II SA/Sz 71/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-03-20
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, posiadający dom, mieszkanie i oszczędności, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca, mimo że mieszka sam i nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada znaczący majątek w postaci domu, mieszkania i oszczędności. W ocenie sądu, jego sytuacja materialna i majątkowa pozwala na poniesienie kosztów sądowych, co wyklucza przyznanie prawa pomocy jako środka dla osób rzeczywiście ubogich.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania na badania lekarskie. W uzasadnieniu wskazał, że mieszka sam, posiada dom, mieszkanie i oszczędności, a jego miesięczny dochód wynosi określona kwota. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dowody dotyczące dochodów, wydatków i stanu majątkowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
W. K. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami , złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zamieszkuje sam, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, oraz obligacje Skarbu Państwa o wartości ok. [...] zł. Dodatkowo skarżący oświadczył, że zgromadzone oszczędności mają być przeznaczone na remont domu oraz wymianę mebli. Miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł.
Pismem referendarza sądowego z dnia [...] r. W. K. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy :
- dowodów potwierdzających wysokość emerytury z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- decyzji dot. podatku od nieruchomości,
- dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia kto zamieszkuje i utrzymuje mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nadesłanie dowodów opłat ponoszonych na jego utrzymanie z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Z przesłanych dokumentów wynika, ze miesięczne koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie [...] zł ( woda [...] zł, prąd [...] zł, RTV [...] zł, telefon [...] zł). Nadto kwartalnie wnioskodawca opłaca ratę podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł, oraz ponosi wydatek rzędu [...] zł na zakup opału ( rachunek bez daty). Oświadczenia odnośnie mieszkania o pow. [...] m2 skarżący nie złożył.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ).
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe .
Przede wszystkim trzeba podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów prowadzenia procesu sądowego jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową wnioskodawcy lecz również jego stanem majątkowym. Skarżący posiada dom mieszkalny i mieszkanie oraz oszczędności, mieszka sam nie ma nikogo na utrzymaniu, a zatem nie można zaliczyć Go do osób ubogich.
W tej sytuacji zdaniem Sądu skarżący w obecnej sytuacji majątkowej i materialnej jest w stanie ponieść koszty sądowe niniejszej sprawy, które na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu w wysokości [...]zł.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby Go do przyznania prawa pomocy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło