II SA/Sz 693/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia (...)r Nr (...) wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r.Nr 79, poz. 856 z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wójta Gminy D. z dnia (...)r. nr (...) w sprawie ustalenia I. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. opłaty adiacenckiej w wysokości (...) zł z tytułu wzrostu nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...)o pow. (...) ha, położonej w obrębie ewidencyjnym D. gmina D., w związku z jej podziałem geodezyjnym, stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy D. w imieniu I. P. wniosła B. H. - prokurent Spółki, która po wezwaniu przez organ przedłożyła aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Na podstawie odpisu z Rejestru Kolegium ustaliło, że organem uprawnionym do reprezentacji Spółki jest jednoosobowo prezes zarządu, natomiast prokurent, wobec wpisu o prokurze niesamoistnej, może reprezentować Spółkę łącznie z prezesem zarządu. Na podstawie wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, dotyczącym Spółki z o.o. I. P. Kolegium stwierdziło, że B. H. nie jest upoważniona do jednoosobowego reprezentowania Spółki i do składania oświadczeń w jej imieniu. Ze względu na to, że odwołanie jest oświadczeniem składanym w imieniu podmiotu którego sprawa dotyczy, przy braku należytej reprezentacji strony, organ uznał za zasadne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...)r. Spółka z o.o. I. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Skarżąca zarzucała postanowieniu naruszenie art. 7 K.p.a., 10 §1 K.p.a., 15 K.p.a., przez bezpodstawne naruszenie prawa strony do wniesienia odwołania oraz brak powiadomienia o zamiarze nie rozpatrzenia odwołania z przyczyn formalnych oraz art. 64 §2 K.p.a. przez jego niezastosowanie. Zarzuciła również naruszenie art. 1091 K.c. Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzucała, że zaskarżonym postanowieniem zamknięto jej drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Wbrew stanowisku Kolegium, B. H. jako prokurent skarżącej była upoważniona do wniesienia rzeczonego odwołania, albowiem art. 1091 K.c. wprost mówi, że prokurent jest upoważniony do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a prokury w stosunkach zewnętrznych nie można ograniczyć. Ograniczenia prokury wiążą wyłącznie w stosunkach między prokurentem, a udzielającym prokury przedsiębiorcą. Z tego powodu zapis w Krajowym Rejestrze Sądowym należało traktować nie jako ograniczenie reprezentacji spółki, a jako informację o stosunku wewnętrznym obowiązującym miedzy pełnomocnikiem, a mocodawcą. Skarżąca zarzucała również, że po stwierdzeniu, iż odwołanie nie zawiera podpisu osoby upoważnionej do reprezentowania spółki, Kolegium powinno było w pierwszej kolejności wezwać odwołującego się, czyli Spółkę, do potwierdzenia tej czynności. Wezwanie takie jednak nigdy nie zostało do Spółki skierowane. Dopiero brak takiego potwierdzenia upoważniałby organ do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skarżąca powołała się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 8.03.2007 roku sygn. akt ISA/WA 52/07, w którym Sąd ten stwierdził: ,,(...) nawet brak umocowania pełnomocnika nie przesądza o nieskuteczności czynności procesowej, gdyż stosownie do art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego istnieje możliwość potwierdzenia czynności przez mocodawcę, sanująca dokonaną czynność niewłaściwie umocowanego pełnomocnika. Powyższy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I SA 335/00, publ. LEX nr 55745, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela.(...)". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Wniesiona skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym, usunięcie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a.". Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w z punktu widzenia legalności tego aktu uznać należało, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w zaskarżonym postanowieniu doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów prawa procesowego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...)r. stwierdzające, z przyczyn podmiotowych, niedopuszczalność odwołania wniesionego od decyzji Wójta Gminy D. z dnia (...)r. w przedmiocie ustalenia I. P. Spółce z o.o. z siedzibą w D. opłaty adiacenckiej, albowiem wniesione zostało przez prokurenta Spółki nie posiadającego upoważnienia do reprezentacji jednoosobowej. Z treści art. 134 Kpa, który stanowił procesową podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, wynikają dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Drugiej, ujętej w sformułowaniu "niedopuszczalność