II SA/Sz 689/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia[...] . zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo – handlowego z urządzeniami budowlanymi w przy ul. [...] na rzecz inwestora [...]. Od decyzji organu I instancji odwołała się G. B., właściciel działki na której ustanowiona została służebność przejazdu, kwestionując zaskarżoną decyzję w zakresie naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a i b ustawy Prawo budowlane – poprzez niezałączenie oświadczenia właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. W treści odwołania wskazano również na fakt, iż droga wewnętrzna o szerokości [...] nie zapewni prawidłowego skomunikowania inwestycji z drogą publiczną.Nadto zarzuciła naruszenie art. 77 i 80 kpa polegające na niezebraniu w sprawie i nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Strona odwołująca się podniosła również zarzut niedoręczenia decyzji jej pełnomocnikowi. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ustalił i zważył co następuje, wskazując, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /jednolity tekst. Dz. U. z 2010r Nr 243 poz. 1623 / przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymogami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, sprawdza kompletność projektu oraz wykonanie i sprawdzenie przez osoby uprawnione. W razie spełnienia w/w wymagań, temu kto złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z oświadczeniem do dysponowania nieruchomością wynikających z art.32 ust.4 na podstawie art.35 ust.4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Jak wynika z materiału dowodowego, w dniu [...] inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego wraz z infrastrukturą techniczną w przy ulicy [...]. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie złożone , pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po dokonaniu analizy przedłożonego projektu budowlanego organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] na podstawie art.35 ust.3 ustawy Prawo budowlane nałożył obowiązek usunięcia wymienionych w nim nieprawidłowości w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Projekt budowlany został uzupełniony i pismem z dnia[...] . organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i zgodnie z art. 10 K.p.a. zapewnił im zapoznanie się z całością materiału dowodowego oraz wypowiedzenie się w sprawie. Strony skorzystały z przypisanego im prawa i pełnomocnik strony G. B. Strona stwierdziła, iż ustanowiona, nieodpłatna służebność drogi przez działkę nr [...] nie dotyczy zapewnienia dojazdu osobom trzecim i będzie zobligowana do wystąpienia o zniesienie służebności przejazdu. Organ odwoławczy podniósł, że ocena materiału dowodowy w sprawie wykazała, że rozwiązanie projektowe budynku usługowo- handlowego z urządzeniami budowlanymi przedłożone do zatwierdzenia na działkach nr[...] , w obrębie [...] jest zgodne z ustaleniami decyzji nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...]. W powyższej decyzji w zakresie obsługi komunikacyjnej, rozstrzygnięto o dostępie do drogi publicznej, ulicy [...] z wykorzystaniem istniejącego zjazdu przez nieruchomości drogowe działki [...]. G. B. w/w decyzję o warunkach zabudowy otrzymała i nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania, a więc jest ona ostateczna i wiąże w sprawie organ. Projekt budowlany w ocenie organu odwoławczego został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, co zostało potwierdzone oświadczeniem autorów projektu posiadających stosowne uprawnienia budowlane i legitymujących się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie projektantów na listę członków właściwych izb samorządu zawodowego /załącznik do dokumentacji/ oraz zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie. Obawy zawarte w odwołaniu dotyczące przypuszczalnego utrudnienia komunikacyjnego na spornej drodze wewnętrznej nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa. Stwierdzić należy, iż projekt branży drogowej sporządził projektant posiadający stosowne uprawnienia w tym zakresie i zawiera powiązania komunikacyjne z drogą wewnętrzną, a następnie z drogą publiczną. Organ odwoławczy dokonał sprawdzenia odpisu zwykłego księgi wieczystej [...] z którego wynika, iż działka nr [...] jest obciążona nieodpłatną służebnością drogi na rzecz każdoczesnego wieczystego użytkownika nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] (działek budowlanych objętych zaskarżonym pozwoleniem na budowę) i jest wiążący dla organu administracji architektoniczno-budowlanej wydającego pozwolenie na budowę, który nie ma podstaw prawnych do wprowadzenia dodatkowych ograniczeń w tym zakresie, jeśli nie wynikają one z przepisów techniczno-budowlanych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art. 34 ust.3.pkt 3 lit.a i b ustawy prawo budowlane, który brzmi : projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb: - oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych, - oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych; uznał go za nietrafny, gdyż w omawianym przypadku nie zachodziła taka konieczność , bowiem działka posiada dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd. Przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła G. B. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego : - art. 34 ust. 3 pkt 3 lit b ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego obarczonego brakami, tj. brakiem oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostępu do dróg lądowych oraz oświadczenia zarządcy drogi o możliwości zapewnienia skomunikowania inwestycji z drogą publiczną i wydanie pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego z urządzeniami budowlanymi w przy ulicy[...], - art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego nie uwzględniającego interesów sąsiadów tj. strony skarżącej, - art. 35 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit b ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na powoływaniu się przez organ na treść art. 35 ust. 4, przy braku spełnienia przesłanek wskazanych w art. 35 ust. 1 pkt 3, tj. braku opinii i oświadczeń, o których mowa w art. 34 ust 3 pkt 3 lit b, - art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 10 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. nr 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 1 , 2 i 4 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. z 2007 r., Nr 19 , poz. 115 ze zm.) poprzez ich pominięcie w kontekście art. 34 ust. 3 pkt 3 lit b ustawy Prawo budowlane i przyjęcie przez organ, iż dostęp do drogi publicznej z ul. [...] z wykorzystaniem istniejącego zjazdu przez nieruchomości drogowe [...]bez potrzeby uzyskania uzgodnienia z Zarządem oraz bez ustalenia zasad organizacji ruchu na drodze wewnętrznej ze skarżącą i uzyskania w tym zakresie stosownych oświadczeń. Naruszenie prawa procesowego : - art. 7 i 8 k.p.a. polegające na wadliwej ocenie prawnej stanu faktycznego poprzez uznanie, że inwestor zapewnił prawidłowy dostęp do drogi publicznej, - art. 10 § 1 k.p.a. polegające na braku wezwania przez organ do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 77 i 80 k.p.a. polegające na niezebraniu w sprawie i nierozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, - art. 106 § 3 k.p.a. poprzez niezajęcie stanowiska przez uprawniony organ tj. wyrażenie zgody lub opinii tego organu w kwestii prawidłowości zorganizowanego dostępu do drogi publicznej z ul. [...] z wykorzystaniem istniejącego zjazdu przez nieruchomości drogowe nr [...], - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że uzasadnienie organu I i II instancji nie odpowiada wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego , - art. 40 § 2 k.p.a. doręczenie decyzji bezpośrednio stronie zamiast ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, - art. 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a. poprzez pomięcie dowodu z przeprowadzenia uzupełniającej opinii biegłego z zakresu dróg . Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania Spółka Jawna (inwestor) wniósł oddalenie skargi, szczegółowo ustosunkowując się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami przytoczonych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przez organ prawa w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że stosownie do art. 32 K.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Tak więc od chwili ustanowienia pełnomocnika w sprawie strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, w tym również wszystkie pisma doręczane winny być temu pełnomocnikowi, a nie stronie. Stanowi o tym art. 40 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy wskazał w postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. (sygn. akt III ARN 45/93, OSNC z 1994 r. Nr 5, poz. 112 ), że przepis art. 40 § 2 K.p.a. "nie dopuszczał żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji, postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne (...)". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 1987 r. (sygn. akt SA/Wr 875/86, ONSA z 1987 r. Nr 1, poz. 13) stwierdził: "pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że bezspornym jest, iż zaskarżona decyzja doręczona została bezpośrednio stronie skarżącej (dowód k-5 verte akt administracyjnych II instancji), w sytuacji gdy w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] udzielone przez skarżącą r.pr. M. M., do reprezentowania skarżących w postępowaniach procesowych, układowych, likwidacyjnych, upadłościowych i egzekucyjnych. Pełnomocnictwo wraz z pismem strony z dnia[...] . oraz dowodem uiszczenia opłaty skarbowej wpłynęło do akt sprawy do organu I instancji w dniu [...] r. (dowód: k-24, 23 i 22 akt administracyjnych), zaś w przedłożonych sądowi aktach administracyjnych brak jest cofnięcia tego pełnomocnictwa. Tylko jednoznaczne oświadczenie strony skarżącej o cofnięciu pełnomocnictwa upoważniało organ odwoławczy do przyjęcia, że w postępowaniu odwoławczym strona działała osobiście. Skutku takiego nie wywołuje fakt wniesienia odwołania osobiście przez stronę. Ustanowienie przez stronę pełnomocnika nie oznacza, że nie może ona działać osobiście obok pełnomocnika. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy pominął pełnomocnika, co równoznaczne jest z pominięciem strony w postępowaniu i daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, przez co zaskarżoną decyzję należy uznać za wadliwą. Organ zaniechał wyjaśnienia czy pełnomocnictwo to zostało cofnięte lub wypowiedziane, a zatem w aktualnym stanie sprawy przyjąć należało, że pełnomocnik strony został pominięty. Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skutkującego pominięciem strony w postępowaniu, a to z kolei stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien dokonać prawidłowego doręczenia decyzji – zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. Z uwagi na rodzaj stwierdzonych uchybień, brak jest możliwości odniesienia się do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.