II SA/Sz 704/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B., po rozpatrzeniu wniosku E. K. z dnia 12 września 2017 r., przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na A. S. od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. w wysokości [...] zł za pełny miesiąc. Kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B., działając na podstawie art. 2 pkt 11, art. 4, art. 5, art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uchylił powyższą decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że dokonał weryfikacji złożonego wniosku oraz przedłożonych do niego dokumentów. Z akt sprawy wynika, że E. K. pracuje bez zmian w tej samej firmie od kilku lat, a jej dochód za rok 2016 po odjęciu wszystkich składek wyniósł [...] zł. Do wskazanego dochodu wliczono kwotę zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko, tj. [...] zł, oraz alimenty na córkę wypłacone z funduszu alimentacyjnego w 2016 r. w kwocie [...]zł. Na dzień wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze mąż wnioskodawczyni P. K. był osobą bezrobotną, zobowiązaną wyrokiem sądu do płacenia alimentów na swoje dziecko w kwocie [...]zł miesięcznie. Organ wziął pod uwagę dołączone do wniosku potwierdzenia przelewów, jednak nie mógł ich uwzględnić, gdyż dowody wpłat nie są dokonywane tytułem alimentów. W dniu 16 stycznia 2018 r. do organu wpłynął dokument potwierdzający wysokość dochodu uzyskanego za drugi miesiąc od pojęcia zatrudnienia przez P. K. w kwocie [...]zł. Mając na uwadze przepis art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, organ wliczył ww. dochód do dochodu rodziny, odliczając od niego koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł ([...] zł - [...] zł = [...] zł). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł miesięcznie. Po zweryfikowaniu dokumentów organ ustalił, że łączny dochód w rodzinie E. K. z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w ujęciu miesięcznym wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje [...] zł. Tym samym, kryterium dochodowe na osobę zostało przekroczone o kwotę [...]zł. Organ wskazał, że w związku z uzyskaniem dochodu przez męża wnioskodawczyni w miesiącu listopadzie 2017 r. świadczenie nie przysługuje od miesiąca stycznia 2018 r. Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 13 marca 2018 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, złożonym osobiście w siedzibie organu w dniu 28 marca 2018 r., E. K. zarzuciła organowi nieodliczenie od dochodu alimentów, które mąż płaci na swojego syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2, art. 5, art. 27 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Kolegium po przytoczeniu przepisów regulujących zasady przyznania świadczenia wychowawczego wyjaśniło, że organ l instancji w trakcie realizacji decyzji przyznającej wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze, powziął informację o uzyskaniu dochodu przez członka rodziny strony, tj. męża wnioskodawczyni P. K., który od dnia [...] r. podjął zatrudnienie. Z tego tytułu za pierwszy pełny miesiąc po podjęciu zatrudnienia uzyskał wynagrodzenie netto w wysokości [...] zł. Wobec powyższego, organ zasadnie dokonał weryfikacji dochodów rodziny i stwierdził, że E. K. przekracza ustawowe kryterium dochodowe i świadczenie wychowawcze jej nie przysługuje. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji słusznie nie uwzględnił okoliczności opłacania alimentów przez P. K. na rzecz innego dziecka. Przedłożone kserokopie dowodów wpłat potwierdzają, że P. K. dokonywał wpłat [...] zł na rzecz A. S., przy czym na dowodach wpłat figuruje zapis "wpłata na konto", co w żaden sposób nie potwierdza, iż jest to wpłata tytułem alimentów na dziecko. Kolegium zaznaczyło, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie, ma charakter konstytutywny i z tego względu może ona wywierać skutki od momentu jej wydania, tj. od miesiąca marca 2018 r., nie zaś od miesiąca stycznia 2018 r. - jak błędnie zawarł w treści decyzji organ pierwszej instancji. E. K. powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędne nieodliczenie od dochodu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innej osoby i błędne przyjęcie, iż skarżąca przekracza kryterium dochodowe, a w konsekwencji nieprzyznanie jej świadczenia wychowawczego. Skarżąca podkreśliła, że z przedłożonych organowi dowodów wpłat jednoznacznie wynika, że są to kwoty wpłacane dla A. S. jako alimenty. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. Dokonując analizy sprawy sąd doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżone rozstrzygnięcie wydało po rozpatrzeniu odwołania E. K. wniesionego z naruszeniem art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej zwanej "K.p.a.". Stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dna doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, decyzja organu I instancji z dnia [...] r. doręczona została skarżącej w dniu 13 marca 2018 r. Termin do złożenia odwołania upływał zatem z dniem 27 marca 2018 r. Z akt sprawy wynika, że E. K. odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła w siedzibie organu w dniu 28 marca 2018 r.(środa). Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrzyło odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu, z akt sprawy nie wynika bowiem, aby strona występowała z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Należy podkreślić, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i dopiero czynność strony, którą jest skuteczne wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie zostały przewidziane dla organu odwoławczego w przepisach art. 138 K.p.a. Ustalenie, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a., wobec braku wniosku o przywrócenie terminu, obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., nie uprawnia zaś do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 Sędziów z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98 (dostępne w Internecie) rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości. Podsumowując, wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło na skutek rażącego naruszenia art. 129 § 2 K.p.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Dodać należy, że w tej sytuacji sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.