odwołania", należy przypisać cechę ogólnej. Poza taką formułą kodeks nie określa bliżej, jakie warunki decydują o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania. Wynikają one jednak z innych jego przepisów stanowiących o przedmiocie zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia środków prawnych (por. uzasadnienie wyr. NSA z dnia 24 lutego 1992 r., I SA 1318/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 80). Niedopuszczalność odwołania może wynikać zatem z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej, niezdolności odwołującego się do czynności prawnych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 583; wyr. NSA z dnia 21 września 2001 r., I SA 335/00, niepubl.). Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania stwierdzić należało, że nie zaistniały ustawowe przesłanki do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych z tego powodu, że prokurent Spółki z o.o. I. P. wniósł odwołanie jednoosobowo. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS (...), dotyczącego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością I. P. wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania Spółki jest zarząd, a przypadku zarządu jednoosobowego, tak jak w skarżącej Spółce, jednoosobowo. Z kolei treść Rubryki 3 dowodzi udzielenia B. H. prokury, która ma charakter niesamoistny, natomiast reprezentacja może następować łącznie z prezesem zarządu. Prokura w myśl art. 1091 K.c. jest szczególnego rodzaju pełnomocnictwem i prawidłowo ustanowiona upoważnia prokurenta lub prokurenta z inną osobą do samodzielnego wykonywania wszelkich czynności, które z mocy ustawy należą do zakresu czynności objętych prokurą. Na gruncie rozpoznawanej sprawy prokurent wykonał jednoosobowo czynność polegającą na wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji, nie mając upoważnienia do prokury samoistnej. Wbrew twierdzeniu Kolegium, powyższe nie oznacza, że środek odwoławczy wniosła osoba nieuprawniona, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych. W ocenie Sądu, prokurent dokonał czynności, która dotknięta była brakiem formalnym i który to brak nie przesądzał o niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy organ nie wezwał strony do jego usunięcia. Skoro z przedłożonego przez prokurenta odpisu z KRS wynikało, iż nie może on dokonać czynności w imieniu Spółki samodzielnie, to organ winien – zgodnie z art. 64 § 2 Kpa w związku z art. 9 Kpa, wezwać wnoszącego do usunięcia braków. Tymczasem organ ograniczył się do wezwania Spółki do przedłożenia aktualnego odpisu z KRS, a następnie uznał wniesione odwołanie za niedopuszczalne. Dodać w tym miejscu należy, że niezasadny jest pogląd skarżącego, zgodnie z którym prokurent miał prawo wnieść skutecznie odwołanie samodzielnie. Istotnie, zmiany w przepisach prawa dotyczące prokury inaczej sytuują pozycję procesową prokurenta. Zmiany te jednak winny znaleźć odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym, albowiem nowe przepisy nie skutkowały ex lege zmianami w uprawnieniach prokurenta. Skarżąca winna była w pierwszej kolejności zadbać o to, by zapis w rejestrze był tożsamy z obowiązującym prawem. Zaniechanie wprowadzenia zmian i wniesienie przez prokurenta jednoosobowo odwołania od decyzji dotyczącej Spółki było w tej sytuacji obarczone wadą formalną. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyjęły zasadę ograniczonego formalizmu zarówno co do treści jak i formy podania (odwołania, zażalenia, żądania, wyjaśnienia). Spełnienie tych ograniczonych wymagań jest jednak niezbędną przesłanką skuteczności danej czynności procesowej strony, natomiast braki formalne nie powodują od razu bezskuteczności podania. Organ administracji publicznej ma obowiązek podjęcia czynności w celu usunięcia braków formalnych Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie art. 64 § 2 Kpa wyraził w wyroku z dnia 8 grudnia 1993 r. IIISA 488/93 (nie publ.) pogląd iż "zaniechanie wezwania wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 i stwierdzenia niedopuszczalności odwołania bez umożliwienia stronie usunięcia tego braku stanowi naruszenie wspomnianych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego". Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Mając na uwadze powyższe, nie przesądzając treści rozstrzygnięcia, które zapadnie w wyniku orzeczenia Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wezwie odwołującą się Spółkę z o.o. I. P. do uzupełnienia braku formalnego poprzez podpisanie odwołania zgodnie z określonymi w Rejestrze Przedsiębiorców KRS wymogami odnoszącymi się do sposobu reprezentacji tego podmiotu. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.