II SA/Sz 709/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-09-28
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na K. M. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry była zasadna, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych oraz statusu prawnego osoby fizycznej jako "urządzającego gry"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na K. M. była zasadna. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym podlegającym obowiązkowi notyfikacji, a jego stosowanie nie jest uzależnione od formy prawnej podmiotu urządzającego gry. Osoba fizyczna może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy, a brak koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności hazardowej poza kasynem gry uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W toku kontroli Urzędu Celnego w lokalu wynajmowanym przez K. M. ujawniono trzy automaty do gier, które zostały zatrzymane. Stwierdzono, że automaty te służyły do urządzania gier losowych w celach komercyjnych poza kasynem gry, a K. M. nie posiadała stosownego zezwolenia ani koncesji. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył K. M. karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. K. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa UE i Konstytucji RP z uwagi na brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, a także błędną interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności osoby fizycznej i okresu dostosowawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 04.05.2016 r., znak: [...] – wydanej na podstawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) – zwanej dalej "O.p.", w związku z art. 1, art. 2 ust. 3, ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 23a, art. 32 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr z 2015 r., poz. 612) – zwanej dalej "u.g.h." – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 05.02.2016 r., znak: [...], którą wymierzono K. M. (zwanej dalej "Stroną", "Skarżącą") karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach (3 szt.) poza kasynem gry, Dyrektor Izby Celnej.
Ww. zaskarżona decyzja wydana została na podstawie następujących ustaleń organu.
W dniu 16.04.2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w S. przeprowadzili w wynajmowanym przez Stronę (umowa najmu z dnia 09.04.2015 r.) lokalu "[...]" w S. przy ulicy [...] kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych (u.g.h.) i w czasie czynności przeszukania tego lokalu, w wyniku jego oględzin ujawniono 3 automaty włączone i gotowe do gier, tj. Hot Spot bez numeru, z przewodem zasilającym z nieznaną zawartością gotówki, [...] z przewodem zasilającym z nieznaną zawartością gotówki, [...] z przewodem zasilającym z nieznaną zawartością gotówki. Funkcjonariuszom nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. Ujawnione automaty zatrzymano i przekazano do wykorzystania w równolegle prowadzonych postępowaniach: administracyjnym i karnym skarbowym. W toku tej kontroli przeprowadzono eksperyment procesowy polegający na odtworzeniu możliwości przeprowadzenia gry na ujawnionych ww. automatach (zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.). W wyniku tego eksperymentu ustalono, że ww. automaty są automatami do gier losowych w rozumieniu definicji zawartej w ustawie o grach hazardowych (u.g.h.), a tym samym, że w ww. lokalu urządzane są gry na automatach do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Ustalenia przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w ww. protokole przeszukania z dnia 16.04.2015 r. i protokole oględzin rzeczy z dnia 16.04.2015 r. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że dysponentem prawnym ujawnionych w toku kontroli automatów jest Strona prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" K. M..
Zgromadzone w toku kontroli materiały włączono do akt spraw równolegle prowadzonych postępowań: postępowania administracyjnego oraz postępowania karnego skarbowego.
Naczelnik Urzędu Celnego w S., postanowieniem z dnia 26.05.2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na ww. automatach do gier poza kasynem gry.
Postanowieniem z dnia 23.12.2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. włączył do akt sprawy administracyjnej materiały otrzymane z akt sprawy karnej skarbowej prowadzonej przez Urząd Celny w S. pod sygn. RKS [...], tj. kserokopie:
1) notatki służbowej z 16.04.2015 r.
2) protokołu przeszukania z dnia16.04.2015 r.
3) umowy najmu z dnia 09.04.2015 r.,
4) protokołu oględzin rzeczy i z przebiegu doświadczenia z dnia 17.04.2015 r.,
5) protokołu oględzin rzeczy z dnia 21.04.2015 r.,
6) protokołu z czynności odtworzenia możliwości przeprowadzenia gry/gier na automatach z dnia 21.04.2015 r.;
7) trzy opinie biegłego sądowego z dnia 13.07.2015 r.
Decyzją z dnia 05.02.2016 r. organ I instancji – po uprzednim zawiadomieniu Strony w trybie art. 200 § 1 O.p. - wymierzył Stronie karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na ww. automatach poza kasynem gry.
Nie zgadzając się z ww. decyzją organu I instancji Strona wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych w sytuacji gdy ustawodawca wyznaczył termin do dostosowania się do wymogów wprowadzonych przez ustawę zmieniającą do dnia 01.07.2016 r., co sprawi że brak jest podstaw do wymierzania kary pieniężnej za urządzani gier na automatach;
- fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej uregulowanych w Traktacie z Lizbony, zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13.12.2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu unii Europejskiej (Dz.U. z 2009 r., Nr 203, poz. 1569) oraz
II. przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 210 § 4 O.p. przez nierzetelne uzasadnienie decyzji przez brak odniesienia się do wszystkich wątpliwości związanych z brakiem notyfikacji przepisów u.g.h.
Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu zarzutów odwołania decyzją z dnia 04.05.2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 05.02.2016 r.
W pierwszej kolejności Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymierzenia Stronie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 91 ustawy o grach hazardowych (u.g.h.), do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (O.p.).
Następnie przytoczono przepisy ustawy o grach hazardowych, tj. art. art. 3, 6 ust. 1, 32 ust. 1, 14 ust. 1 wskazując przy tym, że ich analiza prowadzi do wniosku, że gry na automatach, zdefiniowane w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tę działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, a więc nielegalnie.
Uwzględniając powyższe uregulowania organ odwoławczy na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy materiałów dowodowych, tj.: dokumentów z postępowania kontrolnego oraz dokumentów z postępowania karnego skarbowego, włączonych do postępowania postanowieniem z dnia 23.12.2015 r. dokonał oceny, czy w dniu 16.04.2015 r. w lokalu "[...]" w S. przy ulicy [...] na trzech (3) ujawnionych i zatrzymanych automatach urządzane były gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Organ odwoławczy dokonał analizy, czy gry prowadzone na zatrzymanych ww. automatach posiadają cechy wymienione w art. 2 ust. 3-5 u.g.h., a więc czy są grami na automatach w rozumieniu przepisów tej ustawy, a w konsekwencji, czy w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w związku z ust. 2 pkt 2 tej ustawy, i w efekcie, czy Strona podlega ustawowej odpowiedzialności w postaci wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Sumując rozważania w powyższym zakresie, organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że wyniki gier prowadzonych na ujawnionych 3 automatach są nieprzewidywalne i niezależne od możliwości zręcznościowych gracza, ale od przypadkowego "trafienia" na wygrywający układ symboli, tym samym gry mają charakter losowy.
Dalej organ odwoławczy odniósł się także do art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są także gry organizowane w celach komercyjnych. Organ przy tym wskazał, że przepisy ustawy o grach hazardowych nie definiują pojęcia "cel komercyjny", w związku z czym odwołał się do powszechnego znaczenia według definicji Słownika Języka [...] pod redakcją W. D. oraz Słownika Współczesnego Języka [...].
Wskazano przy tym, że cel komercyjny gier prowadzonych na 3 zatrzymanych automatach potwierdził biegły sądowy w opiniach z dnia 13.07.2015 r., w której stwierdził końcowo, że z uwagi na fakt, że gry prowadzone na badanym automacie mają charakter losowy i prowadzenie gier na tych automatach umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej i rzeczowej
Powyższe wynika także z eksperymentu kontrolnego przeprowadzonego przez funkcjonariusza celnego w ww. lokalu. Ustalił on, że aby móc korzystać z zatrzymanych automatów należy go najpierw zakredytować pieniędzmi, a za uzyskane wygrane jest możliwość kontynowania gry. Po rozgraniu szeregu gier funkcjonariusz stwierdził, że bezspornie gry te mają charakter losowy.
Ponadto, w notatce służbowej z dnia 16.04.2015 r. funkcjonariusze celni uczestniczący w czynnościach kontrolnych w zakresie urządzania i prowadzenia gier w dniu 16.04.2015 r. w lokalu położonym w S. przy ulicy [...] stwierdzili, że po wejściu do kontrolowanego lokalu ujawnione trzy ww. automaty były włączone i gotowe do eksploatacji.
Tym samym, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, gry urządzane na ujawnionych i zatrzymanych 3 automatach miały charakter losowy, zaś organizowane były w celach komercyjnych.
Sumując, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia, że gry urządzane na zatrzymanych 3 automatach są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 u.g.h., gdyż urządzane były na urządzeniach elektronicznych (komputerowych) o wygrane rzeczowe i pieniężne oraz mają charakter losowy.
Następnie organ odwoławczy przytoczył przepisy art. art. 3, 6 ust. 1, 32 ust. 1, 14 ust. 1, 23a u.g.h. wskazując przy tym, że analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że gry na automatach, zdefiniowane w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie, a zatem uznać należy, że każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tę działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, a więc nielegalnie, a konsekwencje naruszenia przepisów tej ustawy zostały unormowane w art. 89, który przewiduje odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, której podlega:
1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;
2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry;
3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.
Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynosi [...] zł od każdego automatu;
Organ odwoławczy dokonał również analizy określenia "urządzający gry" zawartego w art. 89 ust. 1 u.g.h. Wobec braku ustawowej definicji tego określenia, organ odwołał się do jego znaczenia według definicji Słownika Języka [...] - Wydawnictwo Naukowego PWN i odnosząc ustalenia tej analizy do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazał, że z treści art. 4 u.g.h. można wnioskować, że w przypadku "urządzania gier" chodzi o prowadzenie, czy też uruchomienie działalności hazardowej w określonym miejscu. "Urządzanie gry" będzie zatem oznaczało układanie sytemu gry, organizowanie jej, określenie wygranych, udostępnienie sprzętu, lokalu. Urządzanie gier nie może być utożsamiane z kwestią ich fizycznego prowadzenia i tym samym powinno być rozumiane w szerszy sposób.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, określenie to, oprócz aspektów formalno – prawnych, obejmuje także m.in. kwestie posiadania i udostępniania sprzętu do gier, zarządzania nim oraz wykorzystywania określonego oprogramowania. Zatem każdy, kto spełnia powyższe kryteria zakwalifikowania go jako urządzającego grę hazardową, bez względu na formę prawną (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają osobowość prawną) oraz miejscem urządzenia gry nie będzie kasyno gry, podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Sumując, zdaniem organu odwoławczego, z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynika, że "urządzającym grę" na automatach będzie każdy podmiot, który organizuje tę grę hazardową bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Przepis ten nie uzależnia bowiem zastosowania kary w sytuacji urządzania gier na automatach poza kasynem gry od formy prawnej podmiotu urządzającego taką grę. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry.
W świetle przedstawionej wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w niniejszej sprawie urządzającym gry na przedmiotowym automacie jest odwołująca się Strona, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" K. M. w wynajmowanym lokalu "[...]", w którym w wyniku kontroli ujawniono 3 czynne automaty zainstalowane i włączone do eksploatacji, wyjaśniając przy tym, że Strona nie dysponowała stosownym zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach ani koncesją na prowadzenie kasyna.
Organ odwoławczy wskazał, że z postanowień § 3 pkt 3 umowy najmu wynika, że Strona dysponuje i rozporządza wskazanymi automatami, przy czym na żadnym etapie – jak wskazał organ – Strona nie kwestionowała faktu bycia właścicielem tych automatów.
Dyrektor Izby Celnej, mając na uwadze ustalenia faktyczne dokonane na podstawie zgromadzonych dowodów w niniejszej sprawie oraz przeprowadzoną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, stwierdził, że Strona odwołująca w skontrolowanej lokalizacji urządzała gry na ujawnionych automatach, na których prowadzone gry spełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 u.g.h., a tym samym zasadnie została wymierzona Stronie kara pieniężna w łącznej wysokości [...] zł na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania co do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazując, że poglądy zaprezentowane przez Stronę są nie do zaakceptowania w świetle wskazanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, TSUE, Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż kwestionowane przez Stronę przepisy u.g.h. mają moc obowiązującą (art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. i art. 14 u.g.h.).
Organ odwoławczy, odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania co do naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, wskazał, że zamiarem ustawodawcy nie było wprowadzenie w tej ustawie zmieniającej przepisów przejściowych do już obowiązującej ustawy, przy czym dotyczą one jedynie podmiotów, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 03.09.2015 r. prowadziły legalnie działalność z zakresu gier hazardowych na podstawie uzyskanej koncesji lub zezwolenia, a miały one jedynie złagodzić uciążliwości związane ze zmianami ustawy o grach hazardowych dla podmiotów legalnie prowadzących działalność.
Zdaniem organu odwoławczego, powyższy zarzut jest są chybiony.
Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem odwołania co do naruszenia art. 210 § 4 O.p. wskazując, że organ I instancji wskazał pełną materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia ustawy o grach hazardowych, a w uzasadnieniu wskazał treść przepisów tej ustawy.
Sumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zarzuty odwołania należy uznać za chybione.
Strona złożyła skargę od powyższej decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej uregulowanych w Traktacie z Lizbony, zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13.12.2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu unii Europejskiej (Dz.U. z 2009 r., Nr 203, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w związku z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP przez wydanie zaskrzonej decyzji na podstawie przepisów u.g.h., która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem z naruszeniem procedury ustawodawczej i jako tak nie obowiązuje;
- art. 6 ust. 4 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. przez jego pominięcie w sytuacji, gdy do poniesienia kary pieniężnej może być jedynie zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w tym przepisie i nie jest nim osoba fizyczna;
- art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych w sytuacji gdy ustawodawca wyznaczył termin do dostosowania się do wymogów wprowadzonych przez ustawę zmieniającą do dnia 01.07.2016 r., co sprawia, że brak jest podstaw do wymierzania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organ nałożył na Skarżącą karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h. w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II GPS [...], w której wskazano, że:
- po pierwsze - art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy [...], którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy [...] - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
- po drugie - urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Według NSA, za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, że nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie [...] Przepis ten, jak wskazał NSA, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej, odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dokonując oceny korelacji art. 14 ust 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. NSA wskazał, że "w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie."
W ocenie NSA, nie jest więc, tak że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P [...], wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.
Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Sąd zaś orzekający w niniejszej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowej uchwale w pełni podzielił.
Wobec tego, mimo braku notyfikacji, przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust.1 pkt 1 i 2 i art. 14 u.g.h., miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, a tym samym nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w tym zakresie.
W ocenie Sądu, błędne jest także stanowisko Skarżącego, że z uwagi na regulację wynikającą z art. 6 ust. 4 u.g.h., osoba fizyczna nie może ponosić odpowiedzialności za delikt administracyjny określony w art. 89 tej ustawy.
Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 4 u.g.h. działalność w zakresie, między innymi, gier na automatach, może być prowadzona wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Sądu, regulacja ta nie wyklucza jednak możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wobec podmiotów spoza kręgu wymienionych w art. 6 ust. 4 u.g.h., czyli nie będących spółkami akcyjnymi, czy spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli nie przestrzegają reguł prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych przewidzianych tą ustawą. Przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania podmiotu, który w świetle przepisów ustawy o grach hazardowych nie legitymuje się koncesją, a mimo to podejmuje tego rodzaju działalność, jednakże już nielegalnie. W świetle art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., urządzającym gry na automatach poza kasynem gry jest ten, kto swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona czynu przewidzianego w art. 89 ust. 1 u.g.h., a więc dopuścił się wskazanego naruszenia przepisów ustawy u.g.h. Z przepisu tego nie wynika żadne ograniczenie co do formy prawnej podmiotu, wobec którego może być stosowana ta kara pieniężna. Nie budzi przy tym wątpliwości, że Skarżący posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jednakże by urządzać, prowadzić legalnie gry na automacie zobligowany jest dochować warunkom wymaganym w art. 46 ust.1 pkt 7 i ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z przepisami u.g.h., a zatem do legitymowania się stosowną koncesją (udzieloną zgodnie z przepisami u.g.h., w tym art. 6 ust. 4) oraz kasynem gry.
Na potwierdzenie słuszności powyższego stanowiska należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P [...], orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (...) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Sąd nie podzielił także argumentacji Skarżącej co do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych przez wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do dostosowania się do wymogów wprowadzonych przez ustawę zmieniającą do dnia 01.07.2016 r., co według Skarżącego sprawia, że brak jest podstaw do wymierzania kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.
Odnosząc się do tego zarzutu skargi, opartego na tezie, że Skarżący objęty jest ochronnym okresem dostosowawczym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. 2015, poz. 1201), należy stwierdzić, że ustalony tym przepisem obowiązek dostosowania się do wymogów określonych ustawą zmienianą, dotyczy podmiotów już posiadających koncesje lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych. Tymczasem Skarżący w toku postępowania nie wykazał posiadania koncesji ani zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności, wobec czego zasada określona w przepisie art. 4 ustawy zmieniającej nie dotyczy strony skarżącej, w związku z czym oparty na tym argumencie zarzut naruszenia normy wynikającej z art. 89 u.g.h., należy uznać za całkowicie bezpodstawny. Argumentacja organu zawarta w zaskarżonej decyzji jest w tym zakresie w pełni poprawna i odpowiada prawu.
Wobec tego Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czego dla uwzględnienia skargi wymaga przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 846 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Strona skarżąca w żaden sposób nie podważyła okoliczności faktycznych jak i racji prawnych przedstawionych przez organ.
W tym stanie sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło