II SA/Sz 708/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. i W.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), oraz art. 104 kpa - nakazał Z. i W.M. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia [...] budynku rekreacyjnego wybudowanego na działce nr [...] Organ I instancji - jak wynika to z uzasadnienia decyzji - ustalił, że Z.i W.M.w [...] dzierżawionej od [...]r. a będącej ich własnością od dnia [...]r. - wybudowali bez wymaganego pozwolenia [...] budynek rekreacyjny o wymiarach [...]m , wyposażony w instalację [...]. Ponadto organ ustalił na podstawie informacji Burmistrza [...], że teren na którym znajduje się działka nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...]r. jest oznaczony jako [...] - tereny użytków rolnych. Zdaniem organu, wybudowanie budynku rekreacyjnego nie było zatem zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego należało orzec o jego rozbiórce. W odwołaniu od tej decyzji Z.i W.M. wnieśli o jej uchylenie. Odwołujący się zarzucili, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. art. 9, 10,77 § 1, 80 i 81 kpa, oraz art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Przepis ten daje podstawę do odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolenie na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Wskazali ponadto, że działali w usprawiedliwionym przekonaniu, iż nastąpi zmiana planu oraz w zaufaniu do organów w stopniu nie pozwalającym przyjąć, że ich działanie ma charakter samowoli. Właściciele działek na spornym terenie powołali bowiem Społeczny Komitet [...], który reprezentował ich przed organami samorządowymi i z nim Burmistrz [...] zawarł [...]r. umowę o poniesieniu kosztów i opracowań planu. Rada Miejska w [...] w dniu [...]r. podjęła uchwałę Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w obrębie geodezyjnym[...], a [...]r. zapadła uchwała Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] Wskazali również, że odwołująca się Z.M. i Jej wnuczka przebyły ostatnio bardzo poważne zabiegi operacyjne na sercu i ich stan zdrowia wymaga wręcz przebywania w środowisku, jakie panuje na przedmiotowej działce. W powyższych kwestiach odwołujący się nie mieli możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Do odwołania dołączono odpisy: uchwały i pism przywołanych w tym piśmie procesowym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, Kpa, art. 37 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w związku z art. 103. ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z.iW.M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ustalił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w związku z informacją Burmistrza [...] o samowoli budowlanej na działce nr [...], przeprowadził w dniu [...] wizję lokalną. Podczas wizji, w obecności inwestora, ustalono, że w [...] Z.i W.M. wybudowali bez wymaganego prawem pozwolenia, drewniany budynek rekreacyjny o wymiarach [...]. Z pisma Burmistrza [...]., wynika , że teren na którym znajduje się działka nr[...] w Planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] jest oznaczony symbolem [...] - teren użytków rolnych. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że budynek rekreacyjny został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i na terenie, który nie był przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju. W takim przypadku zastosowanie ma przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, który stanowi, iż obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. W tych okolicznościach decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę jest zgoda z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że istotnie organ I instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, i jest to oczywiste uchybienie, które jednak nie ma wpływu rozstrzygnięcie. Okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone podczas wizji przeprowadzonej w obecności inwestora. Odnosząc się do dalszych zarzutów i argumentów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowy budynek rekreacyjny został wybudowany bez takiego pozwolenia. Ponadto podjęcie uchwały przez Radę Miejską w [...] o przystąpieniu do sporządzenia projektu zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, polegającej na zmianie przeznaczenia gruntów rolnych na obszarze działek nr [...]na cele realizacji zabudowy mieszkaniowej, nie zmienia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. faktu wybudowania obiektu niezgodnie z planem zagospodarowania, obowiązującym w czasie jego wybudowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.iW.M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzyli stanowisko i argumenty podniesione w odwołaniu. Ponadto zarzucili, że nie wykazano w sprawie, aby budowa i eksploatacja obiektu prowadziła do negatywnych następstw dla użytkowników terenów sąsiednich. Nadto takie wykorzystanie terenu jest zgodne z jego rzeczywistą funkcją, która miała być zapisana w planie zagospodarowania przestrzennego, a który to plan tylko w tym celu miał ulec zmianie , wobec braku przeciwnych merytorycznych przesłanek. Skarżący działając w zaufaniu do deklaracji organu samorządowego o zmianie planu, na własny koszt zbudowali linię energetyczną wraz z trafostacją, sieć wodociągową oraz drogę wewnętrzną. Zgłosili też gotowość budowy i doprowadzenia sieci kanalizacyjnej do głównego kolektora. Zgodnie z utrwalonym poglądem, nakaz rozbiórki może być uznany za konieczny tylko wówczas, gdy nie da się w inny sposób zapobiec lub odwrócić rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub porządku prawnego bądź zagrożenia środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Stan taki w ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie występuje. Orzekanie o nakazie rozbiórki tylko na podstawie braków formalnych to automatyzm, natomiast istotne znaczenie dla oceny stanu faktycznego ma także przebieg postępowania administracyjnego, które prowadzono z naruszeniem Konstytucji RP. Wyłączenie zaś, z nowo opracowanego planu, działek [...] tylko po to, aby uniknąć zmiany ich funkcji, w sytuacji, gdy zmiany takiej dokonano w odniesieniu do gruntu bezpośrednio sąsiedniego, nastąpiło z naruszeniem art. 2, 7, 31 ust.3, 32 ust.1 Konstytucji RP. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest - stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie orzeka w oparciu o zasady słuszności czy współżycia społecznego, o ile nie zawiera ich treść konkretnej normy prawa materialnego. Dlatego podniesione w skardze okoliczności dotyczące nakładów związanych z budową infrastruktury technicznej na nieruchomości, nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 Ppsa nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Konsekwencją ustalenia, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez pozwolenia na budowę w [...]r. jest to, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm ./. Zgodnie bowiem z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2003r. Nr 2077, poz. 2016 ze zm./ przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane, obowiązującej w dacie postawienia obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy, obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym w odniesieni do konkretnych terenów /tj. ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym Dz.U. z 1989r. Nr 17, poz. 99 ze zm./. Takimi przepisami w odniesieniu do konkretnych terenów są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, których ustalenia, ze względu na ich rangę prawa miejscowego, wiążą organy administracji publicznej przy wydawaniu decyzji . Natomiast zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane z 1974r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, o ile określony obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W czasie budowy obiektu, będącego przedmiotem sprawy, teren, na którym znajduje się działka skarżących objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...]r. Rady Miejskiej w [...] ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]r. Z ustaleń planu - niekwestionowanych przez skarżących - wynika, że działka skarżących znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] teren użytków rolnych. Wobec jednoznacznych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, teren, na którym dopuszczono się samowoli budowlanej przeznaczony był do użytku rolniczego, a nie pod budownictwo rekreacyjno-letniskowe, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust.1 pkt 1 wykluczające legalizację tego obiektu budowlanego. Odnośnie zawartych w skardze zarzutów wskazujących, że podjęte zostały działania zmierzające do zmiany planu miejscowego w zakresie przeznaczenia terenu, na którym znajduje się działka skarżących, to należy stwierdzić, że z uwagi na treść art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu to jest w [...]r., a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości. Natomiast kwestia zastosowania przepisu art. 39 ustawy Prawo budowlane, może być rozpatrywana w odrębnej sprawie, której przedmiotem będzie rozpoznanie wniosku, o ile taki zostanie złożony, o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki. W tym stanie rzeczy, ze względu na bezzasadność skargi, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd skargę oddalił.