II SA/Sz 698/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-09-24

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, nauczycielka z rozdzielnością majątkową, będąca w trakcie rozwodu i spłacająca kredyt, wykazuje sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jej miesięczny dochód jako nauczycielki jest niewystarczający do pokrycia kosztów utrzymania mieszkania, spłaty kredytu oraz bieżących potrzeb związanych ze stanem zdrowia, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.
Stan faktyczny
I. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wnioskodawczyni jest nauczycielką, utrzymuje się z pensji, ponosi koszty utrzymania mieszkania, spłaca kredyt i jest pod opieką szpitala onkologicznego. Referendarz sądowy ocenił, czy przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF I. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną i zdrowotną, wskazując, że od czerwca 2013 r. posiada rozdzielność majątkową, jest w trakcie rozwodu, utrzymuje się jedynie ze swojej pensji nauczycielskiej w wysokości [...] zł netto. Sama ponosi wszelkie opłaty za mieszkanie, konsultacje lekarskie, suplementy diety, spłatę kredytu gotówkowego przeznaczonego na remont mieszkania. Z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni cały czas pozostaje pod opieką Szpitala Onkologicznego. Nadto spłaca kredyt gotówkowy zaciągnięty na okres 6 lat ( od 2013 r. do 2019 r.), w wysokości [...] zł, z miesięczną ratą do spłaty [....] zł. Z dodatkowych dokumentów przesłanych w wykonaniu wezwania referendarza sądowego wynika, że I. M. z tytułu wykonywanej pracy uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto, miesięczne koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania kształtują się na poziomie ok. [...] zł tj. czynsz [...] zł, telewizja, internet – [...] zł, prąd [...] zł. Dodatkowo spłaca kredyt w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód wynosi [...] zł. Z kwoty tej ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości ok. [...] zł, a na uwadze należy mieć jeszcze koszty związane z bieżącymi potrzebami, takimi jak np. wyżywienie, suplementy diety z uwagi na stan zdrowia ( choroba nowotworowa). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, uznać należy, że Jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest Ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło