II SA/Sz 695/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi T.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. N. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 11 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151) i § 9 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1005) w sprawie wydania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, po rozpatrzeniu odwołania T. N. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] , w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy w części dotyczącej kat. C i C+ E – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. T. N. w dniu [...] r. złożył wniosek do organu I instancji o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. A, B, C, E wraz z oświadczeniem o utracie poprzedniego blankietu prawa jazdy w dniu [...] r. W trakcie weryfikacji wniosku, zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. organ ustalił, że w dniu [...] r. T. N. uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. III i IV (obecnie kat. A i B), a w dniu [...] r. poszerzono je o uprawnienia wg kat. II (obecnie C i C+E), wydając dokument prawa jazdy kat. [...] . Uprawnienia poszerzono w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę świadectwo ukończenia kursu kandydatów na zawodowych kierowców samochodowych kategorii II. Z powyższego dokumentu, wystawionego w dniu [...] r., wynikało, że w okresie od [...] r. T. N. odbył kurs prowadzony w Ośrodku Szkolenia Kierowców. W dniu [...] r. do Prezydenta Miasta wpłynął sprzeciw Prokuratora Powiatowego dla miasta [...] z dnia [...] r., w treści którego Prokurator wniósł o wznowienie postępowania i o uchylenie decyzji wydanej w oparciu o świadectwo z dnia [...] r. Prokurator podał, że z ustaleń dokonanych w sprawie karnej prowadzonej przez Prokuraturę Wojewódzką (Nr [...]) wynikało, że świadectwo z dnia [...] r. wydane przez Polski Związek Motorowy o ukończeniu przez T. N. kursu kierowców kategorii II okazało się fałszywe. W rzeczywistości bowiem nie ukończył on takiego kursu, a tym samym nie nabył kwalifikacji niezbędnych do otrzymania podwyższonej kategorii prawa jazdy. W związku z powyższym w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję o wznowieniu postępowania z urzędu. W decyzji zawarty jest zapis o uchyleniu decyzji z dnia [...], czyli w sprawie wydania prawa jazdy kat. II. W dniu [...] r. T. N. złożył oświadczenie, w którym zaprzeczył zarzutom Prokuratora i stwierdził, że w celu podwyższenia kategorii z B na C uczęszczał na kurs w przedsiębiorstwie MPK przy ul. [...], który ukończył w [...] r. i odmówił zwrotu prawa jazdy kat. C. Na tym organ I instancji zakończył postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu wniosku T. N. z dnia [...] r. o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. A, B, C i E z powodu jego zagubienia, Prezydent Miasta w dniu [...] r. wydał wtórnik prawa jazdy kat. A i B, uznając, że uprawnienia T. N. w tym zakresie zostały należycie udokumentowane. W zakresie pozostałych kategorii, tj. [...], organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił wydania wtórnika, uznając że uprawnień w odniesieniu do tych kategorii T. N. nie uzyskał. Od powyższej decyzji T. N. złożył odwołanie, w treści którego podniósł, że kurs na prawo jazdy kat. II - zawodowych kierowców - odbył i egzaminy końcowe zdał. Zaprzeczył, że zaświadczenie o odbyciu kursu było fałszywe. T. N. podniósł między innymi, że prowadzone postępowanie karne nie zakończyło się wyrokiem, stwierdzającym, iż ww. zaświadczenie było fałszywe, a sama informacja z prokuratury jest niewystarczająca do zakwestionowania wiarygodności dokumentu o ukończeniu kursu. Podkreślił także, że nie otrzymał żadnej informacji o cofnięciu zdobytych uprawnień. Przez [...] lat, prowadząc działalność gospodarczą i posiadając samochody ciężarowe, korzystał z uprawnień do ich prowadzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wskazało, że dało wiarę twierdzeniom Prokuratora, iż zaświadczenie, z dnia [...] r., na które powołał się skarżący nie odpowiada stanowi faktycznemu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podane w nim daty, a mianowicie data odbywania kursu do [...] r. i data sporządzenia zaświadczenia – [...] r. wskazują, że dokument ten nie zawiera prawdziwych danych. Ponadto z powyższego zaświadczenia wynika, że kurs prowadzony był w Ośrodku Szkolenia Kierowców, podczas gdy T. N. w oświadczeniu złożonym w dniu [...] r. podał, że uczęszczał na kurs podwyższenia kategorii z B na C, zorganizowany w przedsiębiorstwie MPK, przy ulicy [...]. Kolegium podkreśliło, że sfałszowanie zaświadczenia stwierdzone zostało przez Prokuraturę Wojewódzką, tj. organ do tego uprawniony, w trakcie prowadzenia postępowania karnego - w sprawie o sygn. akt [...]. W tej sytuacji, organ ten uznał, że nie mógł wydać wtórnika prawa jazdy kat. [...]., bowiem nie wykazał się on odpowiednimi kwalifikacjami do otrzymania prawa jazdy tych kategorii. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. N., reprezentowany przez pełnomocnika - adw. M. M.. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7, 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka E. C. N.; - błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie przedłożonego świadectwa ukończenia kursu za fałszywe jedynie w oparciu o sprzeciw Prokuratora z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło złożony przez niego w odwołaniu z dnia [...] r. wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka – E. C. N., co stanowi naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. Odnosząc się do kwestii uznania przez organy przedmiotowego świadectwa za fałszywe T. N. wskazał, że nie jest wiadome, czy zostały przeprowadzone badania grafologiczne, czy przedmiotowy dokument był konfrontowany z innymi dokumentami, będącymi w posiadaniu ówczesnych organów. Nadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało, jakim orzeczeniem zakończyło się powyższe postępowanie, skoro jak podkreślił skarżący w odwołaniu z dnia [...] r., prowadzone postępowanie nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Zdaniem skarżącego, powyższe twierdzenia winny zostać zweryfikowane. Bezkrytyczne przyjęcie stanowiska Prokuratury i nie przeprowadzenie przez organ wydający decyzję, dowodów z dokumentów z tamtych akt, uniemożliwia mu merytoryczne odniesienie się do tych kwestii. Natomiast pozostałe okoliczności (sprzeczność dat podanych w świadectwie) powinny zostać wyjaśnione zeznaniami wskazanego przez niego świadka, a które organ z naruszeniem przepisów pominął. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.). Mając na względzie wskazane wyżej kryteria oraz wynikający z akt postępowania stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta odmówił skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy w części dotyczącej kategorii C i C+E, uznając że skarżący nie spełnia warunków niezbędnych do wydania wtórnika prawa w zakresie ww. kategorii, gdyż nie nabył uprawnień do otrzymania prawa jazdy tej kategorii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem T. N. o wydanie mu przez organ wtórnika posiadanego prawa jazdy, które zagubił. Przesłanki wydania wtórnika prawa jazdy, jak również warunki, od spełnienia których uzależnione jest jego wydanie określone zostały w art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Przepis ten stanowi, że osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 18 ust. 1). W ust. 2 wskazano natomiast, że na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej: - wtórnik dokumentu, pod warunkiem: a) złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo b) zwrotu zniszczonego dokumentu; - nowy dokument, pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Z powołanej regulacji wynika zatem wyraźnie, że warunkiem wydania wtórnika, w zależności od zaistnienia określonych okoliczności uzasadniających jego wydanie, jest złożenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, oświadczenia o utracie dokumentu albo zwrot zniszczonego dokumentu. W niniejszej sprawie skarżący składając wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy oświadczył, że utracił dokument (zagubił go w okolicznościach nieznanych). W zakresie prowadzonego postępowania obowiązkiem organu było zatem dokonanie ustaleń, co do zaistnienia wskazanej przez stronę przesłanki wydania wtórnika i następnie dokonanie oceny odnośnie do spełnienia warunków jego wydania. Wyjaśnić przy tym należy, że przez wtórnik rozumieć należy drugi egzemplarz wydanego już dokumentu, a nie inny - nowy dokument. W postępowaniu w sprawie wydania wtórnika prawa jazdy organ nie jest zatem uprawniony do rozstrzygania o uprawnieniach do kierowania pojazdami, o zakresie tych uprawnień, czy okresie ich ważności, lecz jedynie dokonuje oceny co do okoliczności uzasadniających wydanie nowego egzemplarza dokumentu potwierdzającego uprawnienia, który wcześniej został już wydany. Zasadnie więc stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 17 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 158/08; LEX nr 515334, że "(...) utrata dokumentu prawa jazdy z jakichkolwiek powodów nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Tak będzie, np. w przypadku zagubienia prawa jazdy, jego zniszczenia lub kradzieży (...)". W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji wykorzystały zgłoszoną przez skarżącego utratę dokumentu prawa jazdy do weryfikacji posiadanych przez niego uprawnień. Jest to działanie nieuprawnione w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami i wykracza poza przedmiot postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. Z faktem utraty dokumentu nie można łączyć weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami, nabytych po zdaniu egzaminu i potwierdzonych w decyzji o wydaniu prawa jazdy. Może to się odbyć jedynie przez wyeliminowanie we właściwym trybie ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdzającej posiadanie tych uprawnień. To zaś z akt postępowania nie wynika. Wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji, decyzja z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania w tej sprawie nie rozstrzyga tej kwestii, a jedynie wskazuje, że ma nastąpić ponowne rozpatrzenie tej sprawy, co jednak nie miało miejsca, a przynajmniej organ nie zebrał dowodów w tej sprawie, co stanowi naruszenie art.7 i 77 § 1 Kpa. W świetle powyższych rozważań zawarty w skardze wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji z powodu naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., a zwłaszcza wobec naruszenia art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, uznać należy za uzasadniony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 wymienionej wyżej ustawy. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.