II SA/Sz 706/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi N. Spółki z z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 23 lipca 2025 r. nr SKO.4122.694.2025 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego oddala skargę . Decyzją z dnia 23 lipca 2025 r. nr SKO.4122.694.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (przywoływane dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (dalej przywoływana jako Spółka lub Skarżąca), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza B. z dnia 5 marca 2025 r., znak: GK.7230.3.71.2025 w sprawie wymierzenia z urzędu N. spółka z o.o. kary pieniężnej w wysokości 34.221,00 zł za zajęcie bez zezwolenia Burmistrza B. części pasa drogowego ulicy [...] (dz. nr [...] obr. [...]) w B., w celu ustawienia ogrodzenia panelowego, usytuowanego na części chodnika (dz. nr [...] obr. [...]). Jak wyjaśniło Kolegium, decyzją z dnia 5 marca 2025 r., Burmistrz B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wymierzył Spółce karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia części pasa drogowego drogi gminnej. Spółka wniosła z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, potraktowanie go w sposób pobieżny i wybiórczy oraz dokonanie jego dowolnej oceny, a w konsekwencji dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sprowadzających się do braku ustalenia jaka faktycznie powierzchnia pasa drogowego była zajęta przez spółkę przez cały okres wskazany w decyzji tj. od 27 stycznia 2023 r. do 28 marca 2023 r., 2. naruszenie art. 189f § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odstąpienie w uzasadnieniu decyzji od rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu odwołania zarzuty zostały rozwinięte, w tym strona wskazała, że faktyczna powierzchnia zajętego pasa drogowego, wynikająca z mapy do celów informacyjnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego, dotyczyła stanu z daty sporządzenia dokumentów oraz zajęcia największej części pasa drogowego na potrzeby realizowanej inwestycji. Rozpatrując powyższe odwołanie, Kolegium, po przywołaniu przepisów mających zastosowanie w sprawie wyjaśniło, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy strona złożyła w dniu 25 stycznia 2023 r. wniosek do organu pierwszej instancji o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej o powierzchni 12 m2 w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, tj. ogrodzenia panelowego usytuowanego na chodniku działki nr [...], wskazując we wniosku termin zajęcia od dnia 26 stycznia 2023 r. Dopiero jednak decyzją z dnia 29 marca 2023 r. organ zezwolił stronie na ustawienie ogrodzenia od dnia 29 marca 2023 r. do dnia 31 sierpnia 2023 r. W dniu 27 stycznia 2023 r., a więc po wpływie wniosku, organ dokonał kontroli pasa drogowego ulicy [...] w B., w wyniku której stwierdził, że na ulicy [...] zostało ustawione ogrodzenie panelowe na części chodnika przy wykonanym wykopie - bez zezwolenia zarządcy drogi. W dniu kontroli zostały dokonane pomiary powierzchni zajęcia, którą organ określił na 12 m2 (24 m x 0,5 m). Następnie, wobec kwestionowania przez stronę takiej powierzchni i istniejących w tym zakresie wątpliwości omówionych w decyzji Kolegium z dnia 23 stycznia 2025 r. nr SKO.4122.1563.2024, organ ustalił na podstawie mapy do celów informacyjnych, pochodzącej od strony, sporządzonej przez geodetę uprawnionego, że powierzchnia zajęcia pasa wyniosła 6,60 m2 (22 m x 0,3 m). Mapy sporządzone przez geodetę, stanowiące w oryginale akta sprawy nr SKO.4122.1670.2023, strona przedłożyła w odwołaniu od pierwszej decyzji organu z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Organ udokumentował zajęcie pasa drogowego wykonując zdjęcia w poszczególnych 61 dniach zajęcia, w okresie od dnia 27 stycznia 2023 r. do dnia 28 marca 2023 r. Ze zdjęć wynika, że ogrodzenie panelowe posadowione było w pasie każdego dnia w ten sam sposób w podstawie fundamentowej z prefabrykowanych płyt betonowych umieszczonych na chodniku, a więc miało charakter trwały w tym znaczeniu, że było zabezpieczone przed przesuwaniem. Wymiar kary został ustalony w zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem art. 40 ust. 4 ustawy, którego zastosowanie wynika z celu zajęcia pasa drogowego, jako dziesięciokrotność opłaty wynikającej z iloczynu liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego (6,60 m2), stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego określonej w § 2 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia 6 lipca 2022 r. (8,50 zł) i liczby dni zajmowania pasa drogowego (61 dni). Dało to kwotę kary w wysokości 34.221,00 zł. Nałożenie tak wyliczonej kary pieniężnej zostało zakwestionowane przez stronę w odwołaniu poprzez zarzut nieustalenia, jaka faktycznie powierzchnia pasa drogowego była zajęta, gdyż według argumentacji strony, przed datą stwierdzenia przez geodetę powierzchni zajęcia pasa drogowego na 6,60 m2, była ona jeszcze mniejsza, a potrzeba jej zwiększenia do wskazanej wielkości powstawała w miarę postępów przy realizowanej inwestycji. Taka argumentacja w ocenie Kolegium nie zasługuje na uwzględnienie z kilku powodów. Przede wszystkim nie potwierdza jej dowód przedłożony przez stronę - mapa do celów informacyjnych sporządzona przez geodetę uprawnionego, który organ uznał za wiarygodny i przesądzający w przedmiotowej sprawie oraz którym strona próbowała wykazać w poprzednich etapach postępowania niższą niż pierwotnie przyjętą przez organ powierzchnię zajęcia. Z opisu mapy wynika jednoznacznie, że kolorem czerwonym wykazano na niej położenie ogrodzenia w pierwszym etapie budowy, w relacji do ogrodzenia istniejącego przed rozpoczęciem budowy. Przeczy to zatem twierdzeniom strony, że ustalona na 6,60 m2 powierzchnia zajęcia pasa drogowego osiągnęła taką wielkość dopiero w kolejnych, późniejszych etapach inwestycji oraz, że dopiero wtedy geodeta dokonał pomiarów zajętej przez stronę powierzchni, bowiem sam geodeta uprawniony określił czas pomiaru na pierwszy, a więc początkowy etap budowy. Oznacza to, idąc za tokiem argumentacji strony, że w późniejszym etapie inwestycji, w miarę postępów przy jej realizacji, powierzchnia zajęcia mogła być tylko większa niż udowodnione 6,60 m2. Ponadto strona występując z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w styczniu 2023 r. wskazała powierzchnię zajęcia na 12 m2 i choć wartość ta odnosiła się do zezwolenia, w którym strona może potencjalnie uzyskać zgodę na większą powierzchnię zajęcia niż rzeczywista, to wątpliwe jest, by strona we wniosku wskazała planowaną powierzchnię zajęcia aż tak znacznie przekraczającą rzeczywistą, czyli mniejszą nawet niż ustalone 6,60 m2 i ponosiła przez to wygórowane opłaty za wydane zezwolenie. Konstatacja taka nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, a także przeczy zasadom ekonomiki, logiki oraz doświadczenia życiowego i w ocenie Kolegium stanowi wyłącznie próbę uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej za samowolne zajęcie pasa drogowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika niesprzecznie, że pas drogowy o ustalonej powierzchni był zajęty w okresie wskazanym przez organ, tj. co najmniej od 27 stycznia 2023 r. do dnia poprzedzającego dzień wydania zezwolenia włącznie, czyli do 28 marca 2023 r., poprzez ustawienie na chodniku drogi publicznej ogrodzenia panelowego. Niewątpliwa i niekwestionowana przez stronę jest także okoliczność, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego strona uzyskała dopiero od 29 marca 2023 r. stąd do dnia poprzedzającego dopuściła się czynu sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną. Oznacza to, że co do zasady podlega odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu, o ile nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające wymierzenie kary, określone w k.p.a. W zakresie zaś przesłanek uniemożliwiających wymierzenie kary, określonych w k.p.a. Kolegium wskazało, że tylko jedna z przesłanek przewidzianych w art. 189 § 1 k.p.a., warunkująca możliwość odstąpienia od nałożenia kary została spełniona, tj. zaprzestanie przez stronę naruszenia prawa, co nastąpiło na skutek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego od dnia 29 marca 2023 r. Choć strona zaprzestała z tym dniem naruszenia prawa, to w ocenie Kolegium wagi naruszenia przez stronę przepisów ustawy dotyczących obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie można uznać za znikomą, stąd nie została spełniona druga konieczna przesłanka warunkująca nieobciążanie strony karą pieniężną. Dokonując takiej oceny Kolegium wzięło pod uwagę, że czas trwania naruszenia wynosił 61 dni, zatem nie był jedynie symboliczny, jedno lub kilkudniowy, co ma o tyle istotne znaczenie, że nawet jednodniowe zajęcie pasa drogowego wymaga zgody zarządcy drogi i podlega co do zasady obowiązkowi opłatowemu, bądź sankcji administracyjno - karnej w przypadku dokonania zajęcia bez wymaganego zezwolenia. Powierzchnia zajęcia obejmowała chodnik, a więc kluczowy z punktu widzenia pieszych ciąg komunikacyjny. Niewątpliwie zakłóciło to ruch drogowy na zajętej powierzchni poprzez utrudnienie ruchu pieszym oraz osobom poruszającym się przy użyciu urządzeń wspomagających ruch, a także wykluczyło przez czas samowolnego zajmowania pasa możliwość podjęcia przez zarządcę drogi działań na zajętej powierzchni, do których jest ustawowo zobowiązany i odpowiedzialny m.in. za stan techniczny pasa drogowego i jego ochronę, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo komunikacyjne oraz bezpieczeństwo użytkowników drogi. Jak dodatkowo wskazał organ odwoławczy należało uwzględnić też to, że ogrodzenie stanowiące obowiązkowe zabezpieczenie budowy, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowalnego zostało umieszczone w pasie drogowym przez profesjonalistę - przedsiębiorcę, którego przedmiotem działalności jest prowadzenie robót budowlanych (według KRS). Oczywistym jest przy tym, że obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obciąża zarówno przedsiębiorców, jak i osoby niebędące przedsiębiorcami, jednak w przypadku tych pierwszych możliwa jest powtarzalność naruszeń polegających na nielegalnym wejściu w granice pasa drogowego w celach inwestycyjnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z tego względu przy ocenie wagi naruszenia prawa należy uwzględnić okoliczności o charakterze podmiotowym dotyczące samego sprawcy deliktu administracyjnego pod kątem oceny należytej staranności, jaką winien się wykazać, co uzasadnia w przypadku strony, jako przedsiębiorcy, zwiększone oczekiwania co do jej umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez nią działaniach; obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Wymagania wobec profesjonalisty co do znajomości i przestrzegania przepisów związanych z prowadzoną działalnością są zatem większe niż w stosunku do nieprofesjonalnych podmiotów zajmujących pas drogowy bez zezwolenia w celu niezwiązanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ma to taki skutek, że wagę naruszenia prawa należy oceniać w sposób bardziej rygorystyczny w przypadku przedsiębiorców, a odstąpienie od wymierzenia kary w ich przypadku powinno być wyjątkiem i wynikać z okoliczności szczególnych, które w niniejszej sprawie nie występują. Podkreślono, że sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy pełni funkcję nie tylko represyjną, ale przede wszystkim wychowawczą, stymulacyjną i prewencyjną. Cel prewencyjny kary ma natomiast najistotniejsze znaczenie w przypadku podmiotów, w przypadku których istnieje potencjalna powtarzalność zajmowania pasa drogowego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto z całokształtu okoliczności zajmowania przez stronę pasa drogowego wynika, że strona miała świadomość nielegalnego zajęcia pasa drogowego, bowiem rozpoczęła budowę oraz postawiła w pasie drogowym ogrodzenie pomimo nierozpatrzonego wniosku i braku zezwolenia. Za zajęcie pasa po uzyskaniu zezwolenia pobiera się opłatę, stąd okoliczność odstąpienia od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego mogłaby prowadzić w tym przypadku do niedopuszczalnej sytuacji, w której strona zajmowałaby samowolnie i świadomie pas drogowy w określonym przedziale czasowym nie ponosząc za to ani opłaty, ani kary administracyjnej. Powodowałoby to deprecjonowanie przepisów ustawy przewidujących obowiązek opłatowy, bezpodstawne zróżnicowanie okresów zajmowania pasa drogowego przez stronę pod kątem konieczności ponoszenia kosztów zajęcia, a także nieuzasadnioną dyskryminację osób, które działają zgodnie z prawem występując w odpowiednim czasie z wnioskiem o wydanie stosownego zezwolenia, takie zezwolenie otrzymują co najmniej w dniu zajęcia pasa drogowego i ponoszą określoną opłatę za cały okres zajęcia. Podmioty zobowiązane do przestrzegania prawa (w tym stronę) zachęcałoby to natomiast do łamania prawa i zajmowania pasa bez zgody zarządcy drogi w przeświadczeniu, że unikną nie tylko kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, ale i nie poniosą stosownej opłaty. Niweczyłoby to tym samym cel ustawy z punktu widzenia zatem chronionego ustawą dobra - ochrony pasa drogowego, należy w tym przypadku uznać, że doszło zarówno do bezpośredniego (utrudnienia w ruchu, zawężenie ciągu komunikacyjnego pieszych), jak i pośredniego naruszenia podstawowego dobra chronionego ustawą, a to świadczy o naruszeniu prawa znaczącym dla porządku prawnego, a nie o naruszeniu nieistotnym czy znikomym. Tym samym w ocenie Kolegium cel prewencyjny kary nie zostałby w sprawie spełniony poprzez zastosowanie art. 189 § 2 i 3 k.p.a., tj. odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, gdyż takie działanie organów mogłoby przyczynić się zarówno do dyskryminacji podmiotów ponoszących koszty legalnego zajęcia pasa drogowego, przeznaczane na ochronę dróg i poprawę warunków korzystania z dróg, co z kolei wpływa na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, jak i do wyrobienia w stronie przekonania, że nakazy i obowiązki ustawowe mogą być bez żadnych dotkliwych konsekwencji bagatelizowane w przyszłości. Mając to na uwadze Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie ziściły się łącznie przesłanki z art. 189 f § 1 k.p.a. Nie zachodzą również przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 18 9f § 1 pkt 2 k.p.a. - za zachowanie objęte niniejszym postępowaniem na stronę nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna ani strona nie została ukarana za wykroczenie, wykroczenie skarbowe, przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; ani też przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 189f § 2 i 3 k.p.a. Dodatkowo, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 189e k.p.a. bowiem do naruszenia prawa nie doszło wskutek działania siły wyższej, a więc nie wystąpiła okoliczność, w której strona nie podlega ukaraniu. W szczególności w sprawie nie wystąpił wyjątek od ogólnej zasady konieczności uzyskania zezwolenia przewidziany w art. 40 ust. 14 ustawy, tj. konieczność usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu, a znajdujących się w pasie drogowym, gdyż nie zostały spełnione warunki wynikające z tego artykułu a kwestie te zostały omówione szczegółowo w poprzednich decyzjach Kolegium z dnia 5 października 2023 r. nr SKO.4122.1670.2023 oraz z dnia 23 stycznia 2025 r. nr SKO.4122.1563.2024. Nie nastąpiło również przedawnienie karalności. Pismem z 27 sierpnia 2025 r. Spółka wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo tego, że zapadła ona z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia jaka faktycznie powierzchnia pasa drogowego była zajęta przez spółkę przez cały okres wskazany w decyzji tj. od 27 stycznia 2023 r. do 28 marca 2023 r. 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo tego, że zapadła ona z naruszeniem art. 189f §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez odstąpienie w uzasadnieniu decyzji od rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej oraz w sytuacji, gdy w okresie wskazanym w decyzji Skarżąca jedynie zabezpieczyła cześć pasa drogowego, która stwarzała niebezpieczeństwo dla użytkowników drogi. Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego I rozpoznania Organowi II instancji. W uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano w szczególności, że w przedmiotowej sprawie w dalszym ciągu brak jest ustaleń jaka faktycznie powierzchnia pasa drogowego była zajęta przez spółkę w okresie od 27 stycznia 2023 r. do 28 marca 2023 r. (w każdym dniu). Dokumentacja fotograficzna oraz mapa do celów informacyjnych sporządzona przez geodetę inż. T. G., który dokonując stosownych pomiarów w terenie naniósł na mapach ogrodzenia w odniesieniu do faktycznej granicy działki oraz ogrodzenia panelowego, obrazuje stan faktyczny na dzień ich sporządzenia. Faktyczna powierzchnia zajętego pasa drogowego wynikająca z ww. dokumentów wyniosła 6,6 m2, przy czym dotyczy to stanu z daty sporządzenia tych dokumentów oraz stanu, gdzie Spółka zajęła największą część pasa drogowego na potrzeby realizowanej inwestycji. W ocenie Spółki przed datą stwierdzenia zajęcia pasa drogowego o pow. 6.60 m2 zajęta pow. była jeszcze mniejsza. Potrzeba jej zwiększenia do wskazanej wielkości powstawała w miarę postępów przy realizowanej inwestycji. Konieczność zajęcia pasa drogowego przez Spółkę przez okres od dnia 27 stycznia 2023 r. do dnia 28 marca 2023 r. wynikała z konieczności zabezpieczenia terenu, w związku z usunięciem się betonowego ogrodzenia, do czego wbrew sugestiom organów, Spółka w żaden sposób się me przyczyniła. Gdyby nie powyższy fakt, do zajęcia pasa drogowego doszłoby dopiero w momencie wydania decyzji przez Burmistrza B. uwzględniającej wniosek Spółki z dnia 25 stycznia 2023 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o nałożeniu na Skarżących kary pieniężnej za zajęcie, bez zezwolenia zarządcy drogi, pasa drogowego drogi gminnej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 z późn. zm.). I tak, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenia wymaga prowadzenie robót w pasie drogowym, umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, czy obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, umieszczanie reklam, a także zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach (art. 40 ust. 2 ustawy). Natomiast stosownie do art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 ustawy). Wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, dla dróg, których zarządcą jest ta jednostka samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 8 ustawy). W myśl zaś art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego. W badanej sprawie jest nie jest sporne zajęcie przez Skarżącą bez zezwolenia przez okres 61 dni (od 27 stycznia 2023 do 28 marca 2023 r.) części pasa drogowego drogi gminnej - ulicy [...] (dz. nr [...]) w B. w celu ustawienia ogrodzenia panelowego, usytuowanego na części chodnika. Przy czym Spółka w dniu 25 stycznia 2023 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej o powierzchni 12 m2 w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, tj. ogrodzenia panelowego wskazując we wniosku termin zajęcia od dnia 26 stycznia 2023 r. Natomiast stosowna decyzja w tym przedmiocie została wydana w dniu 27 stycznia 2023 r. Spółka kwestionuje skarżoną decyzję wywodząc, iż nie zostało prawidłowo ustalone jaka faktycznie powierzchnia pasa drogowego była zajęta przez spółkę przez cały okres wskazany w decyzji tj. od 27 stycznia 2023 r. do 28 marca 2023 r. Skarżąca oświadcza w tym zakresie, że wynikająca z opinii geodety powierzchnia 6,6 m2 dotyczy jedynie stanu z daty sporządzenia opinii. Przed datą stwierdzenia zajęcia pasa drogowego o pow. 6.60 m2 zajęta powierzchnia miała być mniejsza, a potrzeba zwiększenia do wskazanej wielkości powstawała w miarę postępów przy realizowanej inwestycji. Jak wynika z kontroli dokonanej przez pracowników organu I instancji w dniu 27 stycznia 2023 r. (tj. dwa dni po wpływie wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego), już w powyższej dacie zostało postawione ogrodzenie panelowe na części chodnika przy wykonanym wykopie. Wówczas protokolarnie ustalono, iż powierzchnia zajęcia pasa drogowego wynosi 12 m2 (24 m x 0,5 m), przy czym w toku postępowania odwoławczego od pierwszej decyzji wydanej w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej Spółka przedstawiła opinię biegłego geodety, w której wyliczono powierzchnię zajęcia pasa na 6,60 m2. Powyższa wartość, została ostatecznie uwzględniona przez organy w toku ustalania wysokości dla każdego z dni zajęcia pasa drogowego bez wymaganej decyzji. W ocenie Sądu argumentacja skargi oraz odwołania, iż w okresie zajęcia bez wymaganego zezwolenia części pasa drogowego dochodziło do zmiany powierzchni zajęcia nie znajduje oparcia w dowodach przedstawionych przez Spółkę a dokumentacja zdjęciowa zgromadzona przez organ prowadzi do wniosków przeciwnych. W tym zakresie nie sposób podważać trafności stanowiska organu odwoławczego, że ze zgromadzanych zdjęć wynika, iż ogrodzenie panelowe posadowione było każdego dnia w ten sam sposób na podstawie fundamentowej z prefabrykowanych płyt betonowych umieszczonych na chodniku, a więc miało charakter trwały w tym znaczeniu, że było zabezpieczone przed przesuwaniem. Stąd organy miały podstawy przyjęcia, iż zajęcie w istocie dotyczyło stałego obszaru przez cały okres objęty decyzją. Na marginesie warto dostrzec, iż wobec braku przedstawienia przez stronę skarżącą wiarygodnych dowodów dotyczących zamiany powierzchni zajęcia w poszczególnych dniach, konsekwentne przyjęcie jej twierdzenia, iż powierzchnia zajęcia ustalona na jej zlecenia przez geodetę dotyczy tylko dnia wydania opinii, nakazywałoby przyjąć iż przedmiotowa powierzchnia dla innych dat powinna być ustalona na podstawie pomiaru dokonanego przez pracowników organu, opiewającego na powierzchnię prawie dwukrotnie większą niż wyliczona przez geodetę. Tym samym Sąd miała na względzie, że organ rozstrzygając sprawę zastosował prawidłowo zasadę art. 81a § 1 k.p.a. nakazującą rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Oceniając argumentację Spółki nie sposób też nie dostrzegać, iż objęta decyzją powierzchnia jest prawie dwukrotnie mniejsza nie ta, o której zajęcie zawnioskowała strona wskazując, iż taki właśnie obszar jej jest potrzebny w okresie realizacji inwestycji na sąsiedniej działce. Stąd zarzut dotyczący naruszenia przez organ zasad postępowania dowodowego w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem organy prawidłowo rozpatrzyły cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i przedstawiły jego ocenę w prawidłowo i przekonująco uzasadnionej decyzji rozstrzygając wątpliwości na korzyść strony. Jeśli chodzi natomiast o zarzut dotyczący naruszenia art. 189f §1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez odstąpienie w uzasadnieniu decyzji od rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy w okresie wskazanym w decyzji Skarżąca jedynie zabezpieczyła cześć pasa drogowego, która stwarzała niebezpieczeństwo dla użytkowników drogi, a co było wynikiem "usunięcia się betonowego ogrodzenia" odgradzającego chodnik od prowadzanej przez Spółkę budowy - co do zasady rację ma pełnomocnik Skarżącej, iż uzasadnienie organu I instancji w tym zakresie było skrajnie lakoniczne. Niemniej jednak organ odwoławczy w powyższym zakresie przedstawił pełne i przekonujące uzasadnienie, trafnie zwracając uwagę na charakter działalności Spółki oraz cele kary. W zakresie argumentacji skargi dotyczącej tego, iż Spółka była zmuszona zabezpieczyć prowadzoną budowę z uwagi na związku "usunięcie się betonowego ogrodzenia" warto dostrzec, iż zgodnie z art. 147 kodeksu cywilnego właścicielowi nie wolno dokonywać robót ziemnych w taki sposób, żeby to groziło nieruchomościom sąsiednim utratą oparcia. W myśl zaś art. 22 pkt 3 i pkt 4 Prawa budowalnego do obowiązków kierownika budowy należy zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu. Nadto art. 73-79 Prawa budowalnego określają szczegółowo zasady postępowania w razie katastrofy budowalnej. Przypomnieć w tym miejscu warto, iż w myśl art. 73 ust. 1 Prawa budowalnego katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Z przedstawionych przez stronę skarżącą, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika dowodów oraz twierdzeń nie wynika, aby w toku poradzonej przez Spółkę inwestycji były podejmowane działania w powyższych zakresach, w szczególności, aby kierownik budowy (lub inwestor) zgłaszał opisane w skardze zdarzenie "usunięcia się betonowego ogrodzenia" organowi nadzoru budowlanego celem podjęcia odpowiednich działań zabezpieczających życie, zdrowie lub mienie. Stąd brak było podstaw do uznania racji Skarżącej co do niezbędności zabezpieczenia terenu budowy w sposób, który zaistniał w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji brak jest też podstaw do uznania powyższego za okoliczność uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary za zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Natomiast w zakresie zarzutów dotyczących nadmiernego czasu procedowania wniosku o udzielne pozwolenia na zajecie pasa drogowego przez organ I instancji, także one nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia decyzji dotyczącej kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Nie ulega wątpliwości, iż Spółka zajęła fragment pasa drogowego najpóźniej 2 dni po złożeniu wniosku. W powyższej dacie Skarżąca miała niewątpliwie świadomość obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia i wiedzę o jego braku. Jeśli zaś postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia było prowadzone przewlekle - jak zdaje się aktualnie twierdzić Skarżąca - przysługiwały jej stosowne uprawnienia obrony swojego interesu w jego toku (wniesienie ponaglenia i skarga do sądu administracyjnego). Złożenie wniosku o zajęcie pasa drogowego nie upoważniało Spółki do realizacji swoich celów inwestycyjnych z użyciem nieruchomości drogowej bez uzyskania stosownego rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Cytowane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.