II SA/Sz 708/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego p o s t a n a w i a 1/przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej [...] zł, 2/ w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 3/ ustanowić adwokata. S. B. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w sprawie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że źródło Jej utrzymania stanowi emerytura w wysokości (...) zł brutto, natomiast wydatki, które ponosi to podatek od nieruchomości w kwocie 216 zł, prąd 200 zł, woda 57 zł, wywóz nieczystości 151 zł, gaz 50 zł, wywóz śmieci 38 zł i opał 300 zł. Dalej skarżąca podała, że posiada dom mieszkalny o pow. 100 m2, oborę i budynek gospodarczy, nieruchomość zabudowaną o pow. 0,37ha. Syn M. posiada działkę o pow. 0,79ha niezabudowaną, pozostającą na jej utrzymaniu. W dochodach gospodarstwa domowego wnioskodawczyni podała, że dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego stanowi tylko jej emerytura. Wnioskodawczyni zamieszkuje z synami, z których jeden jest bezrobotny, natomiast drugi choruje i wymaga leczenia. Pismem Sądu z dnia 02.10.2008 r. wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy : - dowodów potwierdzających wysokość emerytury z okresu ostatnich trzech miesięcy, - decyzji dot. podatku od nieruchomości, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez A. B. statusu osoby bezrobotnej, - oświadczenia odnośnie M. B., czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, czy otrzymuje rentę i przesłania dowodów potwierdzających dany fakt, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na zakup lekarstw za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy skarżąca bądź jej rodzina korzystała w ostatnich dwóch latach z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt. W odpowiedzi skarżąca nadesłała dowody emerytury oraz rachunki potwierdzające wysokość wskazanych w formularzu wydatków na utrzymanie domu, nadto dołączyła fakturę za zakup nawozu, zaświadczenie z PUP o posiadaniu przez A. B. statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, odnośnie chorującego syna nie złożyła żadnego oświadczenia, podobnie nie oświadczyła, czy korzystała z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zignorowała wezwanie w części dotyczącej syna M., nadsyłając jedynie skierowanie do specjalisty, które nie wyjaśnia jego sytuacji materialnej, nie odniosła się do również do kwestii korzystania z prawa pomocy. Należy również zauważyć, że z przedstawionych wydatków nie wszystkie ponoszone są co miesiąc, dotyczy to zakupu opału, czy nawozu, jak też podatku od nieruchomości. Skarżąca ma stałe źródło dochodu – otrzymuje rentę w wysokości (...) zł netto, nie należy zatem do osób pozbawionych zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jednakże biorąc pod uwagę wysokość wpisu (200 zł) oraz sytuację majątkową i osobistą skarżącej, Sąd uznał, że uiszczenie wpisu w całości w obecnej sytuacji mogłoby prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i rodziny, dlatego postanowił jak w sentencji. Sąd natomiast uwzględnił wniosek w pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia adwokata do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ponieważ mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, stwierdził, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.