II SA/Sz 687/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi E. i Z. G., T. M., A. W., Parafii Rzymsko – Katolickiej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem o d d a l a skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji lokalnej budowy domu jednorodzinnego , wolnostojącego z garażem, położonego w [...]ustalił, że przedmiotowa inwestycja w istotny sposób odbiega od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]r. numer [...]. W tej sytuacji, Inspektor postanowieniem z dnia [...]r. numer [...], wstrzymał roboty budowlane i na podstawie art.50 ustawy Prawo budowlane nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz zaświadczenia o zgodności inwentaryzacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestorzy – A. P. i R. J. – wykonali w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone postanowieniem, a więc Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art.51 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wydał decyzję z dnia [...]r. numer [...]nakładającą na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, projektu budowlanego zamiennego, który uwzględnia zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, przewidzianego w art.34 Prawa budowlanego. Rozstrzygając sprawę organ stwierdził, iż prowadząc postępowanie wyjaśniające sprawdza czy obowiązki zostały zrealizowane i w zależności od rezultatu, kierując się przede wszystkim oceną charakteru obiektu i stanem zaawansowania robót budowlanych, wydaje stosowną decyzje. Od decyzji tej odwołali się E. i Z. G., T. M., A. W. oraz Parafia – właściciele sąsiednich nieruchomości. Odwołujący się podnieśli, iż nie mogą zgodzić się z decyzją o nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, Nie może być tak, że do wybudowanego obiektu dopasowuje się projekt, szczególnie w świetle pouczenia zawartego w decyzji o pozwoleniu na budowę, iż "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Dokonanie odstępstwa bez zmiany decyzji skutkuje utratą ważności pozwolenia na budowę". Podnieśli także, iż przedmiotowa budowa została rozpoczęta przed wydaniem pozwolenia na budowę, a nadto iż powoduje ona zacienienie nieruchomości przy ul. [...], narusza prywatność i intymność sąsiadów. W trakcie budowy wielokrotnie naruszano prawo między innymi poprzez nieczytelność tablicy informacyjnej, wyrządzenie nieodwracalnych szkód wskutek użycia ciężkiego sprzętu budowlanego i sprowadzenie bezpośredniego zagrożenia budynku i ludzi (ul. [...]). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. numer [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż obowiązujące przepisy Prawa budowlanego umożliwiają legalizację wykonanych samowolnie istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego, po spełnieniu nałożonych w decyzji administracyjnej obowiązków, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz wydaje przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia tego postanowienia, decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i dostarczenia w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Jak wynika z akt sprawy, odstępstwa od zatwierdzonego projektu obejmują między innymi: zmianę konstrukcji dachu – wykonanie dachu dwuspadowego zamiast kopertowego, podwyższenie kalenicy dachu o ok. [...]m, wykonanie dodatkowych otworów okiennych w ścianach szczytowych w poziomie poddasza. W powyższym przypadku zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Po wstrzymaniu robót budowlanych i wykonaniu przez inwestorów nałożonych obowiązków, organ I instancji zgodnie z art.51 ust.1 pkt 3 ww. ustawy wydał decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Projekt ten winien zostać sporządzony zgodnie z przepisami, w sposób zapewniający spełnienie wymagań określonych w art. 5 Prawa budowlanego, w tym poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich ( art. 5 ust.1 pkt 9 ). Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowy budynek położony jest na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę, a jego budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty dotyczące rozpoczęcia robót przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez E. i Z. G., T. M., A. W. oraz Parafię. Skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu, a nadto wskazali na naruszenie art.51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędne zastosowanie i nałożenie obowiązku na inwestorów w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, chociaż realizowana inwestycja odbiega w tak istotny sposób od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, że zasadne było wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 1 lub 2; naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez uwzględnienia słusznego interesu stron oraz słusznego interesu obywateli i w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez przeprowadzenia dowodów w celu ustalenia okoliczności podnoszonych przez skarżących w toku postępowania, potwierdzających konieczność wydania w tej sprawie decyzji w oparciu o art.51 ust.1 pkt 1 lub 2. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podnosząc, iż załączone do skargi pismo T. M., które wpłynęło do Urzędu Miasta w [...]w dniu [...]r., nie może być uznane za dowód w sprawie zaistnienia samowoli budowlanej bowiem z jego treści nie wynika, że dotyczy przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego w takim zakresie by miało ono wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2000 r. Nr 207, poz.2016 z późn.zm. ), w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych między innymi w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. W niniejszej sprawie po wstrzymaniu wykonania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i wykonaniu przez inwestorów w terminie nałożonych obowiązków, Inspektor Nadzoru Budowlanego, przed upływem dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, wydał w oparciu o art.51 ust.1 pkt 3 decyzję nakładającą na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, projektu budowlanego zamiennego. Jak wynika z treści art.51 ust.1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ przed upływem dwóch miesięcy od wstrzymania robót, wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, iż wydając decyzję w oparciu o art..51ust.1 ustawy Prawo budowlane kierował się przede wszystkim oceną charakteru obiektu i stanem zaawansowania robót budowlanych. Organ odwoławczy wskazał na zakres i stan zaawansowania odstępstw od zatwierdzonego decyzją z dnia [...]r. numer [...]projektu budowlanego uznając, że w tym przypadku zasadne jest nałożenie na inwestorów obowiązku sporządzenia projektu zamiennego. Jakkolwiek należy stwierdzić, iż zawarte w zaskarżonej decyzji uzasadnienie wyboru zastosowania art.51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego jest nieprecyzyjne, to jednak takie naruszenie art.107 Kpa nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, iż inwentaryzacja wybudowanego obiektu zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także, iż nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W oparciu o art.51ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane projekt budowlany zamienny musi być wykonany zgodnie z przepisami dotyczącymi projektu budowlanego, co jak stwierdził organ odwoławczy, zapewnia spełnienie wymagań określonych w art.5 ustawy Prawo budowlane, w tym poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich ( art.5 ust.1 pkt 9 ). Na obecnym etapie postępowania, kwestia naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich nie jest przedmiotem rozpatrywania. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące naruszenia prywatności czy zacienienia sąsiednich działek nie mogą zostać uwzględnione. Podobnie zarzuty naruszenia art.7 i 77 Kpa nie znajdują potwierdzenia. Organ wyjaśniając kwestię rozpoczęcia robót budowlanych przed wydaniem pozwolenia na budowę oparł się przede wszystkim na posiadanych dokumentach i oględzinach, z których nie wynikała możliwość wystąpienia samowoli budowlanej. Dodać także należy, że z treści przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy, a w szczególności art.48-51, wynika możliwość legalizacji ( po spełnieniu określonych warunków ) obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia czy też, wybudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Dopiero niespełnienie nałożonych obowiązków czy niemożność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem skutkować może wydaniem nakazu rozbiórki całego obiektu lub jego części. Z powyższych względów, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ).