II SA/Sz 709/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-09-19
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu osoby bezrobotnej następuje z mocy prawa w dniu rozpoczęcia odbywania kary pozbawienia wolności, czy też z dniem, w którym osoba ta faktycznie nie spełniała już warunków do bycia bezrobotnym, uwzględniając okoliczności takie jak zatrzymanie przez policję czy uczestnictwo w szkoleniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Ustalenia organów dotyczące daty utraty statusu osoby bezrobotnej budziły wątpliwości, ponieważ nie uwzględniono w pełni materiału dowodowego, w tym faktu uczestnictwa skarżącego w szkoleniu oraz daty jego zatrzymania przez policję. Sąd uznał, że brak należytego rozważenia tych okoliczności mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Starosta orzekł o utracie przez Z.H. statusu osoby bezrobotnej z dniem rozpoczęcia odbywania kary pozbawienia wolności. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z ustawą, odbywanie kary pozbawienia wolności skutkuje utratą statusu bezrobotnego z mocy prawa. Skarżący Z.H. wniósł skargę do WSA, kwestionując datę utraty statusu i podnosząc, że jego zatrzymanie przez policję nastąpiło później, a w dniu, który organy wskazały jako datę utraty statusu, uczestniczył w szkoleniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2012 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie status osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. H. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o utracie przez Z.H. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż od dnia [...] r. Z.H. odbywa karę pozbawienia wolności. Zgodnie natomiast ze wskazanymi w sentencji decyzji przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z.H. wniósł o przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r., tj. po zwolnieniu z Zakładu Karnego. Odwołujący się podniósł, że funkcjonariusz Policji nie zachował dla niego terminu sądowego, który zarządził sąd i dokonał zatrzymania jego osoby w dniu [...] r.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] r. Zakład Karny poinformował Powiatowy Urząd Pracy, że Z.H. od dnia [...] r. odbywa karę pozbawienia wolności.
Z przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że za bezrobotnego może być uznana między innymi osoba, która nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności. Starosta ma obowiązek pozbawienia statusu bezrobotnego tego bezrobotnego, który nie spełnia powyższego warunku.
Wojewoda, powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz mając na uwadze ustalony stan faktyczny stwierdził, że Z.H. już z dniem [...] r. nie spełniał warunków do bycia osobą bezrobotną, gdyż z tym dniem odbywał już karę pozbawienia wolności. Orzeczenie o pozbawieniu odwołującego się tego statusu następuje z mocy prawa, a organ administracji nie może w tej kwestii podejmować decyzji uznaniowych albowiem jest związany dyspozycjami zawartymi w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Organ II instancji wyjaśnił, że rejestracja w urzędzie pracy jest czynnością materialno-techniczną i podejmowaną z wniosku samego zainteresowanego. Obowiązku rejestracji nie można nałożyć na organ. Żądanie by stronie przywrócić status osoby bezrobotnej już od dnia [...] r., gdy odwołujący się został zwolniony z odbywania kary pozbawienia wolności, w sytuacji gdy sam takiego wniosku nie złożył, organ uznał za bezzasadne.
Na decyzję Wojewody Z.H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż bezpodstawnie uznano go "winnego o nie zgłoszenie się w PUP".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu [...] r. Z.H. podniósł, że dnia [...] r. uczestniczył w szkoleniu organizowanym przez Uniwersytet Oświatowy - kurs HDS oraz oświadczył, iż jego zatrzymanie przez funkcjonariuszy z Posterunku Policji nastąpiło w dniu [...]. W związku z tym uważa, że nieprawidłowe było uznanie przez organ, że utrata statusu osoby bezrobotnej powinna nastąpić od dnia [...] r. Na dowód tego skarżący okazał protokół zatrzymania jego osoby z dnia [...] r. Skarżący złożył też wniosek o zwrot kosztów dojazdu w kwocie [...] zł za przejazd koleją, na trasie [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że w sprawie naruszono przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji (i decyzji ją poprzedzającej) stanowi ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze. zm.). Definicja osoby bezrobotnej określona została w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez wskazanie obiektywnych kryteriów, od których ustawodawca uzależnił przyznanie statusu bezrobotnego. Ilekroć w ustawie jest mowa o: bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemca (...), niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności.
Z definicji osoby bezrobotnej zawartej w powołanym przepisie wynika, iż osoba tymczasowo aresztowana, z chwilą aresztowania traci status osoby bezrobotnej. Stosownie natomiast do przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków z art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Z akt sprawy wynika, że Z.H. na mocy decyzji Starosty z dnia [...] uznany został z dniem [...] r. za osobę bezrobotną. Pozbawiając skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. organy obu instancji wskazały, że Z.H. od dnia [...]. odbywa karę pozbawienia wolności i z tym też dniem, z mocy prawa, utracił status osoby bezrobotnej. Na potwierdzenie powyższej okoliczności Wojewoda powołał się na pismo z Zakładu Karnego z dnia [...] r. informujące, iż Z.H. od dnia [...] odbywa karę pozbawienia wolności.
Powyższe ustalenia organów dotyczące faktycznej daty utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej budzą jednak poważne wątpliwości. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem zaświadczenie z dnia [...] r. wystawione przez zastępcę dyrektora Uniwersytetu Oświatowego informujące, że Z.H. nie uczęszcza na kurs HDS od dnia [...] r. Obecny na rozprawie skarżący również potwierdził, że w dniu [...] r. uczestniczył w szkoleniu organizowanym przez Uniwersytet Oświatowy, a jego zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji miało miejsce w godzinach wieczornych tego dnia. Zaistniałe w dniu [...] r. dwie okoliczności a mianowicie: uczestniczenie skarżącego w szkoleniu, na które był skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy (kurs HDS) oraz zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji w godzinach wieczornych, nie wykluczają możliwości uznania, że Z.H. jeszcze w tym dniu spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną.
Z uzasadnienia poddanych kontroli Sądu decyzji nie wynika aby dostrzeżone i wskazane wyżej wątpliwości dotyczące początkowego dnia utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej zostały przez organy w takim kontekście należycie rozważone. Powyższe uchybienie wskazuje na braki w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, które mogły mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie to zostało uznane przez Sąd jako naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu orzekającego będzie dokonanie niezbędnych ustaleń faktycznych a następnie wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i, stosownie do wyciągniętych wniosków, wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.). orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy, zaś pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło