II SA/Sz 693/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-08-04
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona mimo wezwania sądu nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a okoliczność prowadzenia licznych postępowań egzekucyjnych nie jest wystarczająca do przyznania pomocy bez wykazania trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że jego dochody z działalności gospodarczej są niskie, a ponosi wysokie koszty stałe, w tym spłatę kredytu. Mimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych, dowodów wydatków, zaświadczenia o bezrobotności żony, kopii umowy kredytowej), pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
A. K., reprezentowany przez radcę prawnego z wyboru, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W skardze zawarty został wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a także z uwagi na prowadzone w stosunku do skarżącego liczne postępowania egzekucyjne. Do skargi dołączono dokumenty świadczące o toczących się wobec skarżącego postępowaniach egzekucyjnych, tj. kopie upomnień wzywających do uregulowania należności, zawiadomień o zajęciu wierzytelności na dwóch rachunkach bankowych, kopię tytułu wykonawczego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedynym źródłem dochodu rodziny jest dochód z działalności gospodarczej skarżącego w kwocie [...] zł miesięcznie netto, natomiast ponoszone stałe wydatki wynoszą: kredyt mieszkaniowy [...] zł, koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania [...] zł, opłaty za media [..] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, a jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2.
Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na utrzymanie mieszkania, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za [...] r.,
- zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną,
- kopii umowy kredytowej i harmonogramu spłat kredytu.
Pełnomocnik skarżącego na wezwanie nie odpowiedział.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku
o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżący w złożonym wniosku podał, że comiesięczne dochody uzyskiwane przez niego z działalności gospodarczej wynoszą [...] zł netto, natomiast same tylko wydatki stałe na spłatę kredytu i utrzymanie mieszkania wynoszą [...] zł miesięcznie. Zatem na utrzymanie pozostaje kwota [...] zł, przy czym skarżący prowadzi działalność gospodarczą wymagającą częstych podróży, zajmuje się bowiem naprawą i konserwacją urządzeń elektronicznych i optycznych, w tym automatów do gry.
Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący, mimo wezwania, nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. Należy zatem uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Okoliczność, że wobec skarżącego toczą się liczne postępowania egzekucyjne, nie była wystarczająca do uwzględnienia wniosku w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło