje się również, że skutki działania innych osób za stronę, a więc osób którymi się posługuje, ją obciążają, zatem wadliwe dokonanie przez nich czynności nie wyłącza winy strony, także wówczas gdy reprezentuje ją fachowy pełnomocnik (m.in. postanowienie NSA z 26 czerwca 2015r., sygn. akt II OZ 609/15, CBOSA). Sąd, przekładając powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, uznał, że strony nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Przyczyną, z powodu której nie dochowano terminu do złożenia wniosku było bowiem niezapewnienie przez strony właściwej opieki nad domem w S., a w tym nad odbiorem korespondencji. Strony wiedząc o planowanym wyjeździe do domku letniskowego, a także o słabej możliwości kontaktu telefonicznego oraz o trwającym postępowaniu przed sądem, winny były zapewnić właściwy odbiór korespondencji bądź też powiadomić sąd o czasowej zmianie miejsca zamieszkania – zgodnie z pouczeniem o treści art. 70 P.p.s.a. doręczonym stronom 25 czerwca 2018 r. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że nie zaistniała żadna obiektywna okoliczność uniemożliwiająca złożenie wniosku w terminie. W ocenie sądu, wskazane przez strony powody uchybienia terminowi do wniesienia wniosku z całą pewnością świadczą o co najmniej lekkim niedbalstwie stron. Okoliczności przedstawione przez strony nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym, strony nie wykazały okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, co spowodowało, że na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd postanowił o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.