II SA/Sz 694/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-10-24

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uiszczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego, po wygaśnięciu zezwolenia, może być uznane za złożenie wniosku o wydanie nowego zezwolenia, skutkujące obowiązkiem wezwania do uzupełnienia braków formalnych?
Ratio decidendi
Samo uiszczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego po wygaśnięciu zezwolenia nie stanowi skutecznego wniosku o wydanie nowego zezwolenia. Wniosek taki musi być złożony w formie przewidzianej przepisami prawa (pisemnie, ustnie do protokołu lub elektronicznie). Brak skutecznego wniosku uniemożliwia organowi wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i obliguje do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Odstąpienie od nałożenia kary jest uznaniowe i wymaga wykazania znikomości wagi naruszenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Stan faktyczny
Zakład Usług Komunalnych (skarżąca) złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Skarżąca zajmowała pas drogowy siecią wodociągową, na co posiadała zezwolenie ważne do 31 grudnia 2023 r. Po tym terminie, nie składając nowego wniosku, uiściła opłatę za zajęcie pasa drogowego. Organy administracji uznały, że uiszczenie opłaty nie jest wnioskiem, a brak zezwolenia skutkuje nałożeniem kary. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków wniosku, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu o odstąpieniu od nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi Zakładu Usług Komunalnych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego oddala skargę. Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie, decyzją z 10 kwietnia 2024 r., nr ZZDW.KAR.22.2024, wymierzył Z. G. (dalej jako: "Zakład", "strona", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie w dniach od 1 stycznia 2024 r. do 7 marca 2024 r. pasa drogowego w związku z umieszczoną siecią wodociągową Ř 125 PP długości 433,50 m przy ul. [...] w m. G. bez zezwolenia zarządcy drogi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 7 lutego 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku ze stwierdzeniem braku w okresie od 1 stycznia 2024 r. zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] ul. [...] w miejscowości G. dla umieszczonej sieci wodociągowej Ř 125 PP długości 433,50 m. Organ wyjaśnił, że zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego przez Z. G. zostało wydane decyzją nr [...] z 31 maja 2013 r. na okres 10 lat. Do 7 marca 2024 r. nie został złożony ponowny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem organu I instancji nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej w trybie art. 189f k.p.a., gdyż w niniejszej sprawie nie może być mowy o znikomym naruszeniu prawa przez stronę. W odwołaniu od ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie: - art. 64 § 2 k.p.a., poprzez brak wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i bezzasadne uznanie, że strona nie złożyła wniosku o zajęcie pasa drogowego, podczas gdy strona złożyła wniosek czemu dała wyraz uiszczając opłatę za wydanie zezwolenia, co powinno skutkować zastosowaniem przez organ ww. przepisu, a następnie wszczęciem postępowania co miało miejsce dopiero w marcu 2024 r.; - art. 7 k.p.a., 8 § 1 k.p.a., 9 k.p.a. i 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony, nieinformowanie strony w sposób należyty o podstawach podejmowanych działań i czynności, brak należytego uzasadnienia i przedstawienia przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, podczas gdy na podstawie ww. przepisów powinien był wyjaśnić dlaczego nie przyjął, że uiszczenie opłaty za wydanie zgody za najęcie pasa drogowego nie zostało przez organ uznane za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, jak również powinien wyczerpująco uzasadnić przesłanki, z których wynikał brak wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz podjąć niezbędne działania celem ustalenia z jakiej przyczyny strona dokonała zapłaty opłaty w dniu 16 stycznia 2024 r.; - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu, albowiem waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. Rozpatrując wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 28 czerwca 2024 r., nr SKO.Ke.472/1718/2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a." oraz art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320), dalej jako "u.d.p." oraz uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 7 grudnia 2022 r., Nr XXXIX/439/22, w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wojewódzkich (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2022 r. poz. 5946), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po zacytowaniu przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności podniósł, że organ I instancji rozpoznając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń w powyższym zakresie. W ocenie Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że do zajęcia przedmiotowego pasa drogowego bez zezwolenia w istocie doszło. Jak wynika z akt sprawy - w związku z weryfikacją ważności wydanych decyzji i ustaleniem, że decyzja nr 115/2013 z dnia 31 maja 2013 r. zezwalająca na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] ul. [...] w miejscowości G. dla umieszczonej sieci wodociągowej Ř 125 PP długości 433,50 m wygasła z dniem 31 grudnia 2023 r., wszczęto niniejsze postępowanie. Do dnia 7 marca 2024 r. nie został złożony ponowny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy było ustalenie czy wniesienie samej opłaty powinno być uznane za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia za zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji czy organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, nie stanowi okoliczności zwalniającej skarżącą z odpowiedzialności za zajęcie pasa drogowego sam fakt wniesienia opłaty. Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje instytucji "przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego", a tym samym podmiot zamierzający zajmować pas drogowy przez okres dłuższy, niż wynikający z wcześniej uzyskanego zezwolenia, zobowiązany jest wystąpić o wydanie nowej decyzji. Wydanie takiej decyzji przez zarządcę drogi powinno być poprzedzone odpowiednim postępowaniem, które może mieć co prawda uproszczony charakter, jeśli pozostające w dyspozycji organu materiały sprawy zachowują swoją aktualność także w warunkach nowego postępowania, jednak nie oznacza to, że rozstrzygnięcie organu ma mieć bezrefleksyjny charakter i powinno zapaść natychmiast. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie złożyła ona skutecznie wniosku w dniu 16 stycznia 2024 r. poprzez uiszczenie opłaty. Skarżąca nie złożyła takiego wniosku w żadnej formie przewidzianej przepisami prawa. Dopiero w dniu 7 marca 2024 r. taki wniosek został złożony w formy pisemnej. To nie organ był bierny, ale skarżąca, która już w dniu 12 lutego 2024 r. odebrała zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania, a mimo to zdecydowała się na złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dopiero w marcu 2024 r. Organ I instancji nie miał podstaw do wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w trybie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż wniosek w istocie nie został złożony w żadnej formie przewidzianej przepisami prawa. Kolegium podkreśliło, że skarżąca w odwołaniu błędnie wskazała, że opłata uiszczana jest za wydanie zezwolenia, podczas gdy opłata wnoszona jest za zajęcie pasa drogowego. Jak wynika z przepisów ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Opłatę tę nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Termin uiszczenia tej opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca jej wysokość stała się ostateczna. W takim samym terminie wnosi się opłatę roczną za pierwszy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym (w przypadku decyzji wieloletnich), a za lata następne w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku, z góry za dany rok. Innymi słowy opłatę wnosi się po wydaniu ostatecznej decyzji udzielającej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a zatem po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie w dniu 16 stycznia 2024 r. nie została wydana nie tylko kolejna decyzja udzielająca zezwolenia za zajęcie pasa drogowego, ale nawet nie zostało wszczęte postępowanie w tej sprawie, gdyż strona nie złożyła stosownego wniosku. Kolegium zauważyło dalej, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ma charakter czasowy. Zdaniem organu odwoławczego, oznacza to, że z upływem ostatniego dnia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi zajmujący pas drogowy zobowiązany jest do jego zwolnienia. W przeciwnym razie, nie uzyskując kolejnego zezwolenia zarządcy drogi, zastosowanie znajduje przepis art. 40 ust. 12 u.d.p., przewidujący obligatoryjną karę pieniężną nakładaną za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. W konsekwencji, mimo udzielenia "jednorazowego" zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej w związku z umieszczoną siecią wodociągową, dla legalnego dalszego zajęcia pasa drogowego wymagane jest uzyskanie przez podmiot zajmujący pas drogowy zezwolenia na każdy kolejny okres. W sprawie takiej organ nie jest uprawniony do badania przyczyn zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, oceny stopnia winy strony. Po stwierdzeniu faktu zajęcia pasa ruchu drogowego bez zezwolenia organ jest zobligowany do wydania decyzji administracyjnej wymierzającej karę w przewidzianej przepisami ustawy i prawa miejscowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło również stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Nie oznacza to zarazem oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy. Kolegium zauważyło, że zdaniem przedstawicieli doktryny ocena czy waga naruszenia jest znikoma, powinna być dokonana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a., zaś przesłanka zaprzestania naruszenia prawa (czyli zaprzestanie niedopełnienia obowiązku lub naruszenia zakazu jako zachowania ciągłego, trwałego lub powtarzalnego, polegającego na działaniu lub zaniechaniu), może być spełniona także po wszczęciu postępowania aż do dnia wydania decyzji administracyjnej. Kolegium podało, że skarżący Zakład upatruje podstawy do odstąpienia od nałożenia kary w okoliczności, że na skutek ewentualnego naruszenia przez stronę prawa nie powstało żadne zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi ani mienia, a urządzenia infrastruktury są niewidoczne i nie zagrażają ruchowi drogowemu. Skarżący Zakład podkreślał, że od początku chciał uzyskać zezwolenie i uiścił stosowne opłaty za zajęcie pasa drogowego. Żadna z wymienionych okoliczności, w ocenie Kolegium, nie wypełnia przesłanki znikomości wagi naruszenia, a tym samym nie uzasadniają odstąpienia od nałożenia kary. Dla oceny spełnienia wymienionej przesłanki nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący uiszczał opłaty za zajęcie pasa drogowego, jak również to, że niezłożenie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na kolejne okres nie miało miejsca umyślnie, a nastąpiło na skutek "przeoczenia" strony. Po pierwsze, w pasie drogowym była umieszczona sieć wodociągowa, a tym pas drogowy był wykorzystywany, przy czym nie ma znaczenia, że urządzenia infrastruktury nie były widoczne. Po wtóre, z ostatniego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, tj. decyzji nr 115/2013 z dnia 31 maja 2013 r. - wynika, że zezwolenie zostało udzielone na czas określony 10 lat. Mimo to strona nie wystąpiła w wymaganym terminie z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w następnym okresie, usprawiedliwiając swoje zaniechanie wniesieniem opłaty w dniu 16 stycznia 2024 r. za kolejny okres (bez wniesienia stosownego wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcia pasa drogowego). Zdaniem Kolegium, powyższa okoliczność nie świadczy o tym, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Skarżący opłatę wniósł bowiem 16 dni po wygaśnięciu decyzji o udzieleniu zezwolenia, a stosowny wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia złożył dopiero w dniu 7 marca 2024 r. Przyjęcie odmiennej koncepcji oznaczałoby, że każdy podmiot, który samowolnie zajął pas drogowy, mógłby się uchronić od nałożenia kary, o której mowa w art. 40 ust. u.d.p. poprzez zapłatę opłaty za okres wsteczny. Uiszczenie opłaty za zajęcie pasa za okres wsteczny nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia kary. Kolegium nie znalazło też podstawy, aby Z. G. miał być inaczej traktowany jak każdy inny podmiot, który przez przeoczenie zapomniał o złożeniu kolejnego wniosku o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, nie dopatrzyło się również żadnych uchybień procesowych w toku postępowania przed organem I instancji. Organ prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz o jego zakończeniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Zastrzeżeń, w ocenie Kolegium, nie budzi również wątpliwości ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które odbyło się z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji Zakład zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 64 § 2 k.p.a., poprzez brak wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i błędne uznanie, że strona nie złożyła wniosku o zajęcie pasa drogowego, podczas gdy strona złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, o czym świadczy uiszczenie przez stronę opłaty za wydanie zezwolenia, co powinno skutkować zastosowaniem przez organ ww. przepisu, a następnie wszczęciem postępowania administracyjnego; - art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony, nieinformowanie strony w sposób należyty o podstawach podejmowanych działań i czynności, brak należytego uzasadnienia i przedstawienia przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, podczas gdy na podstawie ww. przepisów organ powinien wyjaśnić dlaczego przyjął, że uiszczenie opłaty za wydanie zgody na zajęcie pasa drogowego nie zostało przez organ uznane za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, jak również powinien wyczerpująco uzasadnić przesłanki, z których wynikał brak wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz podjąć niezbędne działania celem ustalenia z jakiej przyczyny strona dokonała zapłaty kwoty [...]zł 16 stycznia 2024 r.; - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, albowiem waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący Zakład wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że wniosek został złożony w formie elektronicznej w formie opłaty. Pomimo wpływu środków pieniężnych na rachunek bankowy organu I instancji, nie zostały w sprawie podjęte żadne działania mające na celu ustalenie przez organ przyczyny wpłaty przez skarżącą środków pieniężnych. W szczególności organ nie wydał w sprawie żadnej decyzji, jak również nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień czego dotyczy uiszczona opłata (co powinien był uczynić w przypadku gdyby zdaniem organu wniosek nie spełniał wymogów formalnych lub był niejasny, niezrozumiały). Organ nie dokonał również zwrotu uiszczonej opłaty. Brak podjęcia ww. czynności, w ocenie skarżącego Zakładu, świadczy jednoznacznie o naruszeniu art. 64 § 2 k.p.a., gdyż organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku lub do złożenia wyjaśnień w zakresie tego, czego dotyczy wniesiona opłata. Strona wnosząc opłatę pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie narusza prawa zajmując pas drogowy, gdyż organ nie wystosował do strony żadnego pisma czy wezwania, ani informacji o nieskuteczności wniesienia opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 – j.t.), kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w przedmiocie nałożenia na skarżącego karę pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, w dniach od 1 stycznia 2024 r. do 7 marca 2024 r. Materialnoprawną podstawę nałożenia kary stanowił art. 40 ust. 12 pkt 1 i 2 u.d.p., które stanowią, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub bez decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34 (ust. 1), z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 31 lub 34 (ust. 2), zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W badanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący umieścił w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] urządzenia infrastruktury technicznej – sieć wodociągową, niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Nie jest również sporne, iż skarżącemu, decyzją z dnia 31 maja 2013 r., zezwolono na umieszczenie wskazanego urządzenia w pasie drogowym na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że zezwolenie miało charakter czasowy, a jego ważność upłynęła z dniem wskazanym w decyzji, co obligowało skarżącego do wystąpienia z kolejnym wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i uzyskania kolejnej decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym sieci wodociągowej. Jak wynika z akt postępowania, skarżący z wnioskiem takim nie wystąpił, wniósł natomiast roczną opłatę za zajęcie pasa drogowego za rok 2024 r., w wysokości ustalonej decyzją z dnia 31 maja 2013 r. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. zezwolenie to wydawane jest na wniosek podmiotu zainteresowanego i podlega stosownej opłacie. Nie ulega wątpliwości, że skarżącemu jest znana procedura uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, bowiem o takie zezwolenie w 2013 r. zabiegał i je uzyskał, a jak wynika z załączonego do odwołania dokumentu, nie było to jedyne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, które skarżący posiadał lub posiada. Dodatkowo wskazać należy, że skarżący jest podmiotem profesjonalnym, któremu przepisy i tego rodzaju procedury powinny być znane. Nie ma przy tym racji skarżący wywodząc, że samo uiszczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego, w wysokości wskazanej w decyzji, która wygasła stanowi wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Stosownie do treści art. 40 ust. 14a u.d.p. zarządca drogi określa, w drodze decyzji administracyjnej, warunki zajęcia pasa drogowego, warunki jego przywrócenia do stanu poprzedniego, a także ustala wysokość opłaty, o której mowa w ust. 4. Do decyzji tej stosuje się przepisy działu II rozdziału 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów o milczącym załatwieniu sprawy (art. 40 ust. 14 aa udp). Jak trafnie wskazało SKO w Szczecinie, w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada pisemności. Zgodnie z art 14 § 1d k.p.a. pisma kierowane do organów administracji publicznej mogą być sporządzane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Do opatrywania ich podpisami i pieczęciami stosuje się przepisy § 1a i 1b. Stosownie do art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem żeby mówić o wszczęciu postępowania na żądanie strony organ administracji do którego żądanie jest skierowane musi takie żądanie otrzymać. Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. W myśl art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Stosownie do art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a. podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Zatem, w świetle cytowanych wyżej przepisów sporządzenie podania (w tym wypadku wniosku) może nastąpić w wyłącznie w trzech formach, to jest: pisemnie, ustnie do protokołu lub w formie dokumentu elektronicznego. Za konstatacją taką przemawia również brzmienie art. 14 k.p.a., statuującego zasadę ogólną pisemności w postępowaniu administracyjnym. Nie ma racji skarżący wywodząc, że w omawianej sprawie organ miał obowiązek wezwać go do usunięcia braków formalnych wniosku, skoro wniosek taki nie został złożony. Z powyższych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż doszło do naruszenia art. 7, 8 § 1, 9 i 11 k.p.a. Skoro urządzenia infrastruktury technicznej w dalszym ciągu znajdują się w pasie drogowym, decyzja zezwalająca na umieszczenie ich w pasie drogowym wygasła z dniem upływu terminu na jaki została wydana, a ich właściciel nie wystąpił z kolejnym wnioskiem o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, to ziściły się przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Nie doszło, w ocenie Sądu, do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zastosowanie ulg, o których mowa w treści tego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że rzeczą Sądu przy ocenie decyzji o zastosowaniu, bądź odmowie zastosowania ulg jest zbadanie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W badanej sprawie organ odwoławczy wnikliwie zbadał, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary i przedstawił obszerną argumentację na poparcie tezy, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania ulgi. Stanowisko organu zasługuje na aprobatę, bowiem zasadnie uznał on, że waga naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie jest znikoma. Zważywszy na okoliczność, iż skarżący jest podmiotem działającym na rynku, umieszczanie urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym nie jest przypadkiem jednostkowym, a związanym z działalnością skarżącego, zaniechanie wystąpienia z wnioskiem nie było następstwem przyczyn niezależnych od skarżącego, a wynikiem niedopatrzenia, co może świadczyć o niedostatecznej kontroli swoich spraw, ocenę organu odwoławczego w tym zakresie należało uznać za uzasadnioną. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło