II SA/Sz 706/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Dolecki po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 17 września 2012 r. w sprawie II SA/Sz 706/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Odpis powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie złożenia środka odwoławczego został doręczony skarżącej w dniu [...]. W dniu [...] r. skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) w którym oświadczyła, że aktualnie jest bez pracy i nie pobiera zasiłku. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał A. S. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów t.j.: - dowodów potwierdzających wysokość wydatków na bieżące utrzymanie domu oraz mieszkania (energia elektryczna, gaz, woda, czynsz, podatek od nieruchomości) z okresu ostatnich 3 miesięcy; - wyciągów bądź wykazów z wszystkich rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy; - odpisów zeznań podatkowych za 2010 i 2011 rok; - oświadczenia, czy skarżąca w ostatnich dwóch latach korzystała z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak należy przesłać decyzję potwierdzającą ten fakt; - oświadczenia, czy jest zarejestrowana jako bezrobotna w urzędzie pracy, jeżeli tak wówczas należy przesłać zaświadczenie z właściwego urzędu pracy Jednocześnie Sąd pouczył wnioskodawczynię, że niewykonanie zobowiązania w terminie dziesięciodniowym, od dnia otrzymania niniejszego wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na wezwanie A. S. w piśmie z dnia [...] r. oświadczyła, że uzupełnia wniosek oraz m.in. wskazała, że w zakresie rachunków za gaz korzysta z butli gazowej, której koszt wynosi [...] zł. A. S. załączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] r. potwierdzające, że A. S. w [...] roku uzyskała przychód brutto w wysokości [...] zł, w tym dochód brutto w wysokości [...] zł, z kolejnego zaświadczenia wynika, że skarżąca w [...] r. osiągnęła przychód brutto w wysokości [...]. Ponadto wnioskodawczyni przedłożyła wydruk z posiadanego konta osobistego w C. , potwierdzający brak środków w okresie od [...] r. Dodatkowo skarżąca dołączyła zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. potwierdzające, że skarżąca w okresie [...] r. nie korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej. Natomiast z dołączonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...] r. i od tego dnia nie posiada prawa do zasiłku. Przedłożyła również nakaz płatniczy z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] na łączną kwotę [...] zł obejmujący opłatę za podatek rolny w wysokości [...] zł oraz od nieruchomości w wysokości [...] Dokumentując wydatki na utrzymanie nieruchomości skarżąca przedłożyła: - faktury za wodę wskazujące, że [...] z uwagi na nadwyżkę w kwocie [...] zł nie musiała uiszczać opłaty, podobnie jak w [...] opłata wynosiła [...] zł, natomiast w [...] - dowód wpłaty za energię elektryczną na kwotę [...] zł uiszczoną we [...]r. oraz wpłatę za energię elektryczną na kwotę [...] zł uiszczoną w [...] - kserokopię rachunku za energię elektryczną na kwotę [...] zł z określonym termin płatności na dzień [...] r. z odręczną adnotacją "zapłacono na poczet nadpłaty". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, którzy ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zdaniem Sądu oświadczenie wnioskodawczyni dotyczące jej sytuacji majątkowej jest niepełne oraz nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji majątkowej. Jak wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedłożonych zaświadczeń skarżąca jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia [...] r., nie posiada żadnych oszczędności, wydruk z konta również potwierdza brak jakichkolwiek środków. Tymczasem, jak wynika z dokumentów potwierdzających wydatki na utrzymanie nieruchomości wnioskodawczyni posiada środki na uiszczanie opłat za energię elektryczną, z tytułu wpłaconych kwot za wodę uzyskuje nawet nadpłatę będącą podstawą do pomniejszenia wysokości bieżących opłat w miesiącach [...]. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, jednak znajduje środki na wywiązywanie się z zobowiązań związanych z utrzymaniem nieruchomości, mimo że nie korzysta ze środków pomocy społecznej, ani nie posiada żadnych oszczędności. Ocena materiału zgromadzonego w sprawie pozwala wyrazić pogląd, że ponoszone przez skarżącą opłaty tytułem pokrycia wydatków na utrzymanie nieruchomości potwierdzają, że wbrew twierdzeniom skarżącej, posiada ona środki finansowe, zatem należy uznać, że przedstawione przez nią informacje są niepełne i nie odzwierciedlają jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.