II SA/Sz 705/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz B., po rozpatrzeniu wniosku E. K. z dnia 12 września 2017 r., przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na A. S., od dnia 1 października 2017 r. do dnia 30 września 2018 r., w kwocie [...]zł. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz B. działając na podstawie art. 104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 9, art. 10, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489), zwanej dalej: "u.p.o.u.a.", uchylił powyższą decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że dokonał weryfikacji złożonego wniosku oraz przedłożonych do niego dokumentów. Z akt sprawy wynika, że E. K. pracuje bez zmian w tej samej firmie od kilku lat, a jej dochód za rok 2016, po odjęciu wszystkich składek, wyniósł [...] zł. Do wskazanego dochodu wliczono kwotę zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dziecko, tj. [...] zł. Na dzień wydania decyzji przyznającej świadczenie alimentacyjne mąż wnioskodawczyni P. K. był osobą bezrobotną, zobowiązaną wyrokiem sądu do płacenia alimentów na swoje dziecko w kwocie [...]zł miesięcznie. Organ wziął pod uwagę dołączone do wniosku potwierdzenia przelewów, jednak nie mógł ich uwzględnić, gdyż dowody wpłat nie są dokonywane tytułem alimentów. W dniu 16 stycznia 2018 r. do organu wpłynął dokument potwierdzający wysokość dochodu uzyskanego za drugi miesiąc od pojęcia zatrudnienia przez P. K. w kwocie [...]zł. Na podstawie art. 9 ust. 4a u.p.o.u.a., organ wliczył ww. dochód do dochodu rodziny, odliczając od niego koszty uzyskania przychodu w kwocie [...]zł ([...] zł - [...] zł = [...] zł). Organ ustalił, że dochód miesięczny rodziny wnioskodawczyni z uwzględnieniem dochodu uzyskanego wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na rodzinę daje miesięcznie kwotę [...]zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty 725 (art. 9 ust 1 i 2 u.p.o.u.a.). Z uwagi na przekroczenie w rodzinie ww. kryterium dochodowego, organ uznał, że wnioskodawczyni świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują. Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 13 marca 2018 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, złożonym osobiście w siedzibie organu w dniu 28 marca 2018 r., E. K. zarzuciła organowi nieodliczenie od dochodu alimentów, które mąż płaci na swojego syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 9 ust. 1, ust. 2 pkt 12 u.p.o.u.a., po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Kolegium po przytoczeniu przepisów regulujących zasady przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wyjaśniło, że organ l instancji w trakcie realizacji decyzji przyznającej wnioskodawczyni świadczenia z funduszu alimentacyjnego, powziął informację o uzyskaniu dochodu przez członka rodziny strony, tj. męża wnioskodawczyni P. K., który od dnia 8 listopada 2017 r. podjął zatrudnienie. Z tego tytułu, za pierwszy pełny miesiąc po podjęciu zatrudnienia, uzyskał wynagrodzenie netto w wysokości [...] zł. Wobec powyższego, organ zasadnie dokonał weryfikacji dochodów rodziny i stwierdził, że E. K. przekracza ustawowe kryterium dochodowe i świadczenie z funduszu alimentacyjnego jej nie przysługuje. Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie nie uwzględnił okoliczności opłacania alimentów przez P. K. na rzecz innego dziecka. Przedłożone kserokopie dowodów wpłat potwierdzają, że P. K. dokonywał wpłat [...] zł na rzecz A. S., przy czym na dowodach wpłat figuruje zapis "wpłata na konto", co w żaden sposób nie potwierdza, że jest to wpłata tytułem alimentów na dziecko. Kolegium zaznaczyło, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie ma charakter konstytutywny i z tego względu może ona wywierać skutki od momentu jej wydania, tj. od miesiąca marca 2018 r. E. K. powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a., poprzez błędne nieodliczenie od dochodu kwoty alimentów świadczonych na rzecz innej osoby i błędne przyjęcie, iż skarżąca przekracza kryterium dochodowe, a w konsekwencji nieprzyznanie jej świadczenia alimentacyjnego. Skarżąca podkreśliła, że z przedłożonych organowi dowodów wpłat, tj. [...] zł jednoznacznie wynika, że są to kwoty wpłacane dla A. S., jako alimenty. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia alimentacyjnego. Dokonując analizy sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K zaskarżone rozstrzygnięcie wydało po rozpatrzeniu odwołania E. K., wniesionego z naruszeniem art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej zwanej "k.p.a.". Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dna doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Jak wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, decyzja organu I instancji z dnia [...] r. doręczona została skarżącej w dniu 13 marca 2018 r. Termin do złożenia odwołania upływał zatem z dniem 27 marca 2018 r. Z akt sprawy wynika, że E. K. odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła w siedzibie organu w dniu 28 marca 2018 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K rozpatrzyło odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby strona występowała z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Należy podkreślić, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i dopiero czynność strony, którą jest skuteczne wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie zostały przewidziane dla organu odwoławczego w przepisach art. 138 k.p.a. Ustalenie, że odwołanie zostało wniesione z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a., wobec braku wniosku o przywrócenie terminu, obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., nie uprawnia zaś do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 11/98 (dostępne w Internecie) rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, które korzysta z ochrony trwałości. Podsumowując, wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło na skutek rażącego naruszenia art. 129 § 2 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.