II SA/Sz 697/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-08-23

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności jest zasadna, gdy osoba bezrobotna odmówiła podjęcia proponowanego zatrudnienia, które zostało uznane za odpowiednie przez organ rynku pracy, mimo iż osoba ta wskazuje na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania świadczenia, nawet jeśli spełnione jest kryterium dochodowe, jeśli osoba bezrobotna nieuzasadnienie odmówiła podjęcia odpowiedniego zatrudnienia, co zostało potwierdzone prawomocną decyzją organu rynku pracy. Obowiązki opiekuńcze wobec starszej osoby nie stanowią uzasadnionej przyczyny odmowy podjęcia pracy uznanej za odpowiednią.
Stan faktyczny
J. S. zwróciła się o pomoc finansową na zakup żywności. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na odmowę podjęcia przez nią pracy, mimo spełnienia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że obowiązki opiekuńcze wobec syna nie usprawiedliwiają odmowy podjęcia odpowiedniego zatrudnienia. Skarżąca podniosła, że toczy się sprawa o zasiłek przedemerytalny i zajmuje się synem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a skargę J. S. w dniu [...] zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie pomocy finansowej na zakup żywności. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta , decyzją z dnia [...], na podstawie art. 39, art. 100 ust. 1 i 2, art. 106 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił J. S. przyznania pomocy na zakup żywności. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. S. z uwagi na dochód nie przekraczający kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej i trudną sytuacją życiową (bezrobocie, choroby itp.) kwalifikuje się do objęcia pomocą przez ośrodek. Z uwagi jednak na to, że J. S. odmówiła podjęcia pracy, stosownie do art. 11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej, Kierownik Ośrodka odmówił przyznania pomocy finansowej. J. S. w odwołaniu wniosła o przyznanie pomocy na zakup żywności. Wyjaśniła, że nie podjęła pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad [...] liczącą [...] lat. Podniosła też, że oczekuje na przyznanie zasiłku przedemerytalnego, oraz że w [...] otrzymała pomoc na zakup żywności, a w [...] odmówiono takiej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art.11 ust.2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że J. S. mieszka z [...]. [...] ze względu na wiek i stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. Tym też tłumaczy strona odmowę podjęcia pracy. W [...] odwołująca się otrzymała pomoc finansową w kwocie [...] zł. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy w oparciu o przepis art. 11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej tj. w związku z nieuzasadnioną odmową podjęcia zatrudnienia przez osobę bezrobotną. W ocenie Kolegium argumenty podniesione przez stronę tj. opieka nad [...], nie mogą być brane pod uwagę. Strona jest osobą młodą i powinna podjąć pracę a nie żyć z synem na koszt [...]. Tym bardziej, że proponowana praca jest pracą odpowiednią w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004r. Nr 99,poz. 1001 ze zm./. J. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podniosła, że od [...] toczy się sprawa o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. W ocenie skarżącej posiada ona wiek do otrzymania powyższego świadczenia, obecnie zajmuje się [...] i pozostaje wraz z synem na jej utrzymaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem /materialnym i procesowym/, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w świetle zebranego materiału dowodowego nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo materialne lub prawo procesowe w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest lakoniczne i niezbyt fortunnie precyzuje istotę stanowiska organu odwoławczego, co z punktu widzenia wymogów jakie spełniać powinno uzasadnienie decyzji określonych w art. 107 § 3 kpa, wskazuje na naruszenie tego przepisu. Jednakże z przyczyn o których będzie mowa, przyjąć należało, że uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu należy podnieść, że zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzicom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy o Pomocy społecznej). Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, której dochód nie przekracza kwoty 316zł, zwanej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" (art.8 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Stosownie do art. 11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej – brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z przytoczonych przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej wynika, że pomimo spełnienia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie organ może odmówić przyznania wnioskowanej pomocy, jeśli stwierdzi wystąpienie jednej z przesłanek określonych cytowanym wyżej art. 11 ust.2 tej ustawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń organów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest [...] skarżącej wnosząca wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym [...] zł, co daje na osobę [...] zł. Z powyższego wynika, że dochód w rodzinie skarżącej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Bezsporne jest również w sprawie i to, że skarżąca została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia. Z akt sprawy wynika bowiem, że Starosta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) pozbawił skarżącą z dniem [...] statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji Wojewody wynika że skarżąca odmówiła podjęcia zatrudnienia w [...], jako przyczynę odmowy wskazała konieczność sprawowania opieki nad [...]. Organ ten uznał, że obowiązki opiekuńcze wobec starszej osoby nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie odmowy przyjęcia proponowanej pracy, jeżeli praca ta jest pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem, za odpowiednią pracę należy uznać zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotna ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. W tym stanie faktycznym sprawy ustalenie organu odwoławczego wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że J. S. odmówiła podjęcia odpowiedniego zatrudnienia bez uzasadnionej przyczyny znajduje pełne oparcie w ostatecznej i prawomocnej decyzji organu właściwego do stwierdzenia tego faktu. Nie jest to zatem ustalenie błędne, a w obliczu jego zaistnienia organy pomocy społecznej uprawnione były do odmowy przyznania świadczenia na podstawie art. 11 ust.2 cyt. ustawy o pomocy społecznej. Redakcja art. 11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej wskazuje na to, że odmowa ta następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego polega na zbadaniu czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, więc czy nie działał dowolnie. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy podjął próbę uzasadnienia dlaczego odmówił skarżącej przyznania pomocy, choć jak to już zostało wyżej zasygnalizowane, uczynił to dość lakonicznie. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że intencją organu odwoławczego było wykazanie, że wskazana przez stronę przyczyna odmowy podjęcia odpowiedniego zatrudnienia, która to przez organ zatrudnienia została uznana za nieuzasadnioną miała tak dalece naganny charakter, że przemawiała jednocześnie za odmową udzielenia pomocy społecznej. W ocenie sądu, taki pogląd organu jest zasadny i prawa nie narusza. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło