II SA/Sz 688/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania postanawia: odrzucić skargę. Gmina P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia 1 kwietnia 2021 r. Rozstrzygnięciem tym Wojewoda, działając jako organ odwoławczy, uchylił w całości decyzję Burmistrza P. z dnia [...] lutego 2021 r., o odmowie zameldowania A. N. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w P. i orzekł o zameldowaniu ww. w opisanym lokalu. W skardze Gmina P. , dalej jako "skarżąca", podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując jednocześnie, że posiada uprawnienie do wniesienia skargi, gdyż jest właścicielką nieruchomości przy ul. [...] w P.. Przywołując poglądy doktryny oraz stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11, skarżąca wyjaśniła, że jako właścicielce lokalu, którego dotyczyło postępowanie o zameldowanie przysługuje jej przymiot strony i w konsekwencji legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzję Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 powołanej ustawy). Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, która można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W sprawie objętej skargą w pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy gmina, której organ wydał w I instancji decyzję odmawiającą wnioskodawcy zameldowania we własnym lokalu, może być jednocześnie stroną tego postępowania, a w konsekwencji, czy przysługują jej procesowe uprawnienia strony. W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, jakkolwiek Sąd w pełni podziela przedstawiony w skardze pogląd, iż stroną postępowania o zameldowanie jest również podmiot posiadający tytuł prawny do lokalu którego postępowanie to dotyczy. Istotną okolicznością, którą należy wziąć pod uwagę przy badaniu dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie jest bowiem to, że właścicielem lokalu, którego dotyczy decyzja Wojewody jest gmina, której organ wydał decyzję o odmowie zameldowania wnioskodawcy w I instancji. Rozważenia zatem wymagało, czy dopuszczalna jest sytuacja, w której organ gminy występuje w podwójnej roli wydając decyzję administracyjną w sprawie należącej do jego właściwości, a następnie reprezentując gminę w tym samym postępowaniu jako jego strona. Warto w tym miejscu odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartego w uchwale z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 (dostępna w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w której postawiono tezę, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Powiat stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazano jego sposób reprezentacji, i dlatego niezależnie od tego, który z jego organów jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej, nie zmienia to faktu, że jest to decyzja wydana przez organ powiatu. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Uchwała ta dotyczy co prawda legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jednak w ocenie sądu stanowisko tam wyrażone znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. Pogląd, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, jako powszechnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA z dnia 20 marca 2012 r., II OSK 652/12; z dnia 10 stycznia 2012 r., I OSK 2428/11; z 27 listopada 2008 r., II OSK 132/08; z 25 listopada 2009 r., I OSK 1551/09; z 1 lutego 2006 r., I OSK 386/05; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2015 r., I OSK 1655/13 i z 24 marca 2015 r., I OSK 1693/13 - dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd w badanej sprawie w pełni podziela. Na marginesie jedynie dodać należy, że gmina nie pozostaje pozbawiona ochrony prawnej, może bowiem zwrócić się do prokuratury o zaskarżenie kwestionowanej decyzji organu odwoławczego w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.