II SA/Sz 697/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wykonania obowiązków p o s t a n a w i a 1)odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, 2)zwrócić skarżącemu kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi Postanowieniem z dnia 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę B.P. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wykonania obowiązków, z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego. W dniu [...] pełnomocnik skarżącego, wyznaczony z urzędu w osobie adwokata Ł.B., nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że w dniu 12 listopada 2013 r. otrzymał od skarżącego pismo wskazujące na to, że nieopłacenie skargi nastąpiło wskutek okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności. Kierując się treścią tego pisma pełnomocnik podniósł, że zarówno wiek skarżącego ([...] lat), typ jego osobowości (typ neurotyczny) jak i stan jego zdrowia (cierpi na depresję, nerwicę i zaniki pamięci) przesądza, że skarżący nie potrafi poruszać się w meandrach porządku prawnego, w tym ocenić doniosłości wezwania do uiszczenia wpisu. Następnie wyjaśnił, że strona zdając sobie sprawę w własnych ułomności, ustanowiła pełnomocnikiem osobę posiadającą w tym zakresie wymagane kompetencję. Skarżący bowiem dnia 15 czerwca 2013 r. udzielił pełnomocnictwa adw. M.K. do wniesienia skargi. Mając na uwadze uzgodnienia poczynione z ww. adwokatem, skarżący wysłał do niego pismo Sądu wzywające do uiszczenia wpisu sądowego. Adwokat polecił nieopłacanie skargi wskazując, że sam to uczyni. Dlatego też skarżący, jako że nie był w stanie zorientować się wymaganiach prawnych odnoszących się do opłacenia pism sądownych i w konsekwencji ich wypełnić, przekazał adwokatowi kwotę 500 zł na opłacenie czynności przed sądem. Później skarżący dowiedział się, że adwokat faktycznie go nie reprezentuje, ale jedynie redaguje w jego imieniu pisma, a następnie uzyskał informację o problemach prawno-karnych swego pełnomocnika, które uniemożliwiały jakąkolwiek reprezentację. Pełnomocnik w celu wykazania wskazanych we wniosku okoliczności załączył: pełnomocnictwo ustanawiające adw. M.K. z dnia 15 czerwca 2013 r., potwierdzenie nadania korespondencji na adres Kancelarii [...] i jej odebrania, pismo adw. Z.Ś. z dnia 17 września 2013 r. informujące, że jest substytutem generalnym ustanowionym dla adw. M.K., zaświadczenie psychologiczne z dnia [...], zaświadczenie lekarskie z dnia [...], kartę leczenia szpitalnego z dnia [...] oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Nadto do wniosku załączono dowód uiszczenia w dniu 7 listopada 2013 r. wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Jedną z istotnych przesłanek w rozpatrywanej sprawie jest warunek braku winy w uchybieniu terminu. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznościami uzasadniającymi brak winy mogą być na przykład: nagła choroba, zdarzenie losowe lub błędne pouczenie. Obowiązek wykazania braku winy, jak i uwiarygodnienia staranności ciążą na wnioskodawcy. Natomiast Sąd przy ocenie tej kwestii uwzględnia wszystkie okoliczności, wynikające z akt sprawy, jakie uzna za istotne. Analiza argumentów wniosku, w kontekście akt sprawy, doprowadziła Sąd do przekonania, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W pierwszej kolejności należy podnieść, że stan zdrowia, wiek jak i typ osobowości sam w sobie nie wyklucza istnienia winy w uchybieniu terminu, zaś skarżący powołując się na te okoliczności nie wykazał, aby to one stanowiły przeszkodę w uiszczeniu wpisu. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że te okoliczności nie uniemożliwiały podejmowania w sprawie czynności przez skarżącego, skoro w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego B.P. nadał przesyłkę do adwokata M.K., zawierającą według jego twierdzeń – zobowiązanie do uiszczenia wpisu jak i przekazał stosowną kwotę pełnomocnikowi na opłacenie czynności przed sądem. Po drugie zauważyć należy, że zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu określało jasno obowiązek, termin i konsekwencję jego niewykonania, a zatem powoływanie się na fakt niezorientowania się w wymogach prawnych odnoszących się do opłacania pisma, nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na potwierdzenie powyższego stanowiska dodatkowo należy wskazać, że skarżący tytułem wpisu od skargi samodzielnie uiścił kwotę 100 zł w dniu 7 listopada 2013 r. na konto tutejszego Sądu, co świadczy o poradności życiowej i prawidłowej percepcji strony. Poza tym przedmiotowe zarządzenie Sądu zostało skierowane do B.P. (jako działającego samodzielnie w sprawie, gdyż w skardze nie wskazano, aby był ustanowiony pełnomocnik jak i nie załączono żadnego stosownego pełnomocnictwa) jak i przez niego odebrane, tak więc przekonanie skarżącego, że w niniejszej sprawie działa za niego pełnomocnik, który wykona przesłane przez stronę wezwanie Sądu, nie może stanowić okoliczności faktycznej przemawiającej za przywróceniem terminu. Takiej okoliczności nie stanowi również to, że skarżący postępując zgodnie z sugestią "pełnomocnika", jakoby przekazał mu kwotę na opłacenie skargi w zaufaniu, że ten uiści wymagany wpis. Powyższe przesądza o tym, że niedopełnienie czynności opłacenia skargi nie wynikało z realnie zaistniałej przeszkody uniemożliwiającej uiszczenie wpisu, lecz z faktycznej rezygnacji z jego dokonania przez stronę. Okoliczność, że skarżący działał w zaufaniu do adwokata M.K. nie ma żadnego znaczenia dla oceny spełnienia omawianej przesłanki. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że mocodawca ponosi odpowiedzialność za błędy i zaniechania ustanowionego przez siebie pełnomocnika, jak i osób, którymi się wyręcza. Tak więc, wszelkie skutki z tytułu braku podjęcia odpowiednich działań przez takie osoby, odnoszą się bezpośrednio do strony powierzającej wykonanie stosownej czynności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że niedochowanie przez stronę skarżącą terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wbrew twierdzeniu zawartemu we wniosku, nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnych i wskazujących na brak winy. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. Jednocześnie, na podstawie art. 225 P.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie drugim o zwrocie stronie uiszczonego wpisu, wobec wcześniejszego odrzucenia skargi.