II SA/Sz 686/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-12-10

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wydana na podstawie przepisów uznanych następnie za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, może zostać uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu, który stanowił podstawę prawną wydanej decyzji, sąd administracyjny ma obowiązek uchylić taką decyzję, nawet jeśli naruszenie prawa nastąpiło po jej wydaniu. Następnie organ powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Rejonowej S. zaskarżył decyzję Prezydenta Miasta S. o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie przepisów (art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości), które wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP. Prokurator podniósł, że wnioskodawca nie posiadał uprawnienia do żądania przekształcenia w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, a nieruchomość nadal stanowi własność gminy. W związku z tym, zdaniem Prokuratora, zaistniała podstawa do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej S. na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia 5 września 2014 r. K.S. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność gminy Miasto S., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 4 ust. 1, 2, 6 i art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, jednocześnie ustalając opłatę za przekształcenie w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawca spełnił wymogi wynikające z art. 1 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, w świetle którego z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 10 marca 2015 r. Pismem z dnia 19 maja 2015 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej S. działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 53 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył ww. ostateczną decyzję Prezydenta Miasta S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnosząc o uchylenie ww. decyzji zarzucił, że została ona wydana na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, który to wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) uznano za niezgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Prokurator przytoczył stan faktyczny sprawy podkreślając, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji, została oddana w użytkowanie wieczyste w celu wzniesienia na niej myjni samochodowej, zaś zgodnie z założeniami planu zagospodarowania przestrzennego teren ten przeznaczony jest pod zabudowę z dominującą funkcją usługową (budynek sportowo-rekreacyjny). Dalej wyjaśnił, że z uwagi na wątpliwości co do konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę do obligatoryjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości komercyjnych w prawo własności Rady Miast S., U. i P. zwróciły się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie ich zgodności z art. 2, art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. Na skutek rozpoznania powyższych wniosków wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. W ocenie Prokuratora, w analizowanej sprawie K.S. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw nie posiadał uprawnienia do żądania przekształcenia przysługującego mu prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności, a działka objęta skargą nadal stanowi własność strony postępowania. W związku z powyższym zaistniała przesłanka do uchylenia przez sąd decyzji administracyjnej wydanej przez organ na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej rozpatrzenie zgodnie z wnioskiem Prokuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). Dnia 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wspomniane przepisy w zakresie, w jakim przyznają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art.53 § 3 P.p.s.a. Prokurator, może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. W niniejszej sprawie termin ten został dotrzymany. Legitymacja skargowa prokuratora oparta jest na przesłance ochrony obiektywnego porządku prawnego. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o którym mowa w powyższym przepisie, może nastąpić, również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji. (por. wyrok WSA w Gliwicach I SA/Gl 279/13 z 30 czerwca 2014 r., II SA/Kr z 27 maja 2010 r. WSA w Krakowie). Mając powyższe na uwadze Sąd wobec zaistnienia przesłanki dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta S. winien uzupełnić postępowanie dowodowe i rozstrzygnąć w oparciu o aktualny stan prawny, tj. z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło