II SA/Sz 696/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-07-20
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, jeśli funkcjonariusz nie spełnia warunków formalnych określonych w przepisach, mimo że jego służba mogła faktycznie nosić znamiona służby w warunkach szczególnego zagrożenia?Ratio decidendi
Wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia do podwyższenia emerytury policyjnej jest przedwczesny, jeśli funkcjonariusz nie spełnia warunków formalnych określonych w przepisach, w szczególności nie wszczęto wobec niego postępowania w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i nie został zwolniony ze służby z tego powodu. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a nie zakończone postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia z przyczyn materialnoprawnych.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji A. S. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego prawo do podwyższenia emerytury policyjnej ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Komendant Miejski Policji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że czynności wykonywane przez funkcjonariusza nie spełniają wymogów rozporządzenia. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący kwestionował interpretację przepisów przez organy. WSA w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant st. sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2005r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego uprawnień emerytalnych I. u c h y l a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]., II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Komendant Miejski Policji postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił nadkomisarzowi A. S. - ekspertowi Sekcji [...] Komendy Miejskiej Policji wydania zaświadczenia potwierdzającego w roku [...]pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
W uzasadnieniu postanowienia organ powołał § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej ( Dz.U. Nr 167, poz. 1373) i równocześnie stwierdził, że czynności wskazane przez policjanta jako uzasadnienie podwyższenia emerytury nie spełniają wymogów rozporządzenia czyli podejmowania najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Komendant Miejski Policji podaje, że bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia oznacza rzeczywistą możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa dla obu wymienionych dóbr. Należy przyjąć, że chodzi tu o zagrożenie nie tylko w rozumieniu prawno-karnym, ale również medyczno-lekarskim. Aby czynności służbowe miały taki charakter jak wymaga tego rozporządzenie, to zdaniem organu, zagrożenie zdrowia i życia musi być rzeczywiste, a nie potencjalne.
W zażaleniu na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji A. S. podniósł, że wbrew twierdzeniom postanowienia w [...]r. [...]brał udział w działaniach ochronnych Prokuratora Prokuratury Okręgowej na rozkaz Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji, a dokumentują to akta sprawy oznaczone [...]. Ochrona miała przeciwdziałać zamachowi terrorystycznemu na osobę prokuratora oraz zabezpieczenie ciągłości toczącego się z jego udziałem przewodu sądowego.
Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem Nr [...]z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że emeryturę policyjną podwyższa się za pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, wykraczających poza zagrożenie tych dóbr zwykle związanej z wykonywaniem czynności służbowych policjanta, do którego ustawowych zadań zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji należy wykonywanie obowiązków służbowych nawet z narażeniem życia, a więc w sytuacjach, w których okoliczności faktyczne lub działania osób wprost stwarzało realne zagrożenie dla życia lub zdrowia i to w określonych w przepisach czasie i częstotliwości.
Sam udział w czynnościach operacyjnych mających na celu ochronę, bez wykazania zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek nie może być uznany za służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
A. S. w dniu [...]r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uprawniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Z uzasadnienia skargi wynika, że A. S. kwestionuje interpretację przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, dokonaną przez Komendanta Miejskiego Policji w [...]oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Zdaniem skarżącego, czynności operacyjno - rozpoznawcze które wykonywał na podstawie rozkazu Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji (objęte klauzulą "Tajne"), stanowią wystarczający dowód dający podstawę do podwyższenia emerytury.
Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu, odnoszące się do prawa skarżącego do ubiegania się o podwyższenie emerytury o [...]% za każdy rok służby na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r.
Organ podniósł również, że wydanie zaświadczenia wymaga spełnienia warunku określonego w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i uprawnionych członków ich rodzin (Dz.U. Nr 138, poz. 742 ze zmianami), tj. zwolnienia ze służby funkcjonariusza, który posiada uprawniające do policyjnej emerytury okresy służby określone wart. 12 i 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz członków ich rodzin, ze wskazaniem podstawy zwolnienia. A. S. tego warunku nie spełnia i z tego powodu wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony przedwcześnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności.
Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie.
Zgodnie z art. 217 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Skarżący A. S. wystąpił do organów Policji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego prawo do podwyższenia emerytury policyjnej o [...]% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, w związku z wykonywaną na rozkaz przełożonych ochroną prokuratora w celu uniemożliwienia dokonania zamachu terrorystycznego na jego osobę.
Zgodnie z grafikiem dyżurów załączonych do akt administracyjnych, skarżący w [...]r. pełnił [...] dyżurów mających na celu ochronę osoby i należącego do niej mienia.
Warunki podwyższania emerytury funkcjonariuszom Policji określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. Nr 167, poz. 1373).
Z kolei zasady wydawania zaświadczeń potwierdzających okresy pełnienia służby w warunkach uzasadniających określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i uprawnionych członków ich rodzin (Dz.U. Nr 138, poz. 742 ze zmianami).
Zgodnie z § 9 ust. 1 a rozporządzenia, umożliwiono funkcjonariuszom Policji uzyskanie potwierdzenia okresów służby pełnionych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. Do potwierdzenie tych okoliczności w formie zaświadczenia, Minister upoważnił komórkę kadrową właściwą ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby w danej formacji.
Ustęp 1b tego przepisu, do wystąpienia z żądaniem wydania zaświadczenia, upoważnił funkcjonariusza, który jednakże winien spełniać warunki określone w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, odnoszące się do wszczęcia przez organ emerytalny postępowania w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego tego funkcjonariusza, zwolnionego ze służby, posiadającego uprawniające do emerytury okresy służby określone wart. 12 i 13 ustawy, na podstawie której rozporządzenie to zostało wydane (z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz członków ich rodzin- Dz.U. Nr 53 poz. 214 ).
W stosunku do skarżącego funkcjonariusza Policji, organ emerytalny nie prowadzi postępowania o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak również funkcjonariusz ten nie został zwolniony ze służby z powodu nabycia prawa do emerytury policyjnej.
Jest to okoliczność bezsporna, wynikająca z akt administracyjnych sprawy oraz przyznana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Słusznie zatem organ ten podniósł w odpowiedzi na skargę, co Sąd w pełni podziela, że wniosek A. S. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia był przedwczesny.
Konsekwencje złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r., przy znanym organom stanie faktycznym sprawy, winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w odpowiednim zastosowaniu przepisów procesowych.
Skoro zarówno w chwili złożenia wniosku przez skarżącego o wydanie zaświadczenia w przedmiocie jego uprawnień do podwyższenia podstawy emerytury, jak i w dacie zakończenia tego postępowania, stan faktyczny i prawny sprawy wskazywał na bezprzedmiotowość postępowania w tej sprawie, a funkcjonariusz nie spełniał warunków formalnych otrzymania zaświadczenia potwierdzającego wskazane przez funkcjonariusza okresy służby, to postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia winno zostać umorzone, nie zaś zakończone postanowieniem o odmowie jego wydania z przyczyn materialnoprawnych.
Z tych względów Sąd ograniczył badanie legalności zaskarżonych postanowień do kwestii proceduralnych, albowiem zbadanie przesłanek merytorycznych z wyżej podanych przyczyn w aktualnym stanie sprawy nie znajduje uzasadnienia.
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło