II SA/Sz 702/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-08-27

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli prawo to zostało mu już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ prawo to zostało już przyznane skarżącemu prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie, który został już rozstrzygnięty, chyba że wcześniejszy wniosek został oddalony lub dotyczył innego zakresu. Skarżący został poinformowany o możliwości zwrócenia się do Izby Adwokackiej w przypadku niezadowolenia z dotychczasowej reprezentacji.
Stan faktyczny
Skarżący L.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, po tym jak jego skarga na decyzję Wojewody w przedmiocie statusu bezrobotnego została oddalona wyrokiem WSA. Wcześniej referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył adwokata, który podjął czynności w sprawie. Skarżący poinformował o rezygnacji pełnomocnika i zwrócił się o wyznaczenie kolejnego, powołując się na art. 118 § 3 K.p.c. Sąd uznał, że prawo pomocy zostało już przyznane i skarżący nie może domagać się jego ponownego przyznania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie wywołanym wnioskiem skarżącego o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy zakresie wywołanym wnioskiem skarżącego o ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt II SA/Sz 702/09 oddalił skargę L.G. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. w przedmiocie statusu bezrobotnego. Przed rozpatrzeniem przedmiotowej skargi postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że referendarz sądowy odstąpił od rozpatrzenia wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący korzysta z tego uprawnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył skarżącemu adwokata z urzędu w osobie R.G. W piśmie z dnia [...]r. L.G. poinformował Sąd, że obecny pełnomocnik zrezygnował z reprezentowania strony. Wobec tego skarżący zwrócił się do Sądu z prośbą o "przyznanie pomocy prawnej" chcąc skorzystać ze środków odwoławczych w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...]. Sąd poinformował skarżącego, że nie ma podstaw do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika, w sytuacji gdy wyznaczony nie spełnił oczekiwań strony. Skarżący może zwrócić się w tym przypadku do [...]Izby Adwokackiej z wnioskiem o wyznaczenie innego pełnomocnika. W dniu [...]r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie adwokata z urzędu w niniejszej sprawie, powołując się na przepis art. 118 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że stosowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja prawa pomocy znajduje uregulowanie prawne w rozdziale 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ustawa ta stanowi przejaw odrębności sądownictwa administracyjnego w zakresie zasad postępowania przed tymi sądami. Na postępowanie składa się wiele czynności stron i sądu, które prowadzą do rozpatrzenia konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Powyższe oznacza, że z wyjątkami wyraźnie w tej ustawie wymienionymi, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Wyłączenie przepisów procedury cywilnej dotyczy również art. 118 § 3 K.p.c., na który skarżący powołał się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo należy zauważyć, że wniosek L.G. z dnia [...]. nie jest pierwszym złożonym w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...]. referendarz sądowy w związku ze zgłoszonym wnioskiem z dnia [...]. przyznał L.G. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, a wynika to z przedmiotu sprawy (status osoby bezrobotnej) – art. 239 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sumując zakres powyższych zwolnień należy stwierdzić, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie z prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 w/w ustawy). Wnioskiem z dnia [...]r. L.G. zwrócił się do Sądu z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tym razem o ustanowienie adwokata. Zatem wniosek skarżącego dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie, w jakim korzysta już z tego uprawnienia, na mocy postanowienia przyznanego w toku postępowania przed sądem I instancji. Podkreślić należy, że przyznane mocą postanowienia sądu, czy też referendarza sądowego prawo pomocy jest skuteczne z chwilą złożenia przez stronę wniosku i jak stanowi art. 243 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozciąga się ono nie tylko na postępowanie przed sądem I instancji, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ale także na postępowanie egzekucyjne. W niniejszej sprawie skarżącemu prawomocnym postanowieniem referendarza z dnia [...] r. przyznane zostało prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i pozostaje ono nadal aktualne, ponieważ nie zostało przez skarżącego cofnięte, czy też uchylone przez sąd, a z okoliczności sprawy nie wynika, że postępowanie prawomocnie się zakończyło. Postanowienie to stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika w osobie adwokata dla L.G. w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Należy mieć na uwadze i to, że przyznane stronie prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego nie oznacza jednak, że sąd ustanawia pełnomocnika procesowego poprzez imienne wskazanie osoby tego pełnomocnika. Kwestia wskazania adwokata, należy do kompetencji właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. Zarzuty związane z oceną świadczonej przez pełnomocnika procesowego z urzędu pomocy prawnej w przypadku niezadowolenia, wymagają wystąpienia przez wnioskodawcę do organów tejże Rady o zmianę osoby adwokata w danej sprawie. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył pełnomocnikiem z urzędu dla L.G. adwokata w osobie R.G.. Pełnomocnik złożył do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego do prowadzenia sprawy przydzielonej z urzędu oraz podjął czynności w toku postępowania sądowego (uczestniczył w rozprawie sądowej, składał wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, składał informację o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą oraz podjęcie przez niego czynności w sprawie stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia referendarza sądowego w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Oznacza to, iż w powyższej sprawie skarżący nie może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy, bowiem prawo to zostało już w tej sprawie skonsumowane. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który mógłby stanowić podstawę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Skarżący może jedynie zwrócić się w tym przypadku do [...] Izby Adwokackiej z wnioskiem o wyznaczenie innego pełnomocnika, o czym skarżący został poinformowany przez Sąd w piśmie z dnia [...]r. Skoro w niniejszej sprawie skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym, to rozciąga się ono również na etap postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach przyznanie skarżącemu prawa pomocy po raz kolejny w sytuacji, gdy korzysta już z tego prawa na podstawie prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia [...]r. nie jest możliwe. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący mógłby wnieść w niniejszej sprawie tylko wówczas, gdyby wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie został przez sąd oddalony lub gdyby w kolejnym wniosku skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w innym zakresie niż wcześniej przyznany. Wniosek L.G. z dnia [...] r. dotyczy kwestii już rozstrzygniętej, co czyni jego wniosek bezzasadnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 243 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło