II SA/Sz 695/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. i K. Z. na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie wydania aktu chrztu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. 27 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga L. S. i K. Z. na działanie Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie aktu chrztu. Skarżący wyjaśnili, że "wszystkie trzy miejscowe kościoły w B. odmówiły wydania aktu chrztu". W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że Państwo [...] nigdy nie zwracali się do Kurii Metropolitalnej w S. w rzeczonej sprawie. W miejscowości B. na terenie Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej są trzy parafie: [...]. Wszyscy trzej Proboszczowie zgodnie twierdzą, że w ich księgach metrykalnych Chrztu św. począwszy od roku 2016, nie ma żadnego wpisu dotyczącego wskazanego przez skarżących dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przytoczonych regulacji wynika, że przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 tej regulacji. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Odnosząc się do wniesionej w niniejszej sprawie skargi L. S. i K. Z. wskazać należy, że dotyczy ona działania Kurii Metropolitarnej Szczecińsko-Kamieńskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie aktu chrztu. Zauważyć więc należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżyli bezczynność organu władzy kościelnej. Dlatego wyjaśnienia wymaga, że Kościół Rzymskokatolicki jest instytucją o uregulowanej sytuacji prawnej, unormowanej m.in. w Konstytucji RP, w umowie międzynarodowej, jaką jest Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską podpisany w Warszawie 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318) i w ustawach. W myśl art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1966 ze zm.) Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. Z powyższego wynika, że realizacja wniosku o wydanie aktu chrztu nie następuje w drodze żadnego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, w tym decyzji, czy postanowienia i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Są to zagadnienia objęte zakresem doktryny wiary, a tym samym instytucją ustrojową określaną w Konstytucji RP pojęciem normatywnym autonomii Kościoła Katolickiego (por. wyrok NSA z 13 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 6698/21 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie treść wskazanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.