II SA/Sz 696/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], na podstawie art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1352), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 grudnia 2014 r. kpt. J.H. oficera bezpieczeństwa teleinformatycznego, odmówił wnioskodawcy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. W uzasadnieniu decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej wskazał, że zgodnie z § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych, wystąpił do organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe wyższe od zajmowanego, z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy o udzielnie pomocy z kpt. J.H. i takiej zgody nie otrzymał. Brak zgody wynikał z faktu, że art. 52 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie przewiduje udzielenia pomocy po zakończeniu okresu pobierania nauki. Zatem w dacie wydania zgody, o której mowa w art. 52 ust. 5 ww. ustawy, wobec ukończenia przez oficera studiów podyplomowych, nie istnieje już przedmiot postępowania, co skutkuje brakiem podstaw prawnych do pozytywnego ustosunkowania się do wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji J.H. wskazał, że wniosek o przyznanie pomocy złożył dnia 28 listopada 2014 r. natomiast zakończenie XIV edycji studiów nastąpiło dnia 7 grudnia 2014 r. Odwołujący się powołał art. 106 § 2-6 K.p.a. określający termin załatwienia jego wniosku. J.H. wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 5 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, opiniowanie służbowe żołnierza zawodowego ma wyznaczać kierunki rozwoju zawodowego i określać potrzeby szkoleniowe opiniowanego żołnierza, natomiast stosownie do § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r., ustalając warunki udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki dowódca jednostki powinien uwzględnić kierunki rozwoju zawodowego i potrzeby szkoleniowe żołnierza zawodowego zawarte w jego opinii. Powyższe okoliczności zostały ujęte w opinii służbowej J.H. za okres od 1 września 2011 r. do 30 marca 2014 r. w punkcie VIII. Decyzją z dnia [...] Dowódca [...]Flotylli Obrony Wybrzeża, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych, po rozpoznaniu odwołania kpt. J.H. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 52 ust. 1-4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazał, że żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych. Żołnierz pisemnie informuje o fakcie pobierania nauki dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe. Żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe, z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki. Pomoc może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Organ administracyjny rozpatrując wniosek żołnierza o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki działa w granicach uznania administracyjnego. Aby organ administracyjny mógł udzielić pomocy żołnierzowi pobierającemu naukę konieczne jest, by poziom i kierunek nauki były zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, przy czym przesłanki zbieżności poziomu i kierunku nauki winny być spełnione łącznie. Minimalnym wymaganiem w zakresie wykształcenia niezbędnego do wyznaczenia na stanowisko o stopniu etatowym kapitana (stanowisko zajmowane przez odwołującego się) jest posiadanie tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego oraz ukończenie kursu na stopień kapitana, o czym stanowi art. 36 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ukończenie studiów podyplomowych jest niezbędne, aby móc wyznaczyć żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe od stopnia etatowego majora. Dowódca Flotylli wskazał, że działając jako organ II instancji w myśl art. 44 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, nie ma planów wyznaczenia odwołującego się na stanowisko służbowe o stopniu etatowym major. Brak jest zatem przesłanki zgodności poziomu nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Organ wskazał, że odwołujący się złożył wniosek w sprawie zwrotu kosztów nauki w kancelarii swojej jednostki wojskowej w dniu 1 grudnia 2014 r. i ta data jest datą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Mimo, że oficer złożył wniosek do właściwego organu w trakcie trwania nauki, to jednak w momencie kierowania przez dowódcę jednostki wojskowej wniosku o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, jak i w późniejszym okresie, oficer nie pobierał już nauki na studiach podyplomowych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych, pomoc dla żołnierza zawodowego może zostać udzielona w przypadku pobierania przez niego nauki, nie zaś po jej zakończeniu. Organ stwierdził, że nie dopatrzył się przewlekłego postępowania organu I instancji. Natomiast przywołane w odwołaniu przepisy art. 106 § 2-6 K.p.a. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie w myśl art. 52 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Reasumując organ stwierdził, że zarzuty odwołania nie mają znaczenia w sprawie z uwagi na brak planów wyznaczenia kpt J.H. na stanowisko służbowe o stopniu etatowym komandor podporucznik, na którym niezbędne byłoby legitymowanie się studiami podyplomowymi. Dowódca jednostki wojskowej zauważył, że istnieje możliwość skierowania oficera na studia podyplomowe w ramach szkolnictwa wojskowego, zaś odwołujący się oficer nie został nawet zgłoszony przez dowódcę jego jednostki wojskowej na żadną formę tego kształcenia. Powyższą decyzję J.H. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 K.p.a. albowiem organ zaniechał jakiegokolwiek postępowania ograniczając się jedynie do analizy akt sprawy i oparł się jedynie o ustalenia, które zebrał w sprawie organ I Instancji, a które to ustalenia są w opozycji do twierdzeń i wniosków skarżącego; - art. 8 K.p.a. gdyż Dowódca [...] Flotylli Obrony Wybrzeża oparł zaskarżoną decyzję o argumentację bez powołania się na dowody, jednocześnie dokonał dowolnej oceny stanu prawnego i faktycznego w sprawie; - art. 9 K.p.a. gdyż organ zaniechał należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i nie podjął działań ukierunkowanych na wyjaśnienie istoty sprawy; - art. 77 K.p.a. gdyż organ nie dokonał w ogóle wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, pomimo znacznego upływu czasu od daty złożenia wniosku; - art. 107 § 3 K.p.a. albowiem w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji organ nie wskazał na fakty, które uznał za udowodnione, nie przytoczył dowodów, na których się oparł wydając decyzję; - art. 52 ust. 1 - 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji gdy skarżący pobierał naukę, której poziom i kierunek były zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym w myśl wskazanego przepisu, o fakcie pobierania nauki we wskazanym powyżej zakresie przełożeni byli powiadomieni, a w budżecie jednostki wojskowej przeznaczono środki na pokrycie kosztów nauki. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 6 marca 2014 r., w oparciu o art. 52 ust. 1-4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poinformował Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] o rozpoczęciu studiów podyplomowych w Akademii Marynarki Wojennej w G. na kierunku "Zarządzanie kryzysowe". Okres nauki miał trwać do grudnia 2014 r. Od 6 marca 2014 r. do czasu złożenia wniosku o dofinansowanie, żaden organ administracji nie kwestionował zasadności oraz kierunku podjętej nauki. Skarżący podał, że w aktach sprawy jest informacja dowódcy, który popiera wniosek strony skarżącej wskazując, iż rozpoczęte studia podyplomowe w Akademii Marynarki Wojennej w G. na kierunku "Zarządzanie kryzysowe" są zbieżne z wymaganymi kwalifikacjami na zajmowanym oraz planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Informacja ta opatrzona jest wzmianką o zaplanowaniu w budżecie środków na zwrot owych kosztów. Z informacji tej wynika, że skarżący jest planowany do wyznaczenia na stanowisko STE: Major/Kmdr. ppor., którą to informację należy oceniać w świetle awansu. Pobieranie nauki w ramach Akademii Marynarki Wojennej w G., jak wynika z pism przełożonych, odpowiada wymogom ustawowym. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych skarżący stwierdził, że w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania, dlaczego w ocenie organów, obrany przez żołnierza kierunek studiów nie jest zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym i dlaczego organy nie podzielają oceny wyrażonej w opiniach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że w opinii służbowej skarżącego z 2014 r. brak jest propozycji dotyczącego dalszego przebiegu służby. Adnotacja dodatkowa na ostatniej stronie opinii służbowej zawarta przez przełożonego żołnierza, o skierowaniu na studia podyplomowe celem możliwości wyznaczenia na wyższe stanowisko służbowe daje możliwość organowi uprawnionemu do wyznaczenia żołnierza na wyższe stanowisko służbowe o ile ma plany kadrowe do skierowania żołnierza na studia podyplomowe w ramach szkolnictwa wojskowego. W tamtym czasie była możliwość zgłoszenia oficera na dwa kierunki studiów podyplomowych zawarte w rocznym planie doskonalenia zawodowego żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych RP na 2014 r. Pierwszy kierunek takich studiów to "Podyplomowe studia operacyjno-taktyczne" organizowane w Akademii Obrony Narodowej w W. od 3 lutego 2014 r. Drugi kierunek to podyplomowe studia "Zarządzanie w sztabach" organizowany również w tej Akademii. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] nie zgłosił oficera na żaden kierunek wymienionych studiów podyplomowych, co utwierdza w przekonaniu, że nie posiadał żadnych planów kadrowych w stosunku do skarżącego. Organ wyjaśnił, że w karcie opisu stanowiska służbowego jak i w zakresie obowiązków dla stanowiska służbowego obecnie zajmowanego przez oficera, brak jest adnotacji o obowiązku wykonywania przez skarżącego zadań z zakresu zarządzania kryzysowego. Oficer we wniosku sam przyznaje, że posiadanie studiów podyplomowych niezbędne jest do ewentualnego jego wyznaczenia na wyższe stanowisko służbowe. Aby organ mógł udzielić pomocy w związku z pobieraniem nauki, studia podyplomowe o tym kierunku musiałyby być niezbędne na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Nie została zatem spełniona przesłanka zgodności poziomu i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Art. 52 ust. 3 ustawy stanowi, że żołnierz zawodowy może wystąpić do dowódcy z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki. W myśl art. 52 ust. 4 ustawy, pomoc ta, może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Z przytoczonego przepisu wynika, że: 1) decyzja w przedmiocie udzielenia pomocy ma charakter decyzji uznaniowej, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę sformułowania, że "pomoc może być udzielona", 2) przesłanką konieczną jest wykazanie przez zainteresowanego, że poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku. Zgromadzona i przesłana przez organ dokumentacja tworząca akta sprawy potwierdza trafność przyjętych w zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych. Skarżący wniosek o udzielenie pomocy uzasadnił uczęszczaniem na studia podyplomowe na kierunku "Zarządzanie kryzysowe". Skarżący, w stopniu etatowym kapitana, w korpusie osobowym łączności i informatyki, zajmuje stanowisko oficera bezpieczeństwa teleinformatycznego. Z opisu podstawowych obowiązków na stanowisku służbowym (k. 28) oraz z wyciągu z Rozkazu Dowódcy [...] Dywizjonu Trałowców nr Z -14 z dnia 31 maja 2011 r. "Zakres obowiązków oficera bezpieczeństwa teleinformatycznego" (k. 29) nie wynika, aby do obowiązków tych należało zajmowanie się tematyką dotyczącą nawet szeroko rozumianego "zarządzania kryzysowego". W związku z tym zasadnie organ przyjął, że brak jest podstaw do uznania, iż wybrany kierunek studiów podyplomowych na które uczęszczał skarżący jest zbieżny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku, czego sam skarżący w toku postępowania jak i w skardze nie podnosił. Wymagało zatem rozważenia, czy wybrany kierunek studiów podyplomowych był zbieżny z wymaganiami na planowanym do wyznaczenia stanowisku. Ze stanowiska Dowódcy wydającego zaskarżoną decyzję - uprawnionego do ewentualnego wyznaczenia skarżącego na wyższe stanowisko służbowe - jednoznacznie wynika, że takowych planów wobec skarżącego on nie posiada. To, że w opinii służbowej zawarto informację o propozycji skierowania skarżącego na studia podyplomowe celem wyznaczenia na stanowisko STE: komandor podporucznik, nie oznacza, że faktycznie takie plany ma wobec skarżącego dowódca uprawniony do ewentualnego wyznaczenia skarżącego na takowe stanowisko. Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych wynika, że nawet jeśli dowódca jednostki wojskowej wstępnie oceni, że spełnione są warunki określone w art. 52 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to ostatecznie związany jest zgodą organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe. Nie dotyczy to tylko tych przypadków, w których dowódca jednostki wojskowej jest organem uprawnionym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe wyższe od zajmowanego (§ 5 ust. 2). Przytoczone przepisy wskazują, że oceny, czy jest spełniona przesłanka przydatności poziomu i kierunku nauki są zbieżne na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, niezależnie od kierunków rozwoju zawodowego i potrzeb szkoleniowych żołnierza zawodowego zawartych w jego opinii służbowej (§ 4 rozporządzenia), ostatecznie dokonuje organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe wyższe od zajmowanego. Tylko ten organ jako jedyny uprawniony realnie może ocenić, czy istnieją, a jeśli tak, to jakie plany wyznaczenia danego żołnierza na określone stanowisko służbowe. Sugestie, które zawarte są w opinii służbowej co do kierunku rozwoju zawodowego, powinny być zatem uwzględnione przez dowódcę jednostki wojskowej badającego, czy spełnione są warunki do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki, ale nie zastępują one ostatecznej zgody organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne od zajmowanego stanowisko służbowe. Gdyby tak było to zgoda organu, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy w zw. z § 5 ust. 2 i § 6 rozporządzenia, byłaby zbędna. Ponadto, należy mieć na uwadze, że zawarta w § 4 rozporządzenia dyspozycja uwzględnienia treści opinii służbowej, kierowana do dowódcy jednostki wojskowej, jest pewnym wymogiem formalnym (proceduralnym), który nie może jednak bezwzględnie determinować oceny przydatności wybranego kierunku nauki na planowanym do wyznaczenia stanowisku, które to plany mogą ulec zmianie nawet tuż po okresie opiniowania żołnierza zawodowego. Zgodzić się należy z zarzutami skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób nie dość wyczerpujący wyjaśnia stanowisko organu w tym zakresie, tym niemniej daje się ono odczytać z uzasadnienia decyzji. Uchybienie organu w tym zakresie postanowieniom art. 107 § 3 K.p.a. nie mogło mieć jednak, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów naruszenia zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. Organ zgromadził dostateczny materiał dowodowy w aktach sprawy, który pozwalał na podjęcie takiego rozstrzygnięcia, w stopniu umożliwiającym również Sądowi ocenę jego legalności. Ocena stanu faktycznego w kontekście obowiązujących przepisów prawa była prawidłowa. Skarżący zaś nie wskazał, w jakim to zakresie materiał dowodowy został pominięty, jakich ustaleń stanu faktycznego organ nie podjął się lub na czym polegała niewłaściwa ocena materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.