II SA/Sz 687/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-11-22
Skład orzekający: Grzegorza Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności przepisu rozporządzenia z ustawą daje podstawę do żądania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z mocą wsteczną, przed datą wejścia w życie wyroku TK, w sytuacji braku wcześniejszego wniosku o zwrot?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł o niezgodności przepisu rozporządzenia z ustawą, nie daje automatycznie podstaw do żądania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z mocą wsteczną, przed datą wejścia w życie wyroku TK. Roszczenie o zwrot różnicy w opłatach czynszowych powstaje od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nie od daty zawarcia umowy najmu, jeśli wcześniej nie było podstaw prawnych do jego przyznania. W przypadku braku wcześniejszej decyzji administracyjnej, nie można zastosować art. 145a KPA dotyczącego wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K. B. domagał się zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od 1 grudnia 2000 r. do 13 września 2006 r., kwestionując decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, która utrzymała w mocy decyzję przyznającą zwrot jedynie za okres od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. Skarżący powoływał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz na przepisy o przedawnieniu roszczeń. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie miał uprawnienia do zwrotu przed 14 września 2006 r., a tym samym regulacja o przedawnieniu nie miała zastosowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych oddala skargę
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej k.p.a.) oraz art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761, ze zm., dalej zwanej u.s.w.) Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w S., po rozpoznaniu odwołania K. B. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w Ch. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie złożonego przez K. B. w dniu 30 października 2006 r. wniosku o przyznanie i wypłacenie zwrotu różnicy w opłatach czynszowych oraz wyrównanie niniejszego świadczenia za okres od 1 grudnia 2000 r. Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją z dnia 23 marca 2007 r. podjętą w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przyznał wnioskodawcy zwrot różnicy w opłatach czynszowych w kwocie 720,73 złotych za okres od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. odmawiając jednocześnie wyrównania świadczenia za wskazany w podaniu okres od dnia 1 grudnia 2000 r. do 13 września 2006 r. W złożonym odwołaniu K. B. zakwestionował część rozstrzygnięcia dotyczącą odmowy wyrównania. Podniósł, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W ocenie organu odwoławczego wypłacenie K. B. wyrównania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres przypadający przed dniem 14 września 2006 r. nie znajdowało podstaw prawnych. K. B., jak wynikało z umowy najmy z dnia 25 września 2001 r. zamieszkiwał od dnia 6 października 2001 r. wraz z żoną i córką w lokalu będącym w zasobach C. Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z.o.o., położonym w C. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej 44,90 m². Stawka czynszu wynosiła 6,79 zł/ m². W związku z powyższym K. B. uzyskał uprawnienie do otrzymania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych od dnia 14 września 2006 r., tj. od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. (sygn. akt P 6/06, Dz. U. Nr 164, poz. 1165), orzekającym o niezgodności § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 897) z art. 95 ust 2 u.s.w. Uprawnienie to utracił z dniem 1 stycznia 2007 r. w którym na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 2006 r. w sprawie zmiany rozporządzenie w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 251, poz. 1858) powołany powyżej przepis § 3 został uchylony. Wobec zatem okoliczności, iż K. B. przed dniem 14 września 2006 r. nie posiadał uprawnienia do otrzymywania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, regulacja art. 103 ust. 1 u.s.w. dotycząca przedawnienia roszczeń nie znajdowała w jego sprawie w ogóle zastosowania.
Na powyższą decyzję K. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej nie przyznania wyrównania należności pieniężnej w postaci zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres wynikający z art. 103 ust. 1 u.s.w.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w S. potrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
Sądowa kontrola wydanych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Zdaniem skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 sierpnia 2006r. sygn. akt P 6/06, który uznał, że § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 czerwca 2002r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz.U. Nr 99, poz. 897) jest niezgodny z art. 95 ust.2 ustawy z 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) dał mu roszczenie w oparciu o art. 103 § 1 ustawy o Służbie Więziennej do żądania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za kres od 1 grudnia 2000r. do 31 grudnia 2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podziela poglądu, że wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dał skarżącemu roszczenie o ubieganie się o zwrot różnicy w opłatach czynszowych za okres od momentu gdy zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego.
Do uprawnień funkcjonariuszy Służby Więziennej należy między innymi uprawnienie do żądania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.
Dyrektor Aresztu Śledczego w C. decyzją z [...] przyznał K.B. zwrot różnicy w opłatach czynszowych w kwocie 720,73 zł za okres od 14 września 2006r. tj. od wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego do 31 grudnia 2006r. gdyż Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem z 28 grudnia 2006r. uchylił § 3 rozporządzenia z 21 czerwca 2002r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej ..., rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 2007r.
Jak już wspomniano wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw czyli 14 września 2006r. a bezpośrednio z uzasadnienia nie wynika aby można było na jego podstawie żądać zwrotu różnicy opłaty czynszowej z mocą wsteczną.
W ocenie Sądu w tej sytuacji należy stosować przepisy art.145a Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl, których można wnieść skargę o wznowienie postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją lub z ustawą, na podstawie którego wydana została decyzja.
Art.145a Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie gdyż jak ustalono w sprawie skarżącego Dyrektor Aresztu Śledczego w C. nie wydawał wcześniej decyzji gdyż K. B. nie występował przed dniem 30 października 2006r. o zwrot różnicy w opłatach czynszowych.
Skarżący jako podstawę skargi przywołuje też art. 103 § 1 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym roszczenie z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Roszczenie to takie uprawnienie, które polega na możności domagania się od indywidualnie oznaczonych osób aby zachowały się one w określony sposób, polegający na czynieniu, zaniechaniu lub znoszeniu.
Skarżący nie precyzuje od kiedy jego roszczenie o zapłatę różnicy w spłacie czynszu stało się wymagalne ale z daty złożonego wniosku tj. 30 października 2006r. oraz wobec przywołania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wszedł w życie 14 września 2006r., wynika, że z tą datą wiąże on wymagalność roszczenia.
K. B. nie wyjaśnia natomiast dlaczego chce wyrównania różnicy w opłatach czynszu najmu od 25 września 2001r. (data zawarcia umowy najmu).
Wcześniej nie występował do Dyrektora Aresztu Śledczego w S. o zwrot różnicy w opłatach czynszu, gdyż jak stwierdził na rozprawie interpretacja prawa była dla niego niekorzystna (p. protokół rozprawy).
W tej sytuacji brak jest zdaniem Sądu podstaw aby zastosować art. 145a Kpa i uchylić decyzję celem umożliwienia organom wznowienia wcześniej prowadzonego postępowania.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło