II SA/Sz 71/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Kołobrzegu na uchwałę Rady Gminy Siemyśl z dnia 28 marca 2022 r. nr 209/XXVII/22 w przedmiocie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Siemyśl w 2022 roku oddala skargę. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Kołobrzegu (dalej "Prokurator") złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Siemyśl z dnia 28 marca 2022 r. nr 209/XXVII/22 w przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Siemyśl na 2022 r.- dalej "Program" (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2022 r. poz. 1317; dalej "uchwała"), której zarzucił naruszenie: 1. art. 11a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r., poz. 572, dalej "u.o.z"), przez niezrealizowanie upoważnienia- ustawowego i przyjęcie w § 3 uchwały przepisu stanowiącego, że na terenie gminy Siemyśl odławianie bezdomnych zwierząt będzie miało charakter stały i wykonywane będzie zgodnie z zawartą ze Stowarzyszeniem [...] w K. - w odniesieniu do pojedynczych zgłoszeń, bez skonkretyzowania podmiotu odławiającego bezdomne zwierzęta i miejsca, gdzie będą one odławiane, w sytuacji gdy, z treści art. 11 ust. 3 u.o.z. wynika, iż zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt; 2. art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z., przez niezrealizowanie upoważnienia ustawowego i przyjęcie w § 4 ust. 2 pkt 2 uchwały przepisu stanowiącego, iż Schronisko [...] w K. prowadzić będzie sterylizację i kastrację zwierząt umieszczonych w schronisku, bez wskazania podmiotu medycznego, który wykona wskazane zabiegi, w jakich okolicznościach i jakie istnieją przeciwskazania do ich wykonania; 3. art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z., przez niezrealizowanie upoważnienia ustawowego i przyjęcie w § 4 ust. 2 pkt 1 uchwały przepisu stanowiącego, iż Schronisko [...]" w K. prowadzić będzie poszukiwanie nowych właścicieli dla umieszczonych tam psów i kotów, bez wskazania na czym będą polegać te działania i w jaki sposób będą realizowane; 4. art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z., przez niezrealizowanie upoważnienia ustawowego i przyjęcie w § 4 ust. 2 pkt 3 uchwały przepisu stanowiącego, iż Schronisko [...]" w K. prowadzić będzie usypianie ślepych miotów, bez wskazania podmiotu medycznego, który będzie wykonać je wykonywać; 5. art. 11a ust. 2 pkt 7 u.o.z. w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559, dalej "u.s.g.") w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), polegającym na przekroczeniu delegacji ustawowej do wydania uchwały i nieuprawnioną modyfikację, poprzez wskazanie w § 5 Programu, że bezdomne zwierzęta gospodarskie z terenu gminy Siemyśl umieszczane będą w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości B. , w sytuacji gdy z treści art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. wynika, że Program obejmuje wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, nie zaś bezdomnych zwierząt gospodarskich; 6. art. 11a ust. 5 u.o.z., przez niezrealizowanie upoważnienia ustawowego, polegającego na niewskazaniu konkretnych sposobów wydatkowania kwot przeznaczonych na realizację celów programu określonych w art. 11a ust. 2 u.o.z. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, gdyż według niego, nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego do uregulowania określonego w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 u.o.z. W ocenie Prokuratora, uchwała nie zawiera uregulowań związanych z odławianiem bezdomnych zwierząt, obligatoryjną sterylizacją albo kastracją zwierząt w schroniskach dla zwierząt, poszukiwaniem właścicieli dla bezdomnych zwierząt, jak i usypianiem ślepych miotów. Prokurator stwierdził, że § 3 uchwały brak jest wskazania podmiotu odławiającego bezdomne zwierzęta i miejsca, gdzie w istocie będą one odławiane, zaś w § 4 ust. 2 pkt 2 uchwały – brak jest określenia podmiotu medycznego, który wykona wskazane zabiegi, w jakich okolicznościach i jakie istnieją przeciwskazania do ich wykonania, albowiem nie u wszystkich zwierząt mogą one zostać przeprowadzone z uwagi na ich wiek, czy stan zdrowia. Ponadto uchwała nie zawiera uregulowań dotyczących postępowania związanego z poszukiwaniem nowych właścicieli dla umieszczonych w schronisku. Nadto w § 5 uchwały, zdaniem Prokuratora, Rada Gminy przekroczyła delegację ustawową i dokonała modyfikacji art. 11a ust. 2 pkt 8 u.z.o., gdyż przyjęła, iż Program obejmuje wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, nie zaś bezdomnych zwierząt gospodarskich. W ocenie Prokuratora, w § 9 ust. 2 uchwały nie wskazano sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację celów z art. 11a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z., zaś zapis ww. przepisu jest zbyt ogólny. Na poparcie swojego stanowiska Prokurator przywołał orzeczenia sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem organu, zarzut o brak zapisów, czy wyłapywanie bezdomnych zwierząt ma charakter stały czy okresowy jest nielogiczny w świetle tytułu uchwały, która stanowi, że Program uchwalany jest na rok 2022. Nie zasadny jest również zarzut o braku skonkretyzowania podmiotu odławiającego bezdomne zwierzęta i miejsca, gdyż kwestie związane z realizacją tych aspektów można zapewnić poprzez powierzenie ich podmiotowi zewnętrznemu w drodze umowy. W ocenie organu, nie ma również konieczności imiennego wyznaczania osoby, która w schronisku będzie zajmować się usypianiem ślepych miotów oraz sterylizacją albo kastracją zwierząt, ponieważ dla spełnienia ustawowych wymogów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 4 i 6 u.o.z. wystarczające jest stwierdzenie, że czynności te będą się odbywały w schronisku dla zwierząt. Organ uznał za niezasadny zarzut niezrealizowania upoważnienia ustawowego zawartego w art. 11a § 2 pkt 5 u.o.z., gdyż zgodnie z art. 11a ust. 4 u.o.z. realizacja zadania wskazanego w ww. przepisie może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Zdaniem organu, zarzut dotyczący naruszenia przepisów u.o.z. mający polegać na przekroczeniu delegacji ustawowej i jej nieprawidłowej modyfikacji jest niewspółmierny do postulatu uchylenia - także z tego powodu - uchwały w całości. Ustawa o ochronie zwierząt tylko w jednym przypadku - w art. 11a § 5 - nakazuje wskazać w uchwale konkretny podmiot, który będzie realizował zadania związane z wypełnieniem Programu i dotyczy to obowiązku wskazania gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich. Zwrot "wskazanie gospodarstwa rolnego" jest jednoznaczny i oznacza, że uchwała musi w swej treści wskazywać konkretne gospodarstwo rolne, do którego przyjmowane będą zagubione lub porzucone czy odebrane zwierzęta gospodarskie. Według organu, ustawa o ochronie zwierząt nie wymaga wprost, aby w uchwale wskazano, w jaki sposób zostanie rozdzielona ogólna kwota przeznaczona na realizację Programu na poszczególne cele, a tym bardziej określenia sposobu postępowania przy ich wydatkowaniu, ponieważ może dojść do sytuacji, w której koszty realizacji konkretnych celów założonych w programie będą ulegały zmianie. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzeczenia sądów administracyjnych. Organ podniósł, że skarga dotyczy Programu zwalczania bezdomności zwierząt za 2022 r. i wpłynęła do organu w dniu 28 grudnia 2022 r., tj. 3 dni przed terminem zakończenia okresu jej obowiązywania (tj. 31 grudnia 2022 r.). W związku z tym, w dalece posuniętej ostrożności procesowej organ wskazał, że nawet w przypadku podzielenia przez Sąd zarzutów skargi, stwierdzeniu nieważności podlegać winny jedynie zaskarżone fragmenty uchwały, a nie sama uchwała. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40); dalej: "u.s.g.". Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Ustawa nie zawiera wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., o sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., o sygn. akt SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., o sygn. akt IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2). Z powyższych uwag wynika, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Wyjaśnić należy, że podstawową regułą działania administracji w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe ani czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych. Podkreślić należy, że ocena legalności poszczególnych przepisów uchwały dotyczący zakresu kontroli przez sądy administracyjne postanowień aktów prawa miejscowego przez stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonymi przepisami prawa ustrojowego, materialnego, czy procedury podejmowania aktów. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia oraz wynikać wprost z treści danego przepisu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z., zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt (art. 11 ust. 2). Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a (art. 11 ust.3). Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego (art. 11 ust.4). Stosownie do art. 11a ust. 1 u.o.z., Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Na podstawie art. 11a ust. 2 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie (art. 11a ust. 3). Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają (art.11a ust.3a) . Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt (art.11a ust.4). Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina (art. 11a ust. 5). Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), który najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania: 1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii; 2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy; 3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy (art.11a ust. 6 i 7). Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu (art. 11a ust.8). W § 3 uchwały wskazano, że "Na terenie Gminy Siemyśl odławianie bezdomnych zwierząt będzie miało charakter stały. Wykonywane będzie zgodnie z zawartą umową ze Stowarzyszeniem [...] w K. "[...]" - w odniesieniu do pojedynczych zgłoszeń." Według Prokuratora, ww. przepis jest niezgodny art. 11a ust. 2 pkt 3 u.o.z., gdyż nie konkretyzuje podmiotu, który będzie dokonywał odłowień bezdomnych zwierząt oraz miejsca, gdzie zwierzęta będą odławiane. Organ stwierdził, że nie naruszył prawa, gdyż czas trwania Programu był ściśle określony, tj. 2022 r. Ponadto odławianie zwierząt można powierzyć podmiotowi zewnętrznemu. Zdaniem Sądu, zarzut Prokuratora jest niezasadny. Miejsce, gdzie będą odławiane zwierzęta bezdomne zostało określone w ww. przepisie jako teren Gminy Siemyśl. Żadna gmina nie może bowiem wprowadzić regulacji obowiązujących na terenie innych gmin. Zakaz wyrażony w art. 11 ust.3 zdanie pierwsze u.o.z. jest jasno sformułowany i skierowany do wszystkich osób, jego powtórzenie w uchwale mijałoby się z celem, tym bardziej, że za złamanie ww. zakazu grodzi kara aresztu lub grzywny na podstawie art. 37 ust. 1 u.o.z. Oczywiste jest, że odłowione zwierzęta należy gdzieś umieścić, a miejscem tym jest schronisko lub inne miejsce, przystosowane do ich przetrzymywania. Warunki i zasady wyłapywania bezdomnych zwierząt zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz. U. z 1998 r. Nr 116 poz. 753; dalej "rozporządzenie z 1998 r."). W § 6 rozporządzeniu z 1998 r. wskazano, że bezdomne zwierzęta po wyłapaniu powinny zostać niezwłocznie przewiezione do schroniska lub miejsca przetrzymywania, określonego w § 5 ust. 2 pkt 4. Podkreślić należy, że zgodnie z § 3 rozporządzenia z 1998 r. organ zawsze musi z wyprzedzeniem podać do publicznej wiadomości termin rozpoczęcia wyłapywania oraz granice terenu wyłapywania zwierząt, adres schroniska, z którym uzgodniono umieszczenie zwierząt oraz podmiot wykonujący to zlecenie. Ponadto treść § 3 uchwały należy odczytywać łącznie z § 4 ust. 1 uchwały, gdzie wskazano nazwę schroniska, gdzie będą umieszczone odłowione zwierzęta. Odławianie bezdomnych zwierząt jest zadaniem własnym gminy, lecz nie musi ona realizować go samodzielnie. W celu realizacji zadań gmina może posłużyć się innym podmiotem, do czego upoważnia ją art. 11a ust. 4 u.o.z. oraz § 5 rozporządzenia z 1998 r. Zezwala na to także art. 9 ust. 1 u.s.g. zgodnie z którym w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Odłowienie może zatem prowadzić schronisko, wymienione w § 3 uchwały, jak i inny podmiot, z którym gmina zawrze stosowną umowę. Przepisy u.o.z. nie nakładają na organ obowiązku wskazania w uchwale podmiotu, który na podstawie zawartej umowy z gminą będzie odławiał zwierzęta. W § 4 ust. 2 uchwały wskazano, że w ramach umowy, o której mowa w ust.1, Schronisko [...] w K. prowadzić będzie: 1) poszukiwanie nowych właścicieli dla umieszczonych tam psów i kotów; 2) sterylizację i kastrację zwierząt umieszczonych w schronisku; 3) usypianie ślepych miotów; 4) w przypadku zwierzęcia zdrowego: szczepienie przeciw wściekliźnie, odpchlenie, odrobaczenie oraz zaczipowanie; 5) badanie weterynaryjne i ewentualne leczenie, jeśli będzie taka potrzeba. Według Prokuratora, ww. przepis w pkt 2 i 3 jest niezgodny z art. 11a ust. 2 pkt 4 i 6 u.o.z., gdyż nie wskazano podmiotu medycznego, który wykona zabiegi, w jakich okolicznościach i jakie są do nich przeciwskazania. Także ww. przepis w pkt 1 jest niezgodny z art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z., gdyż nie wskazano na czym polegać będą te działania i w jaki sposób będą realizowane. Organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa, gdyż działania objęte ww. przepisami odbywać się będą w schronisku, zaś przepisy u.o.z. nie nałożyły obowiązku wskazania imiennie osoby, która będzie je dokonywać. Ponadto realizacja zadania z § 4 ust. 2 pkt 1 uchwały może być wykonywana przez schronisko zgodnie z upoważnieniem z art. 11a ust. 4 u.o.z. Zdaniem Sądu, zarzuty Prokuratora nie były zasadne. Sąd zgodził się z organem, że przepisy u.o.z. nie nakładają na gminę obowiązku wskazania w uchwale imiennie kto będzie dokonywał w schronisku działań, wymienionych w § 4 ust. 2 pkt 2 i 3 uchwały. Oczywiste jest, że musi tego dokonać podmiot mających fachową wiedzę w odpowiednich warunkach oraz humanitarnie, do czego zobowiązują przepisy u.o.z., m.in. art. 1, art. 5, art. 27 (zabiegi na zwierzętach), art. 33 (warunki uśmiercania zwierząt). Naruszenie art. 27 i art. 33 u.o.z. zagrożone jest sankcją karną na podstawie art. 35 i art. 37 u.o.z. W ocenie Sądu, dokładnie wskazanie w uchwale na czym polegać mają działania w postaci poszukiwania nowych właścicieli dla umieszczonych tam psów i kotów nie jest konieczne, gdyż może to regulować zawarta umowa pomiędzy gminą a schroniskiem, która określi szczegółowo prawa i obowiązki schroniska. Do zawarcia takiej umowy organ jest upoważniony na podstawie wyżej wymienionych w uzasadnieniu przepisów. Należy wziąć pod uwagę, że działania te mogą być różnorodne w zależności od konkretnej sytuacji. Wymienienie ich w uchwale w postaci sztywno określonych działań mogłoby uniemożliwić działanie schroniska, mające na celu realizację nałożonego na nich zadania w sytuacji nietypowej, dotychczas nie wymienionej. Nie można oczekiwać, że w tym celu konieczne byłoby oczekiwanie na zmianę podjętej uchwały, by dany przypadek w niej ująć, aby umożliwić działanie schroniska. Działania schroniska muszą być dostosowane do danej sytuacji, a to jest możliwe gdy zapewni mu się swobodę w działaniu. W § 5 uchwały wskazano, że bezdomne zwierzęta gospodarskie z terenu Gminy Siemyśl umieszczane będą w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości B. . Według Prokuratora, ww. przepis narusza art. 11a ust. 2 pkt 7 u.o.z. przez jego niedozwoloną modyfikację, gdyż objęto nim bezdomne zwierzęta gospodarskie, zamiast zwierząt gospodarskich. Organ stwierdził, że zarzut Prokuratora jest niewspółmierny do żądania uchylenia całej uchwały z tego powodu. Organ podkreślił, że ww. przepisie uchwały ujął nazwę i adres gospodarstwa rolnego, które zapewni miejsce dla zwierząt gospodarskich. Zdaniem Sądu zarzut Prokuratora jest niezasadny. Podkreślić należy, że Program odnosi się do opieki nad zwierzętami i jego celem jest zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom i zapobieganie bezdomności zwierząt, wynika to z art. 11a ust. 1 u.o.z. Założenia Programu określone w art. 11a ust. 2 u.o.z. nie tworzą katalogu zamkniętego, co wyraża zwrot "w szczególności". Zgodnie z art. 4 pkt 16 u.o.z., zwierzęta bezdomne to zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby, pod której opieką trwale dotąd pozostawały. Definicję pojęć zwierzęta domowe i zwierzęta gospodarskie zawiera art. 4 pkt 17 i 18 u.o.z. Z powyższego wynika, że zwierzęta gospodarskie mieszczą się w pojęciu zwierząt bezdomnych. Regulacja § 5 uchwały nie narusza zatem art. 11a ust. 2 pkt 5 u.o.z. Przepis ten dotyczy wskazania gospodarstwa rolnego, który zapewni miejsce dla zwierząt, zaś zapis § 5 uchwały go wypełnił. Wyjaśnić należy, że Program nie dotyczy zwierząt, które zostały czasowo odebrane właścicielom na podstawie decyzji zgodnie z art. 7 u.o.z. Zwierzęta gospodarskie odebrane właścicielowi przekazywane są gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.z. Jest to działanie interwencyjne i nie może być porównywane do działania długofalowego jakim jest program, który ma do wypełnienia inne cele. W § 9 ust. 1 uchwały wskazano, że finansowanie Programu realizowane jest w oparciu o środki własne Gminy Siemyśl. Na podstawie § 9 ust. 2 uchwały, środki finansowe przeznaczone w budżecie Gminy Siemyśl na realizację Programu w 2022 r. wynoszą 22 000,00 zł. Stosownie do § 9 ust. 3 uchwały, sposób wydatkowania środków finansowych, o których mowa w ust. 2, będzie następujący: 1) opłaty poniesione za pobyt zwierzęcia w schronisku - 14 550,00 zł; 2) koszt odławiania zwierząt - 2 000,00 zł; 3) usługi weterynaryjne - 3 050,00 zł; 4) pozostałe wydatki, w tym ponoszone na zadania określone w § 5 i 6 - 2 400,00zł. Według Prokuratora, § 9 ust. 2 i 3 uchwały narusza art. 11a ust. 5 u.o.z., gdyż nie wskazuje konkretnych sposobów wydatkowania kwot przeznaczonych na realizację celów programu z art. 11a ust. 2 u.o.z. Organ stwierdził, że przepisy u.o.z. nie wymagają wskazania w jaki sposób zostanie rozdzielona ogólna kwota na realizację Programu na poszczególne cele, a tym bardziej określenia sposobu postępowania przy uch wydatkowaniu, Organ podał, że może przecież dojść do sytuacji, że koszty realizacji konkretnych celów ulegną zmianie. Sąd uznał zarzut Prokuratora za niezasadny. Organ wskazał wyraźnie kwotę środków finansowych przeznaczoną na wydatkowanie określonych celów Programu, które mieszczą się niewątpliwie w zadaniach wymienionych w art. 11a ust. 2 u.o.z. Również pozostałe wydatki z § 9 ust. 3 pkt 4 uchwały muszą mieścić się w ramach zadań z art. 11a ust. 2 u.o.z. Z uwagi na fakt, że cele Programu są szeroko zakreślone, nie sposób ich kazuistycznie wymienić w uchwale. Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, PWN Warszawa 2008, "sposób" to określony tryb postępowania, forma wykonania czegoś; zespół cech charakterystycznych dla czyjegoś zachowania; to, co umożliwia osiągnięcie lub wykonanie czegoś. Wydatkować to wydać pieniądze na coś; zużyć coś. Zatem sposób wydatkowania to forma wydatkowania konkretnej kwoty, wynikającej z realizacji określonego działania, np. zapłata przez Gminę za wykonaną usługę, która może być w formie gotówkowej i bezgotówkowej. Okoliczność, że uchwała nie określa sposobu wydatkowania środków finansowych, choć stanowi naruszenie prawa to jednak nie ma charakteru rażącego, skutkującego stwierdzeniem nieważności ww. przepisów, ani tym bardziej całej uchwały. W ocenie Sądu, istotne jest, że uchwała zawiera skonkretyzowanie wydatków na realizację celów Programu. Okoliczność pominięcia zapisu dotyczącego sposobu wydatkowania środków finansowych jest w istocie zaniechaniem uchwałodawczym i nie może być przedmiotem stwierdzenia nieważności konkretnego zapisu uchwały, gdyż może to być naprawione przez organ przez zmianę przepisów danej uchwały (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 797/05). W ocenie Sądu, przywołane przez Prokuratora orzeczenia sądów administracyjnych nie miały wpływu na rozpoznanie sprawy, gdyż zostały podjęte w konkretnych sprawach o odmiennym stanie faktycznym. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), skargę oddalił. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.