II SA/Sz 705/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej usunięcie słupów energetycznych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. B. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą wydania decyzji nakazującej spółce A. usunięcie [...] słupów energetycznych posadowionych w m. [...] na działkach nr [...] i nr [...]. Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu sądowego złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca jest zadłużona w Spółdzielni Mieszkaniowej A. i utrzymuje się z wyprzedaży majątku oraz polisy i akcji. Pieniądze ze sprzedaży akcji wnioskodawczyni przeznaczyła na opłatę kosztów apelacji od sprawy w Sądzie Okręgowym w [...] nr sygn. [...] w wysokości ok. [...]. zł. B. F. podała, że nie posiada środków finansowych na remont nieruchomości oraz wykonywanie ciążących na właścicielu obowiązków w przedmiocie bezpieczeństwa i zagrożenia pożarowego lasu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach B. F. wskazała, że posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 oraz [...] ha nieużytków. Nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada samochodu, ani żadnych maszyn potrzebnych do pracy w lesie. W roku [...] poniosła straty w wysokości [...] zł z tytułu kosztów sądowych. Pismem referendarza sądowego z dnia [...] r. B. F. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - zaświadczenia z Spółdzielni Mieszkaniowej A. o wysokości posiadanego zadłużenia, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dot. domu o pow. [...] m2, gdzie jest położony, kto w nim zamieszkuje i ponosi koszty jego utrzymania, - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dot. wysokości dochodu uzyskanego ze sprzedaży majątku, - oświadczenia dot. wysokości posiadanej polisy. W odpowiedzi skarżąca nadesłała ostateczne wezwanie do zapłaty wystawione przez Spółdzielnię Mieszkaniową A., opiewające na kwotę [...] zł oraz rozliczenie polisy dokonane przez Spółkę B., z którego wynika, że wysokość polisy wynosi [...] zł. Odnośnie pozostałych punktów wezwania skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów ani nie ustosunkowała się do nich. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...]r. (doręczonym [...]r.) odmówił uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym w sądowych, a skarżąca złożyła w dniu [...] r. sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, postanowienie przeciwko, któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy). W przypadku, gdy oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe (art. 255 w/w ustawy). Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Wyjaśnienia wymaga, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości, co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. Ustalenie to nie jest możliwe w przypadku nie wykazania przez wnioskodawcę stanu majątkowego ze względu na brak dokumentów źródłowych, do przesłania których jest zobligowany, skoro taka jest treść wezwania sądu. Reasumując niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, a co za tym idzie - instytucja ta nie zostanie wobec wnioskodawcy zastosowana. Niemożność ustalenia sytuacji majątkowej powoduje z kolei konieczność odmowy przyznania prawa pomocy. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, B. F. nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, w szczególności nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie o określenie źródeł dochodu, w taki sposób aby umożliwić Sądowi dokonanie oceny jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia, czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zwraca uwagę, że skarżąca wprawdzie udziela odpowiedzi na skierowane do niej wezwania, niemniej jednak treść udzielonych odpowiedzi nie usunęła zaistniałych w sprawie wątpliwości. Zasadność wniosku skarżąca opiera na wskazywaniu okoliczności, które w przeważającej części nie zostały w należyty sposób udokumentowane, a skarżąca mimo kierowanego wezwania nie przedstawiła dokumentów źródłowych na poparcie swoich twierdzeń. B. F. twierdzi, że nie ma jakichkolwiek źródeł dochodu i jest zarejestrowana, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jednakże do oświadczenia nie dołączyła żadnego dokumentu, który mógłby ten fakt uwiarygodnić. Z akt sprawy, wynika nadto, że skarżąca jest właścicielką więcej niż tylko jednej nieruchomości, których utrzymanie wiąże się z ponoszeniem kosztów i spowodowało zadłużenie, ale przedstawiła tylko stan zadłużenia wynikający z zaległości wobec Spółdzielni Mieszkaniowej A., w pozostałym zakresie nie przedstawiła dowodów. Skarżąca twierdzi również, że jest wpisana w rejestr dłużników i prowadzone są wobec niej egzekucje z zajęciem nieruchomości łącznie, jednakże i te okoliczności nie zostały uwiarygodnione stosowną dokumentacją. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, że pomimo - jak skarżąca wskazuje trudnej sytuacji materialnej i finansowej - nie jest w stanie ponieść niezbędnych wydatków na zaspokajanie podstawowych potrzeb związanych z egzystencją rodziny (wyżywienie, środki czystości opłaty za wodę, prąd, opał). W tym zakresie skarżąca nie przedstawiła żadnych twierdzeń i dowodów. Powyższe okoliczności ujmowane łącznie prowadzą do wniosku, że nie zostały udowodnione przez stronę wszystkie okoliczności pozwalające Sądowi na przyjęcie, że w sprawie występują przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zgodnie z brzemieniem tego przepisu uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z powyższym na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